Theater-tips voor het Shedinburgh Fringe Festival

Mark Ludmon blikt vooruit op het theaterprogramma van het online Shedinburgh fringe festival dat deze maand plaatsvindt.

Nu het Edinburgh Festival Fringe niet live kan doorgaan, hebben artiesten de krachten gebundeld voor Shedinburgh: een festival vol theater en comedy dat live wordt uitgezonden vanuit schuurtjes door het hele land. Het biedt de kans om elke avond van 14 augustus tot en met 5 september vanaf 19:30 uur veelgeprezen voorstellingen via Zoom te bekijken. Let op: de kaartverkoop is beperkt en voorstellingen worden niet herhaald.

Sommige acts treden op vanuit hun eigen achtertuin, maar de meeste maken gebruik van speciale 'sheds' die zijn opgebouwd in het Traverse Theatre in Edinburgh en het Soho Theatre in Londen. Het programma is samengesteld door producenten Francesca Moody en Harriet Bolwell en schrijver/performer Gary McNair.

Een van de theaterhoogtepunten is Beats, het toneelstuk van Kieran Hurley uit 2012, in een speciale lezing door Lorn Macdonald (die ook de hoofdrol speelde in de verfilming uit 2019). Het vertelt het verhaal van een tiener in een klein Schots stadje ten tijde van de Criminal Justice Act van 1994 – een wet die raves nagenoeg illegaal maakte.

Apphia Campbell speelt een vernieuwde versie van haar krachtige, bekroonde voorstelling Woke, waarin de paden van twee vrouwen in de burgerrechtenbeweging worden gevolgd. De ene is de beruchte Black Panther Assata Shakur, de andere een hedendaagse studente die zich inschrijft op het moment dat de rellen in Ferguson uitbreken.

Adam – een hit op de Edinburgh Fringe van 2017 – wordt uitgevoerd door Adam Kashmiry, die het stuk samen met toneelschrijfster Frances Poet en regisseur Cora Bissett creëerde. Het is zijn eigen aangrijpende verhaal als jonge transman die gedwongen werd Egypte te verruilen voor Schotland, en die over grenzen en gendergrenzen heen vocht voor een plek die hij 'thuis' kon noemen.

De toonaangevende toneelschrijver Tim Crouch speelt zijn eerste stuk, My Arm, over een jongen die één arm boven zijn hoofd steekt en deze nooit meer naar beneden haalt. De voorstelling ging in 2003 in première in Edinburgh en tourt sindsdien met tussenpozen de wereld over.

Chris Thorpe brengt zijn bejubelde show Status, waarin hij – aan de hand van liedjes – reflecteert op nationale identiteit en onze plek in de wereld.

In Fragments of Home verbindt Annie George familieherinneringen aan haar grootvader (een schrijver in Kerala, India, die vlak voor de Indiase onafhankelijkheid in 1947 overleed) met haar eigen ervaringen als eerstegeneratie-immigrant in het VK.

The Archive of Educated Hearts is een bekroonde productie gebaseerd op waargebeurde verhalen van families die te maken kregen met borstkanker, geschreven en gespeeld door Casey Jay Andrews. De voorstelling debuteerde op de Fringe van 2018 in een tuinhuisje achter de Pleasance Courtyard.

Schrijfster Deborah Frances-White, bekend van de podcast The Guilty Feminist, speelt haar prijswinnende voorstelling White Rolls the Dice. Hierin staat de ontdekking van informatie over haar biologische moeder centraal, wat haar terugvoert naar het verleden en haar adoptieverhaal.

James Rowland presenteert zijn publieksfavoriet Team Viking: het opmerkelijke, hilarische en hartverwarmende verhaal over hoe James en Sarah de laatste wens van hun beste vriend proberen te vervullen: een echte Vikingbegrafenis.

Vooruitlopend op de geplande speelreeks in het Londense Bridge Theatre in oktober, speelt Yolanda Mercy haar solovoorstelling Quarter Life Crisis. In een mix van aanstekelijke baslijnen en spoken word vertelt ze het verhaal van een jonge Londense met Nigeriaanse roots die worstelt met volwassen worden en de zoektocht naar liefde.

De Iraanse schrijver Nassim Soleimanpour presenteert White Rabbit, Red Rabbit. Elke avond ontdekt een andere acteur pas op het podium, bij het openen van een envelop, wat de tekst is. Zonder regisseur en zonder repetities is dit een krachtig eerbetoon aan de grensverleggende kracht van theater. De identiteit van de acteur wordt pas op het laatste moment onthuld.

Drievoudig Fringe First-winnaar Gary McNair vertelt het ongelooflijke, waargebeurde verhaal van de berucht slechte dichter uit Dundee, Sir William Topaz McGonagall, in een voorstelling die wordt omschreven als een "tragikomedie".

Joe Sellman-Leava speelt Labels, eveneens een Fringe-favoriet. Het is een grappig en ontroerend verhaal over afkomst, migratie en familie. Hij schetst een jeugd in Devon tegen de achtergrond van opkomend nationalisme en de wereldwijde vluchtelingencrisis, waarbij hij de onvermijdelijke vraag tackelt: "Waar kom je écht vandaan?".

Toneelschrijver Inua Ellams – bekend van Barber Shop Chronicles en de bewerking van Tsjechovs Drie Zusters bij het National Theatre – staat zelf in de schijnwerpers met zijn interactieve poëzie-avond Search Party. Op basis van willekeurige woorden uit het publiek duikt hij in zijn uitgebreide archief voor een spontane en reactieve performance.

Voor data, het volledige programma en tickets, kijk op www.shedinburgh.com. Kaarten zijn ook verkrijgbaar via de websites van Crowdfunder, Traverse Theatre en Soho Theatre. Er wordt gewerkt met een ‘pay what you can’-systeem, met een minimale donatie van £4. De opbrengst gaat naar het A Shed Load of Future-fonds, dat nieuwe artiesten ondersteunt om hun werk naar de Edinburgh Fringe van 2021 te brengen.