RECENSIE: Ruby Wax - Sane New World ✭✭✭

Ruby Wax in Sane New World. Foto: Tristram Kenton Sane New World

St James Theatre

4 maart 2015

3 sterren

Ruby Wax is een trans-Atlantisch icoon. Het nieuws over haar gloednieuwe onewomanshow, Sane New World, met een beperkt aantal voorstellingen in het St. James Theatre, was dan ook veelbelovend. Toch ontbrak er vanavond een zekere vonk. Ruby is nog altijd even energiek, gevat en eerlijk over haar eigen neuroses, maar helaas kregen we minder een meeslepende theatershow en meer een college neurowetenschap met wat grappen tussendoor.

De show zelf duurt ongeveer een uur en neigt bij vlagen naar een biecht. Er is een moment waarop Ruby het publiek trots vertelt dat ze haar master in de neurowetenschappen aan Oxford heeft behaald – waarbij ze uiteraard even pauzeert voor het applaus – maar dat is eigenlijk het enige specifieke detail dat we over haar levensverhaal te horen krijgen. Ze stelt dat deze show voor iedereen is, maar door de persoonlijke details weg te laten, heeft ze zichzelf bijna uit het stuk weggefilterd. En dat terwijl ze de enige op het podium is.

Zodra ze over haar recente studie begint, snak je als toeschouwer naar een prachtig verhaal: hoe moet het voor uitgerekend Ruby Wax zijn geweest om aan Oxford neurowetenschappen te studeren? Dat op zich zou even fascinerend zijn als haar legendarische ontmoeting met Imelda Marcos en haar schoenencollectie in de jaren negentig. In plaats daarvan krijgen we een beknopte wetenschappelijke uitleg over mindfulness die ze tijdens haar studie tegenkwam. We horen de conclusies, maar zien de weg ernaartoe niet. Het blijft erg cerebraal; hoewel ze veel over emoties praat, voel je als kijker weinig bezieling.

In de tweede helft was Ruby zelf nog minder aanwezig, omdat deze bestond uit een Q&A met een publiek dat niet goed wist wat te vragen. Het ontaardde in zo’n typische sessie van indirecte zelfverheerlijking waar het gemiddelde Londense theaterpubliek blijkbaar dol op is. Normaal gesproken zijn dergelijke vragenuurtjes een extraatje na afloop, maar Ruby legt uit dat ze deze Q&A's vast in haar eerste show heeft verwerkt toen ze deze ontwikkelde voor de medische wereld. In die context is dat logisch, maar hier slaat de plank mis.

De beste onewomanshows, in de traditie van grootheden als Julia Sweeney met haar geprezen Letting Go of God, hebben net als Sane New World sterke intellectuele argumenten. Maar Julia neemt ons mee op haar reis van vroom katholiek naar atheïst. Wat die show zo krachtig maakt, is de rauwheid van het delen van intieme, schokkende momenten terwijl ze een intellectueel betoog houdt. Ruby daarentegen lijkt het eindpunt van haar intellectuele reis al te hebben bereikt, of in ieder geval een rustplaats, en heeft besloten ons alleen de feiten te presenteren. Dat voelt helaas als een gemiste kans.

Recensie door James Garden

Sane New World is nog tot 14 maart te zien in het St James Theatre