ELEŞTİRİ: Game Theory, Tristan Bates Theatre ✭✭✭

Teresa, Emma ve Charlie. Fotoğraf: Camilla Whitehill Game Theory

1 Nisan 2015

Tristan Bates Tiyatrosu

3 Yıldız

Eleştiri: James Garden

Angelina Jolie'nin başrolünde olduğu 1998 yapımı pek bilinmeyen romantik komedi "Playing by Heart"ta karakterinin bir cümlesi vardır: "Aşk hakkında konuşmak, mimari hakkında dans etmek gibidir." Game Theory'nin yazarı Odessa Celt'in, Gillian Anderson'ın rol alması ve X-Files çılgınlığının zirvesinde olması nedeniyle izleyici çeken bu nadir filmi izlemiş olması pek olası değilse de, bunlar bir tartışma aracı olarak tiyatro yoluna giren her yazarın kulak vermesi gereken bilgece sözlerdir.

Şu anda Tristan Bates Tiyatrosu'nda sahnelenen ve iki oyundan oluşan bir diptik olan Game Theory, kızlık zarı dikimi ve yeni doğan genomik dizilimi gibi konuların etiği üzerine ciddi sorular soruyor. Maalesef, karakterlerin insani yönleri bazen retorik denizinde kayboluyor.

İlk oyun olan Membrane, iki eski sevgilinin hikayesi; adam önde gelen bir estetik cerrah, kadın ise düğün gecesinde bakire görünmek isteyen dindar bir Müslüman. Böylece klasik bir Doğu-Batı çatışmasının zemini hazırlanmış oluyor.

Ancak bize sunulan tek şey buymuş gibi hissettiriyor.

Andrew Pugsley ve Nadia Shash başarılı bir oyunculuk sergilese de, aradaki sahnelerden birinde konferans veren eş rolündeki Georgina Blackledge ile birlikte bu parça, tartışmanın aksiyonun önüne geçtiği hissini uyandırıyor. Tiyatro dilinin yükseltilmesi (heightened language) beklenir, ancak bazı tartışma anları zorlama hissettiriyor; karakterlerin romantik geçmişleri, aksi takdirde çok az olacak dramatik etkiyi yaratmak için araya sokuşturulmuş gibi. İşte "aşk hakkında konuşmak..." meselesi tam burada devreye giriyor; karakterlerin geçmiş yaşamlarını ifşa ettikleri o anlar yapay kalıyor.

Buna rağmen yapısal olarak eser, doktorun eşinin konferans sahnesiyle güzel bir oyun sunuyor. Metnin kendi yolundan çekilip izleyicinin anlamı kendi başına çıkarmasına izin verdiği hoş bir an bu.

İkinci oyun olan Mutiny'de ise durumun tam tersi bir sorunu var.

Yenidoğanlarda genomik dizilim meselesi artık sadece yaygın değil, aynı zamanda özel sektörde ve ucuza da sunuluyor. Basit bir Google araması veya "Serial" podcast'ini dinlemek, genetik hastalıklar ve risk faktörlerini test eden "23 and me" servisinin reklamını karşınıza çıkaracaktır. Fiyatı ise kargo dahil 125 Sterlin civarı, yani oldukça makul. Test, bir tükürük örneğiyle evde yapılıyor. Elbette bu tam olarak yenidoğanlara yönelik bir hizmet değil ama iki ebeveynin hastaneden eve döner dönmez bir kit sipariş etmesi ya da ebeveynlerden birinin diğerine şok yaşatacak şekilde bunu tek başına yapması pek de uzak bir ihtimal değil.

Bu nedenle Mutiny biraz havada kalıyor; babanın bahsettiği "ucuz" NHS fiyatının gerçek hayattaki özel fiyattan sadece 25 Sterlin daha uygun olması ve "23 and me"nin kurgusal özel tekliften yedi kat daha ucuz olması, özel sektör mü NHS mi endişesini boşa çıkarıyor. İlginç bir şekilde, karakterlerin kendilerini içinde buldukları bu dünyaya verdikleri tepkiler çok daha samimi ve düşünülmüş hissettiriyor. Ebeveynler, başlarına gelenlere tepki vererek kendilerini açığa çıkarıyorlar; bize sürekli kim olduklarını ve ne hissettiklerini anlatmak yerine bunu bizzat yansıtıyorlar.

Belki de bu yüzden Andrew Pugsley ve Georgina Blackledge'in bu yarıdaki performansları sadece çok iyi değil, aynı zamanda Membrane'dakinden çok daha güçlü. Rollerindeki fikirleri sürekli dile getirmek yerine onları bizzat yaşamalarına izin verilmiş. Benzer şekilde, Nadia Shash'ın Membrane'da bakire görünmeye çalışan kadın rolündeki didaktikliğine inanmak güçken, Mutiny'de Hemşire gibi nispeten küçük bir karaktere nüanslı, canlı ve izlemesi son derece keyifli bir soluk getiriyor.

Prodüksiyonun kendisi son derece titizlikle hazırlanmış; tasarımcı Fi Russell ve ışık tasarımcısı Matthew Swithinbank mükemmel ve düşünceli bir iş çıkarmışlar. Ses tasarımcısı Matthew Wilkinson'ın çalışması ise rahatsız etmeden oyunun dünyasını çok iyi dolduruyor.

Genel olarak Game Theory, insanın zihninde yanıtlardan çok sorular bırakıyor. Ne yazık ki bu sorular tartışmaya çalıştığı özden ziyade, oyunun formu ve yapısı hakkında olma eğilimi taşıyor.

Game Theory, 18 Nisan 2015 tarihine kadar Tristan Bates Tiyatrosu'nda izlenebilir.