RECENSIE: Cats, London Palladium ✭✭✭✭

Cats in het London Palladium. Foto: Alessandro Pinna Cats

London Palladium

4 Sterren

Er is iets onmiskenbaar opwindends aan het betreden van de immense zaal van het London Palladium, waar je wordt geconfronteerd met het buitengewone decor van een vuilnisbelt van John Napier. Voor deze herneming van Cats uit 2014 is de set aangevuld met nog meer rommel en parafernalia. Het is een prachtig decor, vol belofte en kattenkwaad, dat het Palladium moeiteloos omtoovert tot de mysterieuze, magische en kolderieke wereld waarin de titulaire katten leven.

Deze revival is de eerste in lange tijd waarbij de meeste oorspronkelijke makers weer samen zijn gekomen. Dit is niet zomaar een marketingtruc; er is namelijk sprake van een flinke dosis heruitvinding en vernieuwing. Lord Lloyd-Webber heeft nieuwe muzikale nummers geschreven, de teksten zijn her en der aangepast en Sir Trevor Nunn tekende voor de regie (en bij het nieuwe materiaal voor de staging). Dame Gillian Lynne heeft de choreografie gemoderniseerd, hier verfijnd en daar gerestyled. De liefde, zorg en het geloof dat deze kunstenaars in hun werk hebben, is tastbaar.

Maar het allersterkste punt van deze productie is de kracht, energie en pure muzikaliteit die Graham Hurman in de partituur brengt. Het orkest bruist en vonkt in elke maat van Lloyd-Webbers rijke en diverse score. Hurman heeft de polsslag van de muziek volledig onder controle: hij schuwt de pianissimo-passages niet, laat zich niet afschrikken door het nieuwe materiaal en blinkt uit in het neerzetten en vasthouden van de juiste tempi voor de grote dansscènes. Ondanks dat er meer dan 30 jaar verstreken is, blijft de partituur levendig, krachtig en meeslepend.

Ook Dame Gillian heeft niet stilgezeten, en dat is te zien. De dans straalt discipline, sensualiteit, een echt gevoel van stamverwantschap en acrobatische uitmuntendheid uit; het voelt allemaal fris, precies en vitaal aan. De grote ensemble-stukken – de Opening, De Oude Spijbelkat, Het Jellicle Bal, Sjors de Spoorwegkat – zijn ronduit betoverend. De dansende katten geven alles wat ze hebben. En in dit geval is dat heel veel.

Het nieuwe materiaal is wisselend succesvol. Rum Tum Tugger is opnieuw vormgegeven als een "echte bad boy van nu" (zoals Sir Trevor het verwoordde). Dit betekent een baggy broek, sneakers, tatoeages, een petje en kettingen – een stoere kat met streetcred. Hoewel het nummer muzikaal interessant is en de koorpartijen verrassend goed werken, worstelen zowel het ensemble als de Tugger zelf met de articulatie. Dit zal waarschijnlijk verbeteren naarmate de speelreeks vordert. Toch ben ik er niet van overtuigd dat deze versie beter is dan het origineel.

Aan de andere kant is Growltigers Laatste Gevecht ook vernieuwd. Weg is het matige Billy McCaw en de amusante parodie op de Italiaanse aria (afhankelijk van waar ter wereld je Cats zag, maakten zij deel uit van deze scène). In plaats daarvan is het gedeelte aanzienlijk ingekort, wat goed werkt, vooral het begin waarin Growltiger en zijn mannen, in een soort 'poezen-hommage' aan Oliver!, laten zien wat voor stoere kerels ze zijn. Dit was op een nieuwe manier boeiend en grappig, en de nieuwe melodie past uitstekend bij de (grotendeels) oude tekst. Tegen het einde van het nummer, wanneer de Siamese horden binnenvallen, was de dictie echter erg zwak; dat deel moet nog strakker getrokken worden.

De derde grote muzikale verandering vindt plaats bij Meneer Mistoffelees, waar de melodie is aangepast aan de rap en stijl van de nieuwe Tugger. Dit is een ernstige, domme flater: een van de beste, meest bekende melodieën wordt hiermee volledig om zeep geholpen. Een compositorische miskleun van jewelste.

Maar dat is niet de enige misstap. De casting van Nicole Scherzinger als Grizabella spant de kroon. Laten we er niet omheen draaien: ze kan niet acteren. Haar "vertolking" mist gratie, subtiliteit en innerlijke warmte. Het is pijnlijk om naar te kijken. Op een fundamenteel niveau – en dat is iets waar de makers schandelijk aan hebben meegewerkt – is haar Grizabella nog steeds de Glamourkat: ze heeft het beste, meest stijlvolle kostuum; geen vodden en schaamte, maar gescheurd Prada en laarzen met hakken die haar benen prachtig doen uitkomen. Als je als lid van het ensemble moet zingen dat je je "niet kunt voorstellen" dat deze Grizabella ooit de Glamourkat was, dan was je niet alleen blind bij je geboorte, maar ben je dat nog steeds. Zij IS de glamourkat – ze steekt met kop en schouders boven de rest uit. Dat maakt haar hele rol in het verhaal belachelijk.

