RECENSIE: Notre-Dame de Paris, London Coliseum ✭✭✭✭

Julian Eaves recenseert Notre-Dame de Paris, deze week voor een beperkt aantal voorstellingen te zien in het London Coliseum.

Clopin (Jay) en het ensemble van Notre-Dame de Paris. Foto: Patrick Carpenter Notre-Dame de Paris

London Coliseum

23 januari 2019

4 Sterren

Het is een bekend feit dat de bouw van de magnifieke gotische kathedraal Notre-Dame de Paris op het Île de la Cité maar liefst 200 jaar in beslag nam.  Dit minstens zo monumentale muzikale spektakel over de beroemde klokkenluider draait inmiddels pas een tiende van die tijd.  Echter, afgaande op de enthousiaste reacties van het publiek tijdens het recente bezoek aan het Coliseum, zou deze productie nog wel eens heel lang bij ons kunnen blijven en op een dag de bouwtijd van zijn illustere voorganger kunnen evenaren.

Gebaseerd op het melodramatische verhaal van Victor Hugo, vertelt deze show het eenvoudige maar aangrijpende relaas van de tragische liefde van de misvormde Quasimodo voor het zigeunermeisje Esmeralda. Haar leven wordt gecompliceerd door amoureuze verwikkelingen met maar liefst drie andere mannen (zet 'm op, meid!), en de show was hier in Londen eind jaren negentig al anderhalf jaar te zien in een Engelse vertaling in het Dominion Theatre.  Hoewel het een doorgecomponeerde rock(-achtige) opera is, staat het ver af van de dramatische urgentie van 'Les Mis' en moet het ook niet op die manier worden benaderd.  In feite is het een aaneenschakeling van vrij statische 'chansons', op zichzelf staande nummers die prima los beluisterd kunnen worden.  Dat is niet verrassend als je bedenkt dat componist Richard Cocciante een achtergrond heeft in de (Franse) popmuziek.  De show voelt daardoor een beetje als een verlengde middeleeuwse versie van het Eurovisie Songfestival, maar dan eentje waar ALLEEN Frankrijk liedjes mag insturen: vanuit een Franstalig oogpunt wellicht de ideale situatie!

Angelo Del Vecchio (Quasimodo) en Hiba Tawaji (Esmeralda). Foto: Alessandro Dobici

De teksten van Luc Plamondon zijn geschreven in een mix van Frans en Quebecois (de hoofdschurk, Frollo, wordt hier gespeeld door de oorspronkelijke vertolker Daniel Lavoie uit Manitoba), en eerlijk is eerlijk: ze klinken in het origineel een stuk beter. Dit ondanks de elegante en getrouwe Engelse vertaling van Jeremy Sams voor de boventiteling (waar je af en toe een blik op kon werpen, al was het voor het volgen van het verhaal niet nodig: de actie op het podium was verbazingwekkend simpel en zeer gemakkelijk te begrijpen).  Met een Franstalige cast die in hun eigen taal zingt, was dit een traktatie voor musicalpuristen.  Toch bekroop me meermaals het gevoel dat de personages, in plaats van de quasi-15e-eeuwse kleding van Caroline van Assche of hun poses tegen het brutalistische grijze decor van Christian Raetz, net zo goed op hoge krukken hadden kunnen zitten om elkaar toe te zingen met zilveren microfoons in een tv-variétéshow van veertig jaar geleden.

Eigenlijk had het hele concept van een 'tv-spektakel' wellicht de nogal herhalende choreografie van Martino Mueller kunnen verbeteren.  Elk lied is opgezet als een op zichzelf staand geheel, en de effectiviteit wordt er niet direct groter op door ze te presenteren alsof ze één geheel vormen.  Integendeel.  Geheel in de geest van de Franse chansonnerie vangt elk nummer — perfect, mag ik wel zeggen — een heel specifieke sfeer.  Hoe meer lichtontwerper Alain Lortie en regisseur Gilles Maheu dit leken te begrijpen, hoe betekenisvoller de show werd.

De cast van Notre-Dame de Paris. Foto: Alessandro Dobici

Ondertussen was de cast zowel visueel als vocaal een sieraad voor de productie.  De Libanese Hiba Tawaji zette een weelderige Esmeralda neer: met geen haartje uit de plooi overleefde ze de armoede en stierf ze in de gevangenis, terwijl ze er constant prachtig uitzag in een soort zwierige Dior-outfit (later verruild voor een wollen kamerjas).  Als een van haar minnaars zag de oogverblindende Martin Giroux er als kapitein Phoebus opvallend uit in een maliënkolder-top in Paco Rabanne-stijl boven een strakke zwarte jeans.  U begrijpt het idee?  Ook de anderen werden gepresenteerd met diezelfde verfijnde couture-sensibiliteit.  Lavoie was statig in een strak Karl Lagerfeld-achtig ensemble; Quasimodo — de fantastische bariton Angelo Del Vecchio uit Italië — was wat excentrieker in een kleurrijke Jean-Paul Gaultier-stijl; en de verteller, de dichter Gringoire (een meesterlijke vertolking door Richard Charest), was meer een traditioneel Yves Saint Laurent-type;  Alyzee Lalande deed denken aan een jonge Jane Birkin als Fleur-de-Lys, en Jay was een krachtige, rauwe Thierry Mugler-verschijning.  Ze zagen er fantastisch uit en zo klonken ze ook!

Er was ook een koor, gehuld in flarden van dit en dat die de kleding van de hoofdrolspelers nergens in de weg zaten.  En als subtiele knipoog naar sensualiteit verscheen er regelmatig een team van vijf gespierde superacrobaten met ontbloot bovenlichaam, die indruk maakten met hun fenomeenale kracht en bewegingen.  Hun acrobatiek was eerlijk gezegd het dramatische hoogtepunt van de productie, waarbij de sobere en strakke regie eerder deed denken aan de strengheid van Corneille dan aan de weelderigheid van de Lido.

De cast van Notre-Dame de Paris. Foto: Alessandro Dobici

Hetzelfde kan niet worden gezegd van de muziek.  Alle harten werden gestolen door de onweerstaanbare melodieën (grotendeels een vooraf opgenomen orkestband met de prachtige arrangementen van Cocciante zelf, Serge Perathoner en Jannick Top).  Ze stonden ogenschijnlijk onder de strakke leiding van Matthew Brind, die in de bijna lege orkestbak gezelschap hield aan de weinige live-strijkers van het ENO-orkest.

Dit is een heel specifiek soort entertainment; zeker niet ieders smaak, maar ja — wat is dat wel?  Voor een speelweek in het 'Coli' trekt het in ieder geval genoeg publiek om de zaal te vullen. En wat een heerlijk, kosmopolitisch publiek was het; een internationale menigte die opnieuw bewees dat Londen een culturele wereldhoofdstad is.  Ik wist niet wat ik moest verwachten, maar ik ben zó blij dat ik gegaan ben.  Ik was gecharmeerd, betoverd en volledig verleid.  Hoe Frans!