Terugblik: Stephen Collins kijkt naar het beste theaterjaar 2014

2014 - een bijzonder goed jaar.

Het valt vaak niet mee in deze tijd van het jaar – wanneer de dagen kort zijn, de kerstboodschappen zich opstapelen, de to-do lijstjes voor de feestdagen eindeloos lijken en het vooruitzicht van weer een nieuw jaar gevaarlijk dichtbij komt – om de tijd te nemen voor een terugblik op de theatrale hoogtepunten van het afgelopen jaar.

Maar dit jaar niet. Nee. Dit jaar waren er in Londen zoveel artistieke uitschieters dat het onmogelijk is om er niét aan te denken. En wanneer je gevraagd wordt om een lijstje met de 'tien beste' van het jaar te maken, is dat een loodzware opgave.

Dat ga ik dus niet doen. Althans, niet alleen dat. In plaats daarvan ga ik de toneelstukken, musicals, evenementen of acteerprestaties benoemen die de diepste indruk hebben achtergelaten, de producties waar ik nog vaak aan denk en die echt een stempel op mijn geheugen hebben gedrukt.

Voorstelling van 2014 Het valt eigenlijk buiten elke categorie, maar John, de productie van DV8 die te zien was (en is) in de Lyttelton Theatre van het National Theatre, was zonder twijfel het theaterwonder van het jaar. Nadenkend, aangrijpend, fundamenteel echt, technisch complex en overduidelijk uitdagend; dit was een stuk theater dat zo opmerkelijk en meeslepend was als ik zelden heb gezien. Zodra je het ziet, blijft het bij je, spookt het door je hoofd, dwingt het je om je aannames te heroverwegen en laat het je verwonderen over de kracht van de menselijke geest. Het is in elk opzicht de moeite waard – als je het nog niet hebt gezien, zorg dan dat je dat alsnog doet. Beste Nieuwkomer Er waren dit jaar veel opvallende en doorbrekende prestaties, maar voor mij was de overduidelijke winnaar Luke Kempner, wiens solovoorstelling The Only Way Is Downton een adembenemende tour de force van komisch vernuft was. Grappig, scherp, charmant en meedogenloos; Kempner was fris, inventief en origineel. Onthoud zijn naam, en als hij een productie verrijkt met zijn aanwezigheid: ga het zien. Hij is een echte ster in wording. Beste Regisseur Jamie Lloyd is dit jaar onverslaanbaar, simpelweg vanwege de diversiteit en de hoge kwaliteit van het werk dat hij heeft afgeleverd.  Assassins is een triomf en 2015 belooft veel goeds met The Ruling Class, weer een nieuwe horizon. Beste Muzikaal Leider Ook hier lijkt de keuze dit jaar overduidelijk: Graham Hurman. Hij werkte onvermoeibaar om de muziek in Stephen Ward te laten slagen en heeft nu met Cats bewezen het materiaal volledig meester te zijn, wat de vaart en spanning van de show enorm ten goede komt. West End mag in de handjes knijpen met zulk talent. Beste Choreograaf Alleen al voor zijn werk aan All I Need Is The Girl uit Gypsy verdient Stephen Mear deze prijs. Maar omdat Gypsy, Pajama Game en City of Angels allemaal profiteerden van zijn feilloze stijlgevoel, onberispelijke oordeel en het vermogen om precies de juiste passen te vinden die musicalnummers die onweerstaanbare 'bounce' en vreugde geven, was de keuze snel gemaakt. Beste Ontwerp voor een Toneelstuk of Musical Zonder twijfel Bob Crowley voor zijn fantastische, sfeervolle en volmaakte decor voor de herneming van Skylight. Een meesterwerk naar ieders maatstaven en het perfecte kader voor de productie. Absoluut geniaal. Beste Lichtontwerp voor een Toneelstuk of Musical En de prijs gaat naar... geen idee, want ze werden niet specifiek vermeld, maar het lichtontwerp in Golem was volstrekt buitengewoon en vormde een essentieel onderdeel van de theatraliteit en visie van het stuk. Vlekkeloos en resonant. Beste mannelijke hoofdrol in een toneelstuk Richard Armitages rol als John Proctor in The Crucible bij de Old Vic was een verbazingwekkende prestatie, niet in de laatste plaats omdat het zo onverwacht was. Er waren dit jaar veel andere prachtige vertolkingen door mannen, zowel in grote als kleine rollen, maar de Proctor van Armitage was hypnotiserend, volkomen geloofwaardig en meeslepend. Het is me