RECENSIE: London Tide, National Theatre, Lyttleton ✭✭✭

Paul T Davis recenseert London Tide, nu te zien in het Lyttelton Theatre van het National Theatre te Londen.

Ami Tredrea. Foto: Marc Brenner London Tide.

National Theatre, Lyttelton.

17 april 2024

3 sterren

Boek Tickets

“Dit is het verhaal van een rivier”, luidt een van de zinnen in het openingsnummer van Ben Powers modernistische bewerking van Dickens’ Our Mutual Friend, met muziek van PJ Harvey en Powers zelf. Regisseur Ian Rickson en zijn ontwerpteam omarmen het concept van de Theems volledig; een sublieme opening laat zien hoe de cast op de oever aanspoelt, en het voortreffelijke lichtontwerp van Jack Knowles golft als het getij. Het vloeit mee met de cast van scène naar scène, waardoor de Theems een extra, zo niet centraal, personage wordt. Op een bijna kaal toneel kan de bewerking van Power echter niet verhullen wat elke Dickens-adaptatie parten speelt (behalve het korte, novelle-achtige A Christmas Carol): er is zo veel expositie nodig om de onwaarschijnlijke toevalligheden later in het verhaal te rechtvaardigen. Hoewel de muziek van Harvey evocatief en vaak prachtig is, legt het vooral uit wat we net hebben gezien. Hierdoor stokt de verhaallijn regelmatig. Met een speelduur van ruim drie uur is dit een voorstelling die baat zou hebben bij wat inkorten en een scherpere karakterisering, vooral bij de hoofdrollen. Toch wordt het geduld van de kijker beloond: de eerste akte bestaat voornamelijk uit uitleg, maar de tweede akte bevat prachtige scènes waarin het drama echt tot zijn recht komt. Dit betekent wel dat het stuk slechts bij vlagen echt tot leven komt.

De cast van London Tide. Foto: Marc Brenner

Tussen het ‘aangespoelde juttersgoed’ aan het begin zitten een paar boeiende acteurs, en het ensemble is een genot om naar te kijken. Ellie-May Sheridan is een plezier als de pittige, ongezouten Jenny Wren; ze heeft een paar uitstekende metatheatrale teksten over “de romantische hoofdrol” en zou een geweldige verteller zijn geweest. Ik heb erg genoten van de familie Wilfer: Mary (Penny Layden), die slechts in schijn toegeeft aan het gezag van haar man (een uitstekende Stephen Kennedy). Bella Maclean overtuigt als Bella Wilfer – de mogelijke en later daadwerkelijke erfgename – ondanks de onwaarschijnlijke plotwendingen. Ze heeft een krachtige zangstem, al blijft ze wat beheerst en miste ik een rauwer rock-element. Maar alle hoofdrolspelers, waaronder Ami Tredrea als Lizzie Hexam, Tom Mothersdale als de ‘romantic interest’ John Rokesmith en Joe Armstrong als Roger Riderhood, moeten opboksen tegen een wat tweedimensionale karakterisering. De omvang van het ensemble en het verhaal is simpelweg te groot om echt de diepte in te gaan. Daardoor wordt Scott Karims vrouwonvriendelijke en dreigende Bradley Headstone eerder een komisch personage dan een reëel gevaar. (En nu we toch het taalgebruik en de naamgeving van Dickens bewonderen: een speciale vermelding voor Peter Wrights heerlijke Noddy Boffin!)

Jamael Westman en Ami Tredrea in London Tide. Foto: Marc Brenner

De enscenering is voornamelijk in zwart-wit, waardoor je als kijker soms snakt naar meer kleur en diepgang. Net als de rivier die erdoorheen stroomt, voelt het bij vlagen troebel en onduidelijk. De beweging en choreografie ogen, na jaren van innovatie door gezelschappen als Frantic Assembly en Complicité, wat braaf en weinig vernieuwend. Hoewel er een paar uitstekende nummers zijn die zowel vocaal als inhoudelijk goed worden neergezet, komt de echt interessante achtergrondinformatie – zoals de betekenis van de ‘stofhopen’ en het geld dat ermee verdiend werd – eerder uit de artikelen in het programmaboekje dan van het toneel zelf. Het geheel stroomt als een kolkende rivier: soms wat onstuimig, maar met genoeg boeiende momenten gedurende de speelduur.