RECENSIE: Broken Wings, Theatre Royal Haymarket ✭✭

Matthew Lunn recenseert Broken Wings, een nieuwe musical van Nadim Naaman en Dana Al Fardan in het Theatre Royal Haymarket.

Het ensemble van Broken Wings. Foto: Marc Brenner Broken Wings Theatre Royal Haymarket

2 augustus 2018

2 Sterren

Ik moet bekennen dat ik niet bekend was met het werk van Gibran Khalil Gibran, de Libanees-Amerikaanse dichter en filosoof wiens werk de inspiratie vormde voor deze musical. Na het zien van Broken Wings, het verhaal over zijn eerste liefde en hoe hij haar verloor, voelde ik me genoodzaakt om in zijn oeuvre te duiken en hem wat beter te leren kennen. Deze musical gunt ons een blik op zijn leven, zijn liefdes en zijn personage, en men ervaart momenten van onmiskenbaar genoegen in de rijk geweven beelden van het Beiroet rond de eeuwwisseling. De muziek is prachtig, de opzet is oprecht en de thema's zijn bewonderenswaardig – in deze ontmoedigende tijden verdient elk stuk dat ageert tegen de objectivering van vrouwen applaus. Toch is de ernstige weergave van de liefde nogal onbevredigend, zijn de goedheid en slechtheid van de personages te simplistisch, en ademt de algehele ervaring een gevoel van onbenut potentieel uit, al was dat wellicht niet de bedoeling.

Rob Houchen en Nadim Naaman in Broken Wings. Foto: Marc Brenner

De musical begint met een Gibran op middelbare leeftijd (Nadim Naaman) die vertelt vanuit zijn studeerkamer in het New York van de jaren 20; hij leidt uiterlijk een comfortabel leven, maar wordt gekweld door een nimmer aflatend hartzeer. Hij legt uit hoe hij als jonge man (gespeeld door Rob Houchen) van Amerika terugkeerde naar Beiroet, dat sinds zijn kindertijd onveranderd was gebleven, en viel voor een meisje genaamd Selma Karamy (Nikita Johal). Ze ontwikkelen al snel een buitengewone liefde voor elkaar, maar het noodlot heeft wrede plannen. Selma's vader (Adam Linstead), een goedhartige en gerespecteerde man, is gebonden aan de sociale druk van de hogere kringen in Beiroet. Wanneer de boosaardige bisschop Bulos Galib (Irvine Iqbal) haar hand vraagt namens zijn egoïstische neef Mansour (Sami Lamine), moet hij wel toestemmen. De geliefden worden gescheiden en Selma en Mansour trouwen. Maar wanneer haar vader ziek wordt, keert de jonge Gibran terug in haar leven, met verwoestende gevolgen.

Ik was nogal gecharmeerd van de toelichting van dirigent Joe Davison, die de hedendaagse klassieke instrumentatie omschreef als "een beeld van Gibrans Libanon als een herinnering, een schets van zijn vaderland". Dit wordt volgens hem versterkt doordat het orkest "op het podium is geplaatst, als het ware barstend uit Gibrans studio in New York". De keuze om het New York van de jaren 20 achteraan het podium te plaatsen, terwijl de scènes in Libanon zich op de voorgrond afspelen, is goedgekozen. De muziek is onberispelijk in haar passie en roept een voelbare nostalgie op.

Het ensemble van Broken Wings. Foto: Marc Brenner

De liedteksten en het script bevatten echter te veel onhandige formuleringen, waarbij prachtige observaties (zoals de vergelijking van liefde met de takken van een cederboom) worden overschaduwd door een teveel aan uitleg. Ik had constant het gevoel dat mij verteld werd wat ik moest voelen, in plaats van dat het me werd getoond. Houchen en Johal waren beiden zeer bekwaam in de hoofdrollen en sterke zangers, maar toch slaagden ze er niet in mij te doen begrijpen waarom Selma en Gibran zo onverbiddelijk tot elkaar aangetrokken werden – Naamans krachtige vertolking van de oudere Gibran moet hierbij het meeste werk verzetten. In de tweede helft horen we Selma's hartstochtelijke betogen over de onderdrukking van de vrouw; deze zijn op zichzelf krachtig, maar binnen de context van het verhaal onvolledig zonder dialoog. Het is typerend voor wat er zo frustrerend is aan hun relatie: ze praten niet met elkaar, ze verkondigen. Ze zijn expressief zonder ook maar iets te tonen van de speelsheid, humor of intellectuele verwantschap die ons zou laten zien wat ze voor elkaar betekenen. Hoewel de musical speelt met het concept "liefde op het eerste gezicht", werd er niet genoeg gedaan om mij te overtuigen dat hun passie meer was dan de jeugdige lust van twee aardige, maar niet per se verwante zielen.

Nikita Johal, Adam Linstead and Rob Houchen in Broken Wings

De weergave van de bisschop en Mansour, de schurken van het stuk, zorgde voor meer problemen. Samen met het optreden van Nadeem Crowe als Gibrans schoolvriend Karim, waren dit de meest plezierige vertolkingen, mede omdat ze gelaagder waren dan het stuk zelf leek toe te staan. Er wordt ons constant verteld dat de bisschop het kwaad zelve is en iedereen in zijn macht heeft. Toch is hij bij vlagen vreemd sympathiek; hij berispt zijn neef omdat hij Selma emotioneel verwaarloost en is duidelijk niet onder de indruk van de suggestie dat haar moeite om een kind te krijgen een teken van minderwaardigheid is. Mansour is op zijn beurt eerder gedachteloos en egocentrisch dan wreed – een verwend en naïef kind. Beide mannen zijn onmiskenbaar onaangenaam, maar het stuk blijft te ver verwijderd van de natuurlijke conclusie dat zij producten zijn van hun maatschappij. Ik hunkerde ernaar dat Beiroet naar voren zou komen als de antiheld van het verhaal: enerzijds een vruchtbare bodem voor olijfbomen en geheime ontmoetingen, anderzijds besmeurd door een duister hart van onveranderlijkheid. Dit idee hangt in de periferie, en de musical was veel sterker geweest als de makers dit volledig hadden uitgewerkt. In plaats daarvan blijven de incidentele weergaven van de ongegeneerde wreedheid van de samenleving onvoldoende benut, en lijken ze enkel te dienen om de tragedie van het liefdesverhaal tussen Gibran en Selma extra aan te zetten.

Nikita Johal als Selma in Broken Wings. Foto: Marc Brenner Broken Wings is een passieproject en de muziek is een genot. Toch is het centrale liefdesverhaal tegen de achtergrond van het Beiroet van begin 20e eeuw weinig overtuigend, en veel minder meeslepend dan de zeldzame inkijkjes in de stad zelf.