RECENSIE: Downstate, The Dorfman, National Theatre ✭✭✭✭

Paul T Davies recenseert de productie van Steppenwolf Theatre Company van Bruce Norris' Downstate in het National Theatre.

Francis Guinan (Fred), ensemblelid Glenn Davis
(Gio), Celilia Noble (Ivy), Eddie Torres (Felix) en K. Todd Freeman (Dee) in Downstate. Foto: Michael Brosilow Downstate

The Dorfman, National Theatre

20 maart 2019

4 sterren

Boek tickets

Nu de impact van de recente Michael Jackson-documentaire Leaving Neverland nog steeds voelbaar is, arriveert deze productie van het uit Chicago afkomstige Steppenwolf Theatre bij het National Theatre. Het presenteert een gelaagd beeld van mannen die kindermisbruik hebben gepleegd. Net als in zijn bekendste stuk, Clybourne Park, kijkt schrijver Bruce Norris een kwestie recht in de ogen die velen van ons liever zouden ontwijken. Hij creëert personages die zo complex zijn dat je eigen standpunten en meningen worden uitgedaagd, zonder dat de mannen ook maar één moment gratie krijgen voor de misdaden die ze hebben begaan.

Vier geregistreerde zedendelinquenten delen een groepswoning in 'downstate' Illinois. Er is de vriendelijke, zachtmoedige Fred; de vinnige, homoseksuele Dee (een soort wrange versie van Belize uit Angels in America, met dezelfde levensmoeheid en activistische inslag); de luidruchtige, gespierde Gio en de bijna stille, ogenschijnlijk onschadelijke Felix. Ze kibbelen en er zijn spanningen