RECENSIE: Sid, Above The Arts ✭✭✭✭✭

Sid

Above The Arts

21 september 2016

5 Sterren

Boek Tickets

Als het laatste wat je van Sid Vicious hebt vernomen de beelden waren van Gary Oldman die langzaam bezwijkt aan een heroïneverslaving in Alex Cox' biopic 'Sid 'n' Nancy' uit 1986, dan zul je opgetogen zijn om te horen dat hij terug is – en nog even bijtend en destructief als destijds.  Nou ja, bijna dan.

Dit is allemaal te danken aan de fantastische nieuwe schrijver Leon Fleming, die de 62-jarige mythische figuur nieuw leven heeft ingeblazen via de obsessieve, manische en lastige, ongeveer 18-jarige revolutionair Craig, die nog gewoon bij zijn moeder woont.  Onze held in dit drama in één bedrijf is niet de zwijgzame, snerende en huiverende gitarist van The Sex Pistols, maar een despoot die alleen in zijn eigen slaapkamer heerst; een tiran die enkel zijn alleenstaande moeder en de buren terroriseert (die hij met tussenpozen doof maakt met punkmuziek uit zijn stereotoren).  Craig heeft – uiteraard – een lijst met ergernissen, en dit vormt de kern (of de middelen....) van zijn 'betoog'. Het is een agressieve tirade – zeg maar gerust een donderpreek! – tegen al het kwaad en onrecht dat indruist tegen zijn aangeboren gevoel voor wat juist en fatsoenlijk is.  Welkom in de wereld van de Punk, waar anarchie de enige regel is, en die regel wordt streng gehandhaafd!  O ja, en anarchie moet worden geuit via een reeks precies gecodificeerde manieren; wee degene die niet voldoet aan de verwachtingen!  We bewonderen de vloeiendheid en snelheid (o ja, speed....) waarmee hij ons aanvalt, zowel vanaf het toneel als tijdens grillige uitvallen in het publiek zelf.  Hij draagt goedkope punkkleding die – hoewel eentonig – er verdacht schoon gewassen uitziet (ongetwijfeld door zijn moeder!).

Hoewel hij geen vrienden lijkt te hebben (een feit dat ons niet verbaast), zijn we stomverbaasd te ontdekken dat hij een vriendin heeft.  Of liever gezegd: had.  De deerne is er vandoor gegaan naar de universiteit, wat ons direct wijst op haar twijfelachtige punkgeloofsbrieven.  Terwijl Craig het 'officiële' punkcredo van 'No Future!' omarmt, isoleert dit hem simpelweg van iedereen die hij tegenkomt.  Maar het isoleert Dario Coates niet, de voortreffelijke jonge acteur die hem tot leven wekt in deze onemanshow: Dario is niet alleen de vleesgeworden held Craig, hij verandert – met een kwikzilverachtige behendigheid – in elk ander personage dat Craig ontmoet.  Hij vertelt ons over zijn reis naar de universiteitsstad van zijn vriendin, waarbij de gesprekken tussen hem, haar en haar studievrienden briljant worden neergezet met ratelende dialogen. Coates schakelt met vlijmscherpe precisie en in een fractie van een seconde tussen wel zes verschillende stemmen tegelijk.  Het is een zinderende acteerprestatie.

Voorspelbaar genoeg – althans voor ons – verloopt het bezoek aan de universiteit niet best, en de nasleep is nog minder fraai.  Rond dit punt beseffen we pas echt hoe weinig Craig begrijpt van de wereld om hem heen: hij is in feite weinig meer dan een naïeveling.  Wanneer zijn vriendin hun (inmiddels nogal afstandelijke en gespannen) relatie verbreekt, is hij oprecht verbijsterd. Dit onverwachte verlies van macht en zelfvertrouwen zorgt ervoor dat hij sympathie opwekt, in plaats van dat hij de zoveelste irritante, opstandige puber is.  Maar de echte winnaar in onze harten is het fabelachtige vakmanschap van Coates; hij beheerst de psychologische omschakelingen met de behendigheid van een koorddanser. Hij zorgt ervoor dat we om zijn lot geven en dat we willen dat Craig dat zelf ook doet.  Wanneer hij de woede van het personage ontketent, voelt dat als een belediging voor iemand die we inmiddels in ons hart hebben gesloten. De explosie is diep verontrustend, op de manier waarop bijvoorbeeld O’Neill of Tsjechov je laten meeleven met de destructieve wanhoop van hun roekeloze en verwaarloosde personages.

Dat dit alles mogelijk is, is te danken aan het slimme triumviraat van Coates, Fleming en regisseur Scott Le Crass.  Ieder brengt een specifiek enthousiasme mee voor verschillende en contrasterende elementen van het hedendaagse theater en de jongerencultuur.  Door deze ingrediënten samen te voegen, is dit stuk inmiddels gegroeid van een sketch van 15 minuten naar een veel uitgebreider en verder ontwikkeld monodrama.  Producent Andrea Leoncini ondersteunt dit ontwikkelingsproces met zijn bekwame creatieve en productieteams.  Wie weet waar het hierna naartoe gaat.  Op dit moment speelt het in Above The Arts.  Gaat dat zien.

Tot 8 oktober

Foto's: Roy Tan

BOEK TICKETS VOOR SID IN HET ABOVE THE ARTS THEATRE