RECENSIE: Stray Dogs, Park Theatre 90 Londen ✭✭

Julian Eaves recenseert de wereldpremière van Stray Dogs door Dead Letter Perfect, nu te zien in het Park Theatre in Londen.

Ian Redford (Jozef Stalin) en Olivia Olsen (Anna Achmatova). Foto: Nick Rutter Stray Dogs

Park Theatre 90

15 november 2019

2 Sterren

Boek Tickets

Het lijkt momenteel wel alsof de Londense theaterwereld verstopt raakt onder een overvloed aan ijdelheidsprojecten; wat dat betreft sluit het naadloos aan bij het huidige politieke landschap. En hier is de volgende alweer! Olivia Olsen is de drijvende kracht en het centrale ego achter en vóór dit project – zij is ook het enige castlid dat met een foto op de flyer, poster en in het programmaboekje staat – en ze heeft het Park Theatre ervan weten te overtuigen haar in al haar glorie te presenteren.

Ben Porter als Isaiah Berlin. Foto: Nick Rutter

In essentie gaat dit stuk over de Sovjet-dichteres Anna Achmatova en haar turbulente relatie met Jozef Stalin. Nadat Stalin alle grote patriottische verhalenvertellers om zeep had geholpen, merkte hij dat zijn gedemoraliseerde volk wel een oppepper kon gebruiken om de Grote Vaderlandse Oorlog te voeren tegen zijn voormalige vijand-vriend-vijand, nazi-Duitsland. Hij had haar echtgenoot al laten vermoorden en gebruikte haar gevangen gezette zoon als lokaas om haar tot collaboratie te dwingen. Telkens wanneer zij uit de pas liep, zette hij dit kat-en-muisspel voort, soms door haar te laten geloven dat hij dood was, puur om haar weer tot overgave te dwingen. Het is een krachtig verhaal van een autocraat tegenover een kunstenaar – een thema dat al vaker is gebruikt en ongetwijfeld zal blijven terugkeren. Stalin is als personage op het toneel altijd een veilige gok, en ook hier steelt hij de show, vooral dankzij de voortreffelijke vertolking van Ian Redford (dé reden waarom je deze productie zou moeten zien).

Redford benut zijn instrumenten – zijn beerachtige postuur, zijn magnifiek veelzijdige en expressieve stem – optimaal. Hij vult elke hoek van de kleine theaterzaal achter in het gebouw, zonder dat zijn spel ooit te pompeus wordt. Tegelijkertijd beheerst hij de kunst van het broeierige stilzwijgen en de kille pose, waarbij elk gebaar berekend is op een maximaal effect. Het is een genot om naar hem te kijken en luisteren, maar het is pijnlijk om te zien hoe hij de andere twee acteurs volledig overschaduwt. De andere man, Ben Porter, is normaal gesproken veel beter dan hij hier laat zien als een kleurloze Isaiah Berlin, van wie we moeten geloven dat hij naar Rusland terugkeert voor de vrouw van wie hij ooit hield... ja, je raadt het al, de eeuwig belangrijke Olsen. Pardon, Achmatova.

Olivia Olsen (Anna Achmatova) en Ben Porter (Isaiah Berlin). Foto: Nick Rutter Wat de ster van de show betreft: zij brengt een monotoon en preuts personage naar het toneel. Terwijl ze als een emotieloze blauwkous oogt, somt Stalin een lijst van haar minnaars op waar we met ongeloof naar luisteren. Op een ander moment noemt hij haar een 'kutwijf'. Als je de dringende behoefte hebt om wéér een vrouw te zien in de rol van de gemartelde martelaar en deurmat, haast je dan naar het Park voor deze twijfelachtige ervaring. Intussen bewijst Olsen dat ze niet alleen een matige actrice is, maar ook een onbekwame toneelschrijver. De scènes met Stalin zijn over het algemeen het sterkst, maar dat komt waarschijnlijk grotendeels door het sublieme spel van Redford (en de hulp van Peter Wright bij het script). De scènes zonder hem zijn echter zo vlak en gespeend van elke theatrale verbeelding, dat het onbegrijpelijk is dat Park Theatre dit waardig genoeg vond voor een uitvoering. Als ze echt een goed stuk willen over de relatie tussen autocraten en hun volk, breng dan Corneille terug; niemand doet het beter.

In het programma bedankt Olsen vele mensen, waaronder 'Antony Eden, producent... die elke uitdaging aanging met de meest bekwame lans die je je kunt voorstellen.' Tja. Ze schrijft wel meer vreemde dingen in haar korte artikel: 'Stray Dogs is een quintessens: de essentie, het argument en de kwaliteiten van drie mensen gebaseerd op onderzoek, vertaald naar een theatraal narratief.' Als haar scripts met dezelfde bizarre grammatica en interpunctie zijn geschreven, zou ik af en toe echt niet weten wat ze bedoelt.

Regisseur Robin Herford doet wat hij kan om de tekortkomingen van het script te verhullen. Hij is duidelijk op zijn best wanneer hij met een topacteur als Redford kan werken, maar lijkt met de handen in het haar te zitten bij Olsen en de hier passieve Porter. Hij krijgt fantastische ondersteuning van het lichtontwerp door Clancy Flynn – een van de weinige elementen die structureel hout snijdt. Paul Colwell levert een interessant maar niet altijd even functioneel decor; zijn kostuums zijn beter – vooral Olsen in een nauwsluitende blauwe jurk. Als er ooit een script was dat een blauw potlood (om in te schrappen) nodig had, dan is het dat van haar wel. Het soundboard van Harry Johnson is perfect en mengt de geluiden van hun wereld met sublieme muziek die boven het onderdrukkende regime uitstijgt.

Al met al had ik aan het einde van 'Stray Dogs' zelf behoefte aan een trouwe viervoeter: puur voor de therapeutische waarde.

Te zien tot 7 december 2019