RECENSIE: The Curious Case Of Benjamin Button, Southwark Playhouse ✭✭✭

Julian Eaves recenseert The Curious Case of Benjamin Button, nu te zien in het Southwark Playhouse.

James Marlowe en Philippa Hogg in The Curious Case of Benjamin Button. The Curious Case of Benjamin Button Southwark Playhouse,

Vrijdag 17 mei 2019

3 Sterren

Boek Tickets

Dit is een fraaie productie die op bijna elk vlak goed scoort, behalve op één: het script.  Gebaseerd op een obscuur (en terecht vergeten?) surrealistisch kort verhaal van F. Scott Fitzgerald, voert dit stuk ons ver buiten zijn gebruikelijke terrein van cocktails en narcisten. We worden ondergedompeld in een bizarre wereld waarin het hoofdpersonage wordt geboren als een oude man van 70 en vervolgens achterstevoren veroudert, scène na scène jonger wordend.  Af en toe zien we in het theater pogingen om een omgekeerde tijdlijn weer te geven, maar dat lijkt nooit echt te werken, en deze keer is geen uitzondering.  Wat de dramaturgische uitdagingen nog groter maakt, is dat de rode draad van het verhaal — voor zover die er is — enkel de gestage voortgang van de tijd lijkt te willen tonen door de levens van gewone mensen, over wie verder weinig interessants te melden valt.  Behalve dan natuurlijk het feit dat een van hen — om redenen die de schrijver nooit bevredigend verklaart (het ensemble doet een poging door te reppen over het 'tij' dat terugstroomt) — toevallig zijn leven in de achteruitversnelling leeft.

Op een tikkeltje tuttige, sprookjesachtige wijze heeft het verhaal een zekere faux-naïve charme in zijn nogal nadrukkelijke metafoor over de zin van het leven.  Artistiek directeur, regisseur, bewerker, tekstschrijver en drijvende kracht achter dit gezelschap, Jethro Compton Productions, ziet er duidelijk genoeg in om tweeënhalf uur lang de aandacht in het theater vast te houden.  Maar ik ben daar niet helemaal van overtuigd.

James Marlowe en de Cast

Ik vermoed dat het er maar net aan ligt wat je van theater verwacht.  De productiewaarden van deze show zijn werkelijk voorbeeldig.  Het decor is prachtig — zeker in deze intieme ruimte, The Little — weelderig ontworpen en uitgelicht door het zeer begaafde oog van Schoenlatern.  De kostuums van Cecilia Trono zijn overtuigend historisch (ja, dit is weer zo'n brok nostalgie, met arme maar eerlijke volkstypen die plichtsgetrouw de standsverschillen van de eerste helft van de 20e eeuw navolgen).  De choreografie van Chi-San Howard is krachtig en levendig; haar stampende, ritmische gebaren gecombineerd met de gedurfde, directe vertelstijl van de regie doen vermoeden dat als Shared Experience en 'Stomp!' ooit een musical zouden maken, DIT het resultaat zou zijn!  Michael Woods vult de ruimte met het geluid van beukende kornische golven en somber luidende klokken.

Dit is allemaal prachtig, maar niets bereidt ons voor op de echte ster van de show: de partituur van muzikaal leider en arrangeur Darren Clark.  Dit is een gedurfde stap voorwaarts voor Clark; de muzikale elementen zijn veel nauwer verweven met de dramatische actie dan ik tot nu toe in zijn werk heb gezien. En daar ligt direct de kracht én de zwakte van wat hij heeft neergezet.  Het muzikale idioom is — zoals we van hem gewend zijn — folk.  Echter, in tegenstelling tot zijn andere werk, ontbreekt het dit stuk aan werkelijk boeiende dramatische gebeurtenissen.  Natuurlijk zijn er incidenten die over het toneel trekken als een biografische soapserie, maar ze worden zelden scherp genoeg om ons als publiek echt te laten meeleven met de afloop.

De Cast van The Curious Case of Benjamin Button

De reden voor die onverschilligheid is, zoals gezegd, het script.  Er gaat te veel energie verloren aan het 'vertellen' over zaken, in plaats van ons te 'laten zien' hoe en waarom iets gebeurt.  De meervoudige vertellingen door de cast, die de ene na de andere rol aannemen en weer afleggen terwijl ze door een overvol verhaal razen over iemand die eigenlijk niemand was, lijken het drama te verstikken onder het gewicht van de tekst.  Slechts één scène in het tweede bedrijf komt echt tot leven op het podium; de acteurs die deze scène spelen moeten er wel van genieten, want het is het enige moment dat het script hen de kans biedt om te doen waar ze goed in zijn: acteren.  De rest van de tijd zijn ze slechts verhalenvertellers, belast met het plichtsgetrouw voordragen van pagina's vol 'hij zei' en 'zij zei'.

Daarnaast voelt de bescheiden ambitie van het drama ('een show over momenten', in de woorden van Clark) voor mij aan als strijdig met de gekozen muzikale stijl.  Het folk-idioom wordt gekenmerkt door een sterke narratieve en emotionele directheid die totaal niet past bij de subtiele, abstracte sfeer die het boek lijkt te ambiëren.  De keuze om de vertelling niet te onderbreken wijst bovendien eerder in de richting van iets als 'Pelléas et Mélisande' dan naar een traditionele ballade-opera.  Er zijn enkele mooi geïntegreerde muzikale intermezzo's, maar het grootste deel van de score bestaat uit een reeks nummers gezongen door de vijf acteur-muzikanten die je vriendelijk applaus ontlokken, waarna je alweer denkt aan het volgende drankje bij de bar.

Wat de cast betreft: ze geven alles wat ze in zich hebben.  Onvermoeibaar werken ze zich door de 150 minuten heen; ze zingen, dansen, spelen instrumenten, zeggen hun tekst en verplaatsen decorstukken met tomeloze energie.  Matthew Burns, Rosalind Ford, Joey Hickman, Philippa Hogg en James Marlowe doen precies wat het script van hen vraagt, en meer kunnen ze niet doen.  Het is niet hun schuld dat het script hen door een mijnenveld van clichés en voorspelbare wendingen stuurt in wat allesbehalve een saaie bedoening had moeten zijn.  Ze worden gedwongen in een realistische wereld waarin de enige interessante plotwending volkomen onrealistisch is, waardoor het nooit echt ergens bij hoort.  De muziek van Darren Clark zorgt ervoor dat de avond aangenaam verloopt, maar het script biedt hem nergens de kans voor die 'bite' die werken als 'These Trees Are Made Of Blood' zo energiek maakte.  Technisch gezien is dit werk geavanceerder; artistiek gezien is het een tikkeltje teleurstellend.

BOEK TICKETS VOOR THE CURIOUS CASE OF BENJAMIN BUTTON