RECENSIE: Afterglow, Southwark Playhouse ✭✭

Julian Eaves recenseert Afterglow van S. Asher Gelman, nu te zien in het Southwark Playhouse, Londen.

Sean Hart en Danny Mahoney in Afterglow. Foto: Darren Bell Afterglow Southwark Playhouse, Large

11 juni 2019

2 Sterren

Boek Tickets

Er stond ooit een cartoon in het satirische tijdschrift Punch, uit de tijd dat roken in publieke ruimtes een asociale gewoonte werd: het toonde een restaurant vol koppels aan tafeltjes, met daarboven een bord aan de muur: 'Bedankt voor het niet bespreken van uw relatie'.

Ik wou vaak dat Punch nog bestond om zijn humor en wijsheid over de wereld te verspreiden, want er zijn duidelijk mensen die die lessen hard nodig hebben. Eén zo'n individu is S. Asher Gelman, de auteur van dit toneelepistels dat nu de grote zaal aan Newington Causeway siert met zijn tamelijk geruisloze Europese première. Het is een simpel verhaal waarin drie kerels – wanneer ze niet moeizaam in en uit hun vele, vele, vele kledingwissels stappen – 90 lange minuten doorbrengen met praten over vrijwel niets anders dan wat dat bord in Punch ooit verbood. De karaktertekening is even karig als hun garderobe, en iedereen die 'The Inheritance' heeft gezien zal zich afvragen hoe dit stuk uit dezelfde cultuur, dezelfde stad is voortgekomen. Tja, het is niet van dezelfde hand, hè?

Echter, als u denkt dat dit wel iets voor u is, kunt u waarschijnlijk nu stoppen met lezen, want hier scheiden onze wegen. Maar voordat ik me laat meeslepen door galvlammerij, laten we proberen het vanuit het perspectief van het stuk te bekijken. Het heeft goede bedoelingen. Een eerlijke blik op hoe mensen hun leven inrichten, jagend op promiscuïteit en one-night-stands terwijl ze neurotisch hunkeren naar trouw en monogamie. Dit is bekend terrein, maar het zou ontgonnen kunnen worden voor iets interessants dat we niet allemaal al vaker hebben gehoord. Of, als u onder een steen leeft, heeft u het misschien nog nooit gehoord. Het enige wat nodig was, was dat de schrijver enige humor of inzicht in dit onderwerp had getoond om het fris en boeiend te maken.

Jesse Fox, Danny Mahoney en Sean Hart in Afterglow. Foto: Darren Bell

Wat – aanvankelijk – best aantrekkelijk is aan deze show, zijn de onbedekte lichamen van de drie mannelijke personages: een burgerlijk stel, Josh (Sean Hart) and Alex (Danny Mahoney) die zeer snelle en zeer gesimuleerde seks hebben met degene van wie we later ontdekken dat het hun jongere en allesbehalve welgestelde scharrel is, Darius (Jesse Fox). Ze hebben zeer slanke, scherp gedefinieerde lichamen, met subtiel gespierde vormen, weinig lichaamsbeharing, aantrekkelijke gezichten (die allemaal op elkaar lijken) en een atletische, soepele manier van bewegen die getuigt van jarenlange training in de sportschool of op het sportveld. Ze glimlachen veel, knuffelen op een demonstratieve manier en kussen – vaak onder de stromende douche op het toneel – met een doelgerichte agressie, die desondanks zowel instemming als een indruk van bestudeerde, berekende zelfbevestiging weet te communiceren. Begrijpt u het?

Danny Mahoney, Jesse Fox en Sean Hart in Afterglow. Foto: Darren Bell

Mocht u om dit alles moeten lachen, dan verzeker ik u dat u dat in het theater niet zult doen, want iedereen neemt het uiterst serieus. Natuurlijk wil het stuk – in de eveneens beheerste en fraaie regie van Tom O'Brien – duidelijk maken dat deze beelden ons niet worden voorgeschoteld uit een louter verlangen om te prikkelen. Verre van dat. We moeten deze individuen waarderen en aandacht schenken aan hoe zij hun leven leiden. Dus krijgen we ze ook te zien – telkens wanneer een scène haperend tot stilstand komt – terwijl ze niet alleen nat worden, maar zich ook afdrogen en in en uit talloze verschillende outfits stappen (ik ben de tel kwijtgeraakt – het moet een nachtmerrie zijn voor de heren om bij te houden welke kloffie ze op welk moment in dit alledaagse drama moeten aantrekken). Terwijl deze wissels gaande zijn (en eerlijk gezegd zouden ze die moeten aankondigen met borden zoals bij bokswedstrijden), wordt er nogal gedateerde clubmuziek (denk aan de sound van 25 jaar geleden) met zelfingenomen bravoure in onze oren gedreund om onze aandacht bij de flitsende levensstijl van deze personages te houden. Daarbij worden de talenten van de ervaren lichtontwerper David Howe ingezet voor 'club-achtige' effecten. Wat meneer Howe er werkelijk van vond om dat effect uit de kast te trekken, wil ik liever niet weten. Hoe dan ook, tijdens de scènes zelf zien we dat hij geen steek laat vallen en alles voortreffelijk belicht. Seks, zoals Noël Coward ooit opmerkte, is eigenlijk puur een kwestie van belichting, en met een topontwerper bij de hand, moet het wel goed zijn!

