RECENSIE: Dead Royal, Ovalhouse ✭✭✭✭

Dead Royal

Ovalhouse

22 april 2015

4 sterren

Een lichtblauwe chaise longue. Een wit met gouden kaptafel die niet zou misstaan in Versailles of Schönbrunn. Doosjes champagnetruffels, sommige geopend, andere niet. Een televisietoestel met een videorecorder erbovenop: het ziet er nieuw uit, niet anachronistisch. Bloemen - hortensia's in pasteltinten, verpakt in roze papier.

Op de chaise longue ligt een vrouw. Ze oogt gebiedend, zelfs in die staat van bewusteloosheid die direct voorafgaat aan het ontwaken, of die bewusteloosheid nu wordt veroorzaakt door alcohol of vermoeidheid. Er speelt muziek. Aan haar trekkingen te zien, is het duidelijk dat de vrouw, onberispelijk gekleed in het zwart met een zilveren hanger op haar borst, de muziek niet kan waarderen. Ze verroert zich, wordt wakker en doorkruist de kamer, waarbij ouderdom en pijn in elke stap doorklinken. Ze stopt de muziek. Ze zet een vrij strenge pruik op, die haar verankert in de verre nevelen van de jaren veertig.

Ze keert terug naar de chaise longue. Ze heeft 'Tara's Theme' uit Gone With The Wind gekozen als haar muzikale wekker. Dan, onverwachts, geeft ze over. Uitgebreid. Felroze braaksel. Terwijl je opmerkt dat haar braaksel perfect bij haar interieur past, slingert ze beledigingen naar een onzichtbare dienstmeid.

Dit is Dead Royal, een onemanshow geschreven, geregisseerd en uitgevoerd door Christopher Ioan Roberts, die deze week in première gaat in het Ovalhouse. Het stelt zich een ontmoeting voor tussen Wallis Simpson en Diana Spencer in 1981, voorafgaand aan het huwelijk van laatstgenoemde met de Britse troonopvolger. Wallis wil Diana waarschuwen, haar vertellen dat ze zichzelf niet moet verliezen in de Windsor-machine. Diana van haar kant wil een specifieke parelset terugkrijgen die Wallis meenam toen zij en haar echtgenoot na de abdicatie Engeland moesten ontvluchten. Dat is het uitgangspunt.

Het is fascinerend.

Roberts is fenomenaal in het spelen van beide rollen: de bitse, vergane, oude Wallis die, ondanks haar verbittering, Diana wil redden van de dodelijke sleur van de monarchie; en de schuchtere, onzekere Diana, een kind nog als het gaat om de machinaties van het hof, die haar aanwijzingen krijgt van de kring om haar heen in het paleis en vaag vermoedt dat een parelsnoer van haar bruiloft een onvergetelijke gebeurtenis kan maken.

De twee personages hebben fysiek bijna niets gemeen en dat geeft Roberts alle ruimte om zijn aanzienlijke komische en dramatische talenten te tonen. Beide personages zijn scherp neergezet en totaal verschillend. Roberts doet dit moeiteloos en de transformatie van Wallis naar Diana, die pal voor je neus plaatsvindt, is opvallend meeslepend. Op de een of andere manier is zijn Diana langer en slanker dan zijn Wallis.

In zekere zin zijn er hier vijf personages: Wallis, Diana, de hulp buiten beeld, Roberts zelf en de transformerende Roberts. Door de personages te spelen maar ook zijn eigen aanwezigheid te behouden, geeft Roberts op intrigerende en diepzinnige wijze commentaar op het leven aan het hof onder het genadeloze licht van de media. Dat hij voortdurend een masker draagt, is op zich al een commentaar op het leven van zowel Wallis als Diana. Het aspect van transformatie is altijd aanwezig bij de koninklijke familie.

Zodra Roberts begint, worden de treffende parallellen tussen Simpson en Spencer duidelijk: de twee koninklijke echtgenotes die de monarchie aan de rand van de afgrond brachten, zij het om totaal verschillende redenen. Beiden werden gedemoniseerd door de media, beiden hadden connecties die tegen hen werden gebruikt, historisch en persoonlijk (Mosely en Al Fayed), en beiden waren onmiskenbaar tragisch.

Toch zag geen van beiden zichzelf als tragisch en leken ze de last van hun echtgenoten niet al te zwaar te dragen. De messcherpe humor van Roberts, zichtbaar in de tekst en versterkt door zijn beheerste, laconieke voordracht, benadrukt de verschillen en de overeenkomsten. En ondertussen pleit hij op dwingende, meestal onuitgesproken wijze voor het einde van de Windsor-dynastie en de instelling van een republiek.

Dit is subversief, fantasierijk en meeslepend theater. Het lijkt op niets wat je eerder hebt gezien - en aangezien 'The Audience' weer bijna in West End te zien is, is dit verplichte kost voor iedereen die dat knusse perspectief ontregeld en uitgedaagd wil zien. Misschien wel het slimste wat Roberts hier doet, is ervoor zorgen dat Wallis en Diana elkaar nooit ontmoeten - een soort 'anti-Audience' - de spanning en de mogelijkheid hangen in de lucht en zodra je het theater verlaat, kun je er zelf over nadenken. Eindeloos.

Er is een krachtig, dieptriest beeld aan het slot van de voorstelling: Wallis, alleen in haar appartement, terwijl haar medische apparatuur op de achtergrond zwoegt, kijkend naar de televisiebeelden van de bruiloft van Charles en Diana, de pijn zichtbaar in iedere porie. Het is een krachtig, ontnuchterend moment van subtiele reflectie.

Uniek en betoverend; dit is een glansrol van Roberts die zowel genadeloos grappig als opmerkelijk doordacht en indringend is.

Ga het zien. Aarzel niet. Roberts is een talent dat uw aandacht meer dan waard is.

Dead Royal is tot 25 april te zien in het Ovalhouse Theatre.