RECENSIE: A Steady Rain, Arcola Theatre ✭✭✭✭

David Schaal en Vincent Regan in A Steady Rain. Foto: Nick Rutter. A Steady Rain Arcola Theatre

17 februari 2016

4 sterren Boek online

Het debuut van dit stuk in het Arcola Theatre voelt bijzonder actueel, gezien de aanhoudende discussies over corruptie binnen de Amerikaanse politie.

Het stuk onderzoekt de vage grens tussen moraliteit en verleiding. Na de première in het East Riding Theatre in Beverley vorig jaar, verkent het nu de gevolgen van de fout van twee agenten, die per ongeluk een Vietnamese jongen terugstuurden naar de Amerikaanse seriemoordenaar Jeffrey Dahmer.

Het verhaal draait om twee agenten uit Chicago: Denny (Vincent Regan) is het dominante alfamannetje tegenover de beschadigde en bedachtzame Joey van David Schaal. De twee zijn samen opgegroeid, gingen samen bij het korps en patrouilleren nu zelfs samen. Het stuk voor twee acteurs schakelt naadloos tussen heden en verleden en is zeer effectief door de individuele monologen die worden afgewisseld met actie in real-time.

Vincent Regan in A Steady Rain. Foto: Nick Rutter

Regan heeft zelf toegegeven dat het morele kompas van zijn personage nogal van slag is, en dat is niet moeilijk te begrijpen. Met zijn neiging tot geweld, intolerantie en zwakte voor verleiding en ondeugd, is hij een onsmakelijk figuur die aanvankelijk weinig sympathie wekt – mede door de manier waarop hij de mensen die hij tijdens zijn dienst tegenkomt in hokjes plaatst.

Het is aanvankelijk zelfs moeilijk te begrijpen waarom Joey een vaste gast is aan hun eettafel. Dat wordt pas duidelijk als we beseffen dat hun onverbrekelijke band deels voortkomt uit het feit dat Denny Joey heeft ‘gered’ uit een alcoholische neerwaartse spiraal. Het duurt even voordat het verhaal echt op gang komt, maar het zijn hun patrouilles in een achterbuurt die leiden tot de fatale ontmoeting met onomkeerbare gevolgen.

David Schaal in A Steady Rain. Foto: Nick Rutter

De regie vermijdt elke vorm van gratuit geweld waar veel regisseurs voor hadden kunnen kiezen om het publiek te prikkelen. Het stuk blijft weg van de echte verschrikkingen van Jeffrey Dahmer en laat in plaats daarvan de verbeeldingskracht van de toeschouwer het werk doen.

In de tweede helft krijgen we inzicht in de tol die de gebeurtenis heeft geëist van zijn mentale welzijn en de impact van het mislopen van een promotie tot rechercheur. Regan schittert hier in zijn frustratie met zijn lijdzame vrouw Connie, zijn toewijding aan zijn kinderen Sam en Noel, en toont zelfs een verrassende vriendelijkheid jegens zijn oude minnares, de prostituee Rhonda, in de hoop haar te laten inschrijven voor een opleiding tot secretaresse. De videomontages tussen de scènes door zijn effectief: ze tonen niet alleen gelukkiger tijden, maar ook een tijd waarnaar ze onmogelijk kunnen terugkeren.

Vincent Regan in A Steady Rain. Foto: Nick Rutter. Schrijver Keith Huff (ook bekend van Mad Men) beschreef het stuk als 'twee agenten, een tafel, stoelen en twee koppen koffie' die het verhaal vertellen. Het decor van Ed Ullyart zorgt ervoor dat het publiek volledig in het verhaal wordt gezogen. Zonder enige pralerij – op een roodgevoerde jas en een waterkoeler na – wijst de minimalistische inrichting in de rokerige, schaars verlichte kamer voortdurend op de innerlijke onrust van de agenten. Het Arcola is een ideale setting voor dit stuk; met de focus puur op de twee hoofdrollen voelt het intiem, alsof we bij hen in de woonkamer meeluisteren. En ondanks momenten van diepe wanhoop zijn er gevatte oneliners die het stuk boeiend houden.

Toch gaat de opeenvolging van gebeurtenissen soms net iets te snel om geloofwaardig te blijven, wat resulteert in enkele minder sterke scènes. En hoewel Schaal uitblinkt in zijn vertolking van de ondergeschikte vriend, zien we nooit echt de neerwaartse spiraal van Joey of hoe hij zelf eigenlijk kijkt naar de relatie met zijn jeugdvriend.

Waar dit stuk echter echt in uitblinkt, is de weergave van het lijden van de politieagenten zelf. We horen zo zelden het perspectief van degenen die burgers hebben neergeschoten, dat het makkelijk is om hen simpelweg af te schrijven als harteloze moordenaars. De pers trekt dezelfde conclusie, waarbij Joey somber beschrijft hoe ze als zondebokken worden gebruikt – niet alleen door de media, maar door hun eigen korps. In dat opzicht is het niet verrassend dat de setting is beschreven als het 'niet al te verre verleden' – het had vorig jaar kunnen zijn, vorige week of zelfs gisteren.

De 'steady rain' (gestage regen) blijft een symbool totdat deze eindelijk echt valt. Denny staat er neerslachtig onder met zijn rug naar het publiek, wat duidt op een poging om zijn schuld ritueel van zich af te wassen.

Toch roept het de vraag op of we ooit echt moreel 'schoon' kunnen worden. Kunnen Denny en Joey ooit hun fouten vergeven worden? En zal hun zoektocht naar verlossing ooit vrucht dragen?

Doordrenkt van wapengeweld laat dit stuk je nog lang nadenken, niet alleen over de effecten van politiemacht, maar ook over hun hachelijke situatie nadat het doek is gevallen. Vakwerk.

A Steady Rain is tot en met 5 maart 2016 te zien in het Arcola Theatre. Boek nu. Lees ons interview met Vincent Regan en David Schaal.