Hetzelfde zou ik willen zeggen over het fraaie decorontwerp van Libby Todd. Het ziet er geweldig uit: het toppunt van een modieuze loft in New York City waar (natuurlijk) deze ontblote zielen hun dagen slijten. De problemen ontstaan echter bij de frequente en uitgebreide scènewisselingen, waarbij haar materialen log en tijdrovend blijken te zijn. Het naderende einde van elke opeenvolgende scène (en ze worden steeds voorspelbaarder) gaat daarom gepaard met een evenredige vrees voor het hectische gesleep met rekwisieten dat deze jongens ook nog moeten uitvoeren, in een soort stomme choreografie van de overbelaste medewerker, terwijl wij – het overdreven geduldige publiek – worden bestookt met weer een CIA-achtige dosis afschuwelijke popmuziek. (Riemen vast, iedereen... en oordopjes in!) Joel Price is degene die we moeten bedanken voor deze aanslag op de geluidsafdeling. Laat dat even gezegd zijn. Hij volgt natuurlijk alleen de bevelen van de regisseur op.

Dan komen we bij het nog moeilijkere onderwerp van de acteerprestaties. De accenten lijken overtuigend (voor niet-Amerikaanse oren zoals de mijne), maar het script is geschreven op die voor de hand liggende, oppervlakkige manier van zóveel oefeningen uit een cursus creatief schrijven; er is niets dat het onderscheidt van het onbeduidende gemurmel van soap-personages die de tijd opvullen tussen de reclamespots. Dit maakt het leven erg lastig voor onze drie acteurs. Ze krijgen niet veel om mee te werken. De natuurlijke neiging van Brits geschoolde acteurs is om de tekst te vertrouwen en te respecteren, wat ze dan ook keurig 'afleveren' op de droge, zakelijke manier waarop politici over de Brexit bleven praten. Maar we weten natuurlijk dat er veel meer achter zit. En dat klopt. Dit is geschreven voor Amerikaanse acteurs, die heel anders zijn opgeleid: op hun best – en dit stuk heeft heel lang gedraaid in het kleine Davenport Theater in NYC (ik hoopte steeds dat het genoemd was naar Dawn Davenport, maar dat is waarschijnlijk ijdele hoop...) – kan ik me voorstellen dat Amerikaanse professionals in de subtekst van elk banaal uitgesproken moment kunnen duiken en dat kunnen spelen, in plaats van de slappe, kleurloze woorden.

Danny Mahoney, Jesse Fox en Sean Hart in Afterglow. Foto: Darren Bell

Maar deze drie mannen werken niet zo. Ze spelen het met veel te veel eerbied voor het woord op zich. Elke zin wordt perfect gearticuleerd, elke lettergreep krijgt precies het juiste gewicht en de juiste duur, elke pauze is vakkundig getimed, enzovoort. Als artiesten zijn ze een genot. Ironisch genoeg brengt al deze zorg en ijver hen geen stap dichter bij de kern waar dit stuk over gaat. Dat kán ook niet. Bij Amerikaans drama moet je het script vergeten en gewoon het gevoel van het moment spelen, anders krijg je alleen een parade van woorden, en dat is wat hier gebeurt. Ik heb er geen moment in geloofd.

Dat maakt de hele ervaring in het theater werkelijk tergend. Het is al erg genoeg om door die eindeloze scènewisselingen heen te moeten zitten en doof te worden van een mistroostig beperkte verzameling samples, maar het is simpelweg jammer dat dit mager geschreven script de overstap naar de strikte Britse theaterpraktijk niet overleeft. Het wordt een bron van irritatie. Als je echt van dit stuk wilt genieten, denk ik dat je het door Amerikanen gespeeld moet zien worden, want deze drie geweldige acteurs zijn helaas totaal verkeerd gecast voor deze tekst (casting, Anne Vosser) en worden niet geholpen door een productie die er weliswaar indrukwekkend uitziet, maar hen alleen maar in de weg zit.

BOEK TICKETS VOOR AFTERGLOW

Meld je aan voor onze nieuwsbrief