RECENZJA: Windrush Secret, Watermans Arts Centre Londyn ✭✭✭

Mark Ludmon recenzuje „Windrush Secret”, nową sztukę autorstwa Rodregueza King-Dorseta, którą można obecnie oglądać w Watermans Arts Centre w Londynie.

Zdjęcie: Josh Aberman Windrush Secret

Watermans Arts Centre, Londyn

Trzy gwiazdki

Niesprawiedliwość skandalu Windrush oraz mechanizmy, które do niego doprowadziły, trafiają pod lupę w nowym, mocnym monodramie Rodregueza King-Dorseta – „Windrush Secret”. Opierając się na wnikliwych badaniach, autor ambitnie zgłębia dziedzictwo brytyjskiego imperializmu i niewolnictwa, współczesny neonazizm oraz systemowy rasizm w brytyjskim społeczeństwie.

Spektakl, w którym sam autor występuje i który reżyseruje, przedstawia historię trzech postaci w ciągu jednego dnia w Londynie, w kwietniu 2018 roku. Choć są one fikcyjne, każda z nich ma swój pierwowzór w rzeczywistości. Marcus Ramsay to czarnoskóry aktywista urodzony na Trynidadzie, który przemawia na wiecu na Parliament Square, protestując przeciwko nieludzkiemu traktowaniu pokolenia Windrush przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Home Office) – ludzi, którzy przybyli do Wielkiej Brytanii z Karaibów w latach 1948–1970. To on kreśli tło dramatu, naświetlając historię od czasów niewolnictwa po wybuch skandalu w 2018 roku, kiedy to resort spraw wewnętrznych próbował deportować czarnoskórych Brytyjczyków pochodzenia karaibskiego, mieszkających w UK niemal całe życie.

Mechanizmy stojące za skandalem Windrush obnaża kolejna postać – Charles Henry Williams, biały doradca specjalny Home Office. Podobnie jak wielu ludzi u władzy, swoje poglądy na temat rasy i społeczeństwa kształtował on w elitarnej bańce szkół Eton i Oxbridge. Poprzez jego postać dowiadujemy się, jak ministerstwo niszczyło dokumentację, a następnie wykorzystywało ten fakt w ramach swojej bezwzględnej polityki imigracyjnej (Hostile Environment policy).

Jednak rasizm w pełnym, przerażającym wymiarze ukazuje trzeci bohater King-Dorseta: Trevor Smith – lider neonazistowskiej grupy „England for the English”. Ubrany w garnitur wzorowany na stroju Oswalda Mosleya, przywódcy Brytyjskiej Unii Faszystów z lat 30., wypluwa z siebie pełne nienawiści, antyimigranckie inwektywy. Choć szokujące i budzące niepokój, są one oparte na autentycznych materiałach z badań autora nad prawicowymi grupami ekstremistycznymi.

King-Dorset w pełni wciela się w te trzy skrajnie różne charaktery, dając intensywny i fascynujący popis aktorski. Z inteligencją i klarownością serwuje widzom mnóstwo tematów do przemyśleń, choć niektóre z nich – jak choćby intrygujący wątek tożsamości rasowej pojawiający się niespodziewanie pod koniec – nie zostają w pełni rozwinięte. Jako dzieło teatru politycznego, sztuka w przejmujący sposób ukazuje okrucieństwo brytyjskiego systemu imigracyjnego oraz, w szerszym ujęciu, cyniczne metody, jakimi populistyczne rządy dehumanizują i uciskają mniejszości.

„Windrush Secret”, którego zalążkiem była krótsza forma wystawiona w National Maritime Museum w Greenwich w zeszłym roku, jest obecnie grane w różnych londyńskich teatrach, w tym w Watermans Arts Centre w Brentford w zachodnim Londynie, gdzie King-Dorset jest artystą rezydentem.

Zapisz się do naszego newslettera, aby być na bieżąco.