bijgebleven op een manier die andere rollen niet deden. Op zijn sterkst in de stiltes, de opgejaagde blikken en het diepe onbegrip voor de fanatieke waanzin om hem heen, wist Armitage ook de kreten van verontwaardiging te vangen die Proctor typeren als een bijzonder man. Een hartverscheurend portret van pijn en schuld. Beste vrouwelijke hoofdrol in een toneelstuk Linda Bassetts vertolking van de eenvoudige plattelandsvrouw die langzaam bezwijkt aan dementie in Visitors was, in een zeer sterk jaar voor actrices, de absolute crème de la crème. Volkomen geloofwaardig, innemend en doordrenkt van pijn, angst en liefde; dit was een acteerprestatie die zo eerlijk, dapper en ontroerend was als je maar kunt hopen. Je kunt het nu nog zien in het Bush Theatre – en dat zou je moeten doen. Niemand in dit land zal deze rol ooit zo goed spelen als Bassett in deze productie. Beste ensembleprestatie in een toneelstuk Iedereen in het opmerkelijke A View From The Bridge bij de Young Vic was perfect gecast en elk individu droeg significant bij aan de algehele kracht van de voorstelling. De gespannen scène waarin een groot deel van de cast in afgebroken zinnen sprak en stiltes gebruikte om een complex gevoel van dreigend onheil op te bouwen, was ronduit verbazingwekkend. Een sublieme cast die volledig op elkaar ingespeeld was. Beste mannelijke hoofdrol in een musical Dit is voor mij een gelijkspel: Tim Rogers voor zijn fantastische Billy Bigelow in de kleinschalige, maar uiterst fascinerende Carousel in de Arcola; en de unieke vertolking van John Wilkes Booth door Aaron Tveit in Assassins in de Menier Chocolate Factory. Twee totaal verschillende rollen, maar beide onvergetelijk. Rogers ving de mannelijke wanhoop van de verliefde Billy met een schijnbaar natuurlijk gemak, en zijn Soliloquy deed zelfs de meest verharde harten smelten. Tveit is onberispelijk in vorm, stijl en presentatie als Booth en vat de essentie van de ijdele, pretentieuze maar verleidelijke dweper feilloos. Zowel Rogers als Tveit vormden het solide anker van hun shows; zeer verschillende prestaties, beide onvergetelijk. Beste vrouwelijke hoofdrol in een musical Dit is lastig. Imelda Staunton in Gypsy, Tamsin Carroll in Miss Saigon, Jenna Russell in Urinetown, Julie Atherton in Thérèse Raquin, Natalie Mendoza in Here Lies Love – wat een topjaar voor krachtige, meeslepende rollen door vrouwen. Maar de vertolking die steeds weer in mijn gedachten opduikt, degene die ik keer op keer zou willen zien en horen, is die van Scarlett Strallen als Cunegonda in Candide bij de Menier Chocolate Factory. Strallen was onwaarschijnlijk goed – haar vocale virtuositeit in Glitter And Be Gay was verbazingwekkend, zeker gezien het fysieke komische spel dat ze leverde terwijl ze perfecte hoge noten liet horen. Ze schitterde letterlijk en gaf een prestatie die je maar eens in een generatie ziet. Beste ensembleprestatie in een musical Weer een sterk deelnemersveld. Maar voor mij was de hardwerkende cast van Dirty Rotten Scoundrels het ensemble van het jaar, niet in de laatste plaats omdat de kibbelende, onwaarschijnlijke hoofdrolspelers Robert Lindsay en Rufus Hound er alles aan deden om elk groepsgevoel te ondermijnen. Maar door hun tomeloze energie, serieuze stijl en eindeloze lef was de hardwerkende, zingende en dansende Dirty Rotten Scoundrels crew ongeëvenaard. Beste Understudy-prestatie Het komt niet vaak voor dat een understudy op West End qua talent, techniek en inzicht eigenlijk beter bij de rol past dan de eerste bezetting; maar dat was wel het geval bij Andy Conaghan, de vervanger voor Rufus Hounds Freddy in Dirty Rotten Scoundrels. Hound is een ster, vandaar zijn casting. Conaghan heeft echter een veel betere stem voor de partij en wist met echt komisch succes te acteren, ondanks het gebrek aan medewerking van Robert Lindsay. Een van die (tegenwoordig vaker voorkomende bij "star casting") gelegenheden waarbij de ervaring aanzienlijk werd verbeterd doordat de understudy opging. Beste 10 Toneelstukken van 2014