Nicole Scherzinger als Grizabella. Foto: Alessandro Pinna

Er zou nog iets voor te zeggen zijn als haar zang fenomenaal was, alsof niemand anders ooit de glorie in het nummer Memory heeft gevonden die zij vindt. Maar nee. Dat is het ook niet. De climax van Memory, de elektrische zin "Touch me", werkt niet door Scherzingers techniek of kunde, maar doordat het sounddesign-team van Greg Pink het volume en de galm tot Krakatau-niveau opschroeft. De zaal wordt overspoeld door een tsunami van geluid in ware X-Factor-stijl, waardoor elk gevoel van drama of karakter wegspoelt. Het is verschrikkelijk – maar de Pussycat Dolls-fans in de zaal smulden ervan.

Toch, en dat is het werkelijk opmerkelijke aan deze productie, doet Grizabella er eigenlijk niet toe. Het grootste deel van de rest van de cast is zo goed, zo innemend en zo vol levensvreugde dat je de Scherzinger-kat gewoon vergeet.

Callum Train is een lange, lenige en gezaghebbende Munkustrap; hij heeft een aangename stem die hij zeer precies inzet. Benjamin Yates is werkelijk fantastisch als Mungojerrie, vol charme en stijl, en hij vormt een perfect koppel met de dartelende Dawn Williams als Rumpleteazer. Adam Salter gaat tot het uiterste in de acrobatiek als Bill Bailey en zet een perfect portret neer van een echte kat, zowel in beweging als in rust.

Zizi Strallen is een sensationele Demeter; ze zingt prachtig en danst met de juiste, sexy verfijning. Als Bombalurina is Charlene Ford absoluut perfect; ze is uitmuntend in elk aspect van haar rol en constant alert. Hun duet in de tweede akte, Macavity, is een absoluut hoogtepunt. Laurie Scarth bracht vrolijk enthousiasme en grenzeloze kunde naar Jennyanydots, en haar solo in de eerste akte was een ander groot succes.

Paul F Monaghan is voortreffelijk als Bustopher Jones, waarbij hij precies het gevoel raakt van de deftige kat uit St. James’ Street met een voorliefde voor het goede leven, om vervolgens een ontroerende en prachtig gedoseerde Gus, de theaterkat, neer te zetten. Alles aan beide optredens was gedetailleerd, afgemeten en vol speelplezier. Als kers op de taart was ook zijn Growltiger uitstekend, onverwacht ruig en katerachtig. Hij kreeg schitterende ondersteuning van Clare Rickard als de zachte Jellyorum en de wulpse verleidster Griddlebone.

Skimbleshanks is een veeleisende rol en Ross Finnie klaarde de klus stijlvol en met veel aplomb. Zijn dictie was uitstekend, evenals zijn gevoel voor subtiele humor en ritmische precisie. Natasha Mould zong Jemima werkelijk prachtig en bracht een zekere, sprankelende charme in alles wat ze deed. Joseph Poulton tolde en danste met een ronduit hypnotiserend effect in de tour de force van Meneer Mistoffelees in de tweede akte.

Er was bijzonder goed werk van Adam Lake (Alonzo), Joel Morris (Carbucketty), Benjamin Mundy (Coricopat), Cameron Ball (Admetus en Macavity), Stevie Hutchinson (Pouncival), Kathryn Barnes (Tantoumile) en Hannah Kenna Thomas (Witte Kat). Het is werkelijk prachtig om de zeer lange mannelijke katten synchroon te zien dansen, de geweldige duo's die nauwgezet samenwerken en de algehele toewijding en het gemak dat al deze performers naar de productie brengen.

Niet alles is even goed. Nicholas Pound is helaas nogal saai als Old Deuteronomy. Hij geeft het personage onvoldoende waardigheid of ontzag mee; de magie die inherent is aan de rol ontbreekt. En als hij tijdens de pauze op de Band moet zitten, moet hij echt in zijn personage blijven – iets anders is onvergeeflijk. De zang van Pound is niet zo goed als die zou moeten zijn, zeker nu de lat zo hoog wordt gelegd door Monaghan en Train, en de geest van Brian Blessed (niet dat hij al dood is) nog steeds voelbaar is, zelfs in het Palladium.

Antoine Murray-Straughan heeft de moeilijkste taak van allemaal: het waarmaken van de gereïncarneerde Rum Tum Tugger. Meestal is hij onverstaanbaar, wat een aanzienlijk minpunt is aangezien hij nieuwe teksten en nummers moet brengen. Murray-Straughan heeft een zekere charme, maar het lijkt alsof het concept voor het personage niet goed is doordacht, met een resultaat dat te aarzelend en te lomp is. Misschien zal dit mettertijd verbeteren.

Om eerlijk te zijn lijkt het er ook op dat het geluidsteam de eisen van de show nog niet helemaal onder controle heeft. De balans tussen zanger en orkest is niet altijd optimaal – en het nieuwe materiaal van Murray-Straughan had hier bijzonder veel last van.

Liefhebbers zullen ook elders veranderingen opmerken – De Strijd tussen de Pekinezen en de Pollicle-honden raast voort in een nieuw, verschroeiend tempo; de verschijning van Macavity in de tweede akte is herzien, evenals de reis van Grizabella naar de Heavyside Layer.

Maar hoewel er wat haken en ogen zitten aan de casting van enkele sleutelrollen, is het totaaleffect van de productie even jubelend en bruisend van energie als altijd. Deze revival is een aanval op de zintuigen die een bedwelmende gloed achterlaat. De kern wordt gevormd door de behendige, uitbundige choreografie, een aantal prachtige melodieën en de sublieme visie van Graham Hurman op de muziek.

Cats is tot 1 maart 2015 te zien in het London Palladium.