RECENSIE: Closer To Heaven, Above The Stag Theatre Londen ✭✭✭✭

Julian Eaves recenseert Closer to Heaven, een musical van Jonathan Harvey en The Pet Shop Boys, nu te zien in Above The Stag.

Closer To Heaven

Above The Stag

10 juli 2019

4 Sterren

Boek Nu Dit theater, dat zich gestaag door het volledige oeuvre van Jonathan Harvey werkt, presenteert nu een herneming van zijn bijna twintig jaar oude samenwerking met The Pet Shop Boys. Het stuk vertelt over de moeizame hereniging tussen een vader en dochter in de glamoureuzere, maar duistere clubscene van de hoofdstad. In een verbluffend decor van David Shields – sober en toch groots – en met een subliem lichtplan (licht is hier CRUCIAAL) van Jack Weir, zien we de soepele regie van Steven Dexter. In nauwe samenhang met de karaktervolle choreografie van Ashley Luke Lloyd zien we een bonte stoet aan excentriekelingen voorbijtrekken. Hun levens kruisen elkaar in scènes van bijna voortdurende duisternis, doorsneden met schitterende neonlichten en de uitstekende video-animaties van Ben Walden.  Het is een lust voor het oog, en met de intrigerende en eclectische score van de Pet Shop Boys die door de filmische scènes dreunt of tokkelt, is het meestal ook een genot voor het oor. Hoewel hun pogingen tot het schrijven van recitatieven soms wat houterig zijn, zijn de op zichzelf staande nummers uitstekend. Zo had ik 'For All Of Us' niet meer gehoord sinds de oorspronkelijke productie in The Arts Theatre, en twee decennia later klinkt het nog steeds als een klok.

Minder trefzeker is het script van Harvey, dat enige tijd nodig heeft om de juiste toon te vinden tijdens de dwalende scènes van de bijna eindeloos verklarende eerste helft: de zaken verbeteren bij de climax van de akte, wanneer de ontspoorde vader zich opnieuw op het pad van de verdoemenis stort – wat hem dichter bij de hel brengt dan waar dan ook. Deze zware dialoog is echter – over het geheel genomen – niet waar de show echt om lijkt te draaien. Als je de tijd neemt om het uitgebreide artikel in het programmablad te lezen, waarin de 'boys' hun aanpak van het stuk bespreken, blijkt dat het vooral de bedoeling was om een bepaalde sfeer of ambiance te verkennen. Vergelijkbaar met een popalbum, maar dan naar het podium vertaald. Gezien het feit dat hun live-shows de afgelopen tien jaar al sterk beïnvloed waren door film, theater en architectuur, is dat op zich logisch. Wanneer je deze show kritisch benadert, is het goed om dat in het achterhoofd te houden.

Centraal hierin staat de invloedrijke Billie Trix, hier op een ongewoon indrukwekkende en sombere wijze vertolkt door Adele Anderson (bekend van Fascinating Aida). Zij is een soort kruising tussen de Marschallin uit 'Der Rosenkavalier' en de MC uit Neil Tennant en Chris Lowe's eigen meest bewonderde musical, 'Cabaret'; altijd druk met anderen commanderen en commentaar leveren op de liefde en haar vele vreugden en kwellingen, terwijl ze er zelf zoveel mogelijk minnaars en intriges op nahoudt. Net als de rest van het script komt Trix het best tot haar recht in de tweede helft: haar nummer 'Friendly Fire' is een scherpzinnig commentaar op de generatie en instelling die zij vertegenwoordigt, en Anderson weet dit perfect over te brengen. Interessant is dat naarmate haar rol donkerder wordt, ze juist meer humor vindt om de schaduwen waarin ze ons meeneemt te verlichten.

Even bewonderenswaardig is de andere centrale figuur in deze poel van immoraliteit en onzekerheid: 'Straight' Dave. Hij wordt hier neergezet door de innemende nieuwkomer Blake Patrick Anderson (geen familie, voor zover ik weet), die net in de grote stad is gearriveerd vanuit de aanzienlijk conservatievere Republiek Ierland. We beleven een groot deel van de show door zijn onervaren en goedgelovige ogen. Anderson doet dit uitstekend, en zijn ontwikkeling gedurende de voorstelling is het meest tastbaar voor het publiek.

Vlak daarachter volgt zijn tijdelijke geliefde, de doortastende Shell Christian, gespeeld door Maddy Banks. Zij moet zich een weg vechten door een reeks moeizame relaties, waaronder die met haar vader – Christopher Howells als Vic Christian – en de go-go danser en aspirant-popster Dave. Deze relaties lopen echter stuk op zowel drugsmisbruik als de complicaties van biseksualiteit. Dave moet niet alleen de avances van de vader van zijn vriendin afslaan (ik hoop dat u het nog kunt volgen), maar raakt ook betrokken bij zijn lokale drugsdealer, Mile End Lee. Deze rol wordt gespeeld door Mikulas Urbanek (een recent afgestudeerde van de MTA), die op zijn beurt weer zijn eigen demonen te bestrijden heeft.

En de problemen houden daar niet op. Een verdere complicatie in dit volle decor is de roofzuchtige platenproducer en ras-gluiperd Bob Saunders, die beweert dat hij van Dave een ster gaat maken: het is opnieuw een sappige vertolking van de elegante en gevatte Ian Hallard, die ogenschijnlijk moeiteloos het zware narratief hanteert dat hij pas relatief laat in het stuk moet introduceren. Hij heeft op zijn beurt – jazeker – ook zijn eigen spanningen, deskundig aangewakkerd door de nuttige Aidan Harkins als zijn hulpje Flynn. Het plaatje wordt compleet gemaakt door een kwartet dansers: de atletische Rhys Harding en Matthew Ives, en de energieke Billie Hardy en Hollie Smith-Nelson.

Ik kan niet beweren dat dit plot direct glashelder was toen ik de show voor het eerst zag, maar het sprak me genoeg aan om uit te kijken naar een tweede keer. Bij een tweede keer kijken worden de ingewikkelde onderlinge relaties veel begrijpelijker. Maar in de wereld van nu kun je natuurlijk niet verwachten dat het publiek twee keer komt kijken om de plotwendingen van een overvol verhaal te ontrafelen. Wanneer – eindelijk! – alle elementen moeizaam op het podium zijn samengebracht en uitgelegd, komt Harvey pas echt toe aan de meer betekenisvolle interacties. Ondanks enkele belangrijke hernemingen blijft deze show sinds de lancering een lastige opgave, waarbij de basisproblemen nog steeds aanwezig zijn.

Dat zou fans van het componistenduo echter niet moeten afschrikken; zij hebben een flink aantal prachtige nummers afgeleverd, die hier oprecht worden gebracht door een getalenteerde en toegewijde cast. De eerste helft mag dan wat dwalen, de beloning in het tweede deel is het doorzetten meer dan waard. Geniet ervan!

KOOP TICKETS VOOR CLOSER TO HEAVEN

Foto's: PGB Studios