ELEŞTİRİ: Windrush Secret, Watermans Sanat Merkezi Londra ✭✭✭

Mark Ludmon, Rodreguez King-Dorset'in Londra'daki Watermans Sanat Merkezi'nde sahnelenen yeni oyunu Windrush Secret'ı değerlendiriyor.

Fotoğraf: Josh Aberman Windrush Secret

Watermans Sanat Merkezi, Londra

Üç yıldız

Windrush Skandalı'nın ardındaki adaletsizlikler ve bu durumun temelindeki sistemler, Rodreguez King-Dorset'in çarpıcı yeni tek kişilik oyunu Windrush Secret'ta mercek altına alınıyor. Kapsamlı araştırmalara dayanan eser; Britanya emperyalizminin ve köleliğin mirasını, günümüz neo-Nazizmini ve Britanya toplumundaki sistematik ırkçılığı iddialı bir dille sorguluyor.

Yazarın bizzat yönettiği ve sahnelediği oyun, Nisan 2018'de Londra'da geçen tek bir günde, gerçek kişilerden esinlenilen üç kurgusal karakter üzerinden hayat buluyor. Trinidad doğumlu siyahi bir aktivist olan Marcus Ramsay, Parlamento Meydanı'ndaki bir mitingde İçişleri Bakanlığı'nın (Home Office) Windrush nesline –1948 ile 1970'ler arasında Karayipler'den Birleşik Krallık'a gelenlere– yönelik insanlık dışı tutumunu protesto ediyor. Dramın arka planını büyük ölçüde o kurarken, kölelikten başlayarak 2018'de bakanlığın, hayatlarının neredeyse tamamını Birleşik Krallık'ta geçirmiş siyahi İngiliz vatandaşı Karayiplileri sınır dışı etmeye çalışmasıyla patlak veren skandala kadar uzanan süreci gözler önüne seriyor.

Windrush skandalının ardındaki mekanizmalar, bir diğer karakter olan Charles Henry Williams üzerinden daha da ifşa ediliyor. İçişleri Bakanlığı bünyesinde özel danışmanlık yapan bu beyaz karakter, tıpkı iktidardaki pek çok kişi gibi, ırk ve toplum hakkındaki görüşlerini Eton ve Oxbridge'in seçkinci fanusunda edinmiş. Williams aracılığıyla, İçişleri Bakanlığı'nın belgeleri nasıl imha ettiğini ve ardından kendi yarattığı bu boşluğu "düşmanca göçmenlik politikaları" (hostile environment) için nasıl suistimal ettiğini bir kez daha hatırlıyoruz.

Ancak ırkçılık, tüm dehşetiyle King-Dorset'in canlandırdığı üçüncü karakter Trevor Smith'te vücut buluyor: "England for the English" (İngiltere İngilizlerindir) adlı neo-Nazi grubunun lideri. 1930'ların Britanya Faşistler Birliği lideri Oswald Mosley'inkine benzer bir takım elbiseyle sahneye çıkan Smith, yazarın aşırı sağcı gruplar üzerine yaptığı araştırmalardan derlediği, şoke edici ve huzursuz edici boyutta siyahi karşıtı nefret söylemleri savuruyor.

Birbirinden tamamen farklı bu üç karaktere de bürünmeyi başaran King-Dorset, yoğun ve sürükleyici bir performans sergiliyor. Zekice ve net bir şekilde pek çok fikri masaya yatırsa da, oyunun sonlarına doğru aniden beliren ırksal kimliğe dair ilgi çekici bir izlek gibi bazı konular tam anlamıyla derinleşemiyor. Yine de bir politik tiyatro eseri olarak Britanya'nın göçmenlik sisteminin acımasızlığını ve genel anlamda popülist hükümetlerin ve politikacıların marjinalleştirilmiş azınlıkları nasıl canice dehumanize edip (insanlıktan çıkarıp) ezdiğini sarsıcı bir biçimde canlandırıyor.

Geçtiğimiz yıl Greenwich'teki Ulusal Denizcilik Müzesi'nde sergilenen kısa bir oyundan yola çıkan Windrush Secret, King-Dorset'in yerleşik sanatçı olarak bulunduğu Londra'nın batısındaki Brentford'da yer alan Watermans Sanat Merkezi dahil olmak üzere pek çok farklı mekanda seyirciyle buluştu.

Gelişmelerden haberdar olmak için e-bülten listemize katılın.