In alfabetische volgorde (de recensies spreken voor zich):

The Act The Crucible Golem King Charles III My Night With Reg Our Town Skylight Taken At Midnight View From The Bridge Visitors 10 beste toneelstukken die in 2014 in Londen te zien waren na een eerdere première elders:

In alfabetische volgorde (de recensies spreken voor zich):

Accolade Another Country Blithe Spirit Bring Up The Bodies Good People The James Plays Let the Right One In Richard II The Wild Duck Wolf Hall 10 beste Musicals van 2014

In alfabetische volgorde (de recensies spreken voor zich):

Assassins Candide Carousel Fings Ain't What They Used To Be Gypsy Here Lies Love Pacific Overtures Return of the Soldier Thérèse Raquin Urinetown Beste producties bij het National Theatre in 2014 Dit was zeker geen topjaar voor het National, maar afgezien van John en The James Plays waren dit de beste producties van het jaar. In alfabetische volgorde: Ballyturk Blurred Lines Medea Silver Tassie Beste producties bij de Globe in 2014

De toevoeging van de Sam Wanamaker Playhouse werpt echt zijn vruchten af voor de Globe en 2014 was een goed jaar. In alfabetische volgorde:

Antony & Cleopatra Ellen Terry met Eileen Atkins Knight of the Burning Pestle 'Tis Pity She's A Whore Titus Andronicus Beste werk bij de Royal Court in 2014

Niet het beste jaar voor de Royal Court; 2071 was een absoluut dieptepunt in een matig jaar qua programmering.

Toch zat er ook wat boeiend en uitdagend theater tussen: de recensies spreken voor zich.

Birdland The Wolf From The Door Aan de overkant van de plas - beste Musicals van 2014

Voor deze ene keer, op volgorde van kwaliteit:

Most Happy Fella Bridges of Madison County On The Town Lady Day at the Emerson Bar and Grill Side Show Violet Hedwig and the Angry Inch (Michael C Hall) Cabaret The Last Ship Hedwig and the Angry Inch (Neil Patrick Harris) Om te boeken voor 2015

Volgend jaar belooft nu al een groot jaar te worden. Geweldig nieuws voor theaterliefhebbers. Van wat we nu weten, zijn dit de producties waar ik het meest naar uitkijk, in willekeurige volgorde:

Taken At Midnight A View From The Bridge My Night With Reg

Bat Boy

Gypsy The Ruling Class Di & Viv & Rose

Jerry's Girls

The Hard Problem

Oh, What A Lovely War!

Man and Superman

Farinelli

Antigone

Stevie

The Twits

Bugsy Malone

High Society

Waiting for Godot

No Man's Land

Bend It Like Beckham

Oklahoma (in Sheffield)

Hamlet

Er is veel om enthousiast over te zijn in de Londense theaters in 2015!

We horen graag wat je vindt van Stephens selectie voor 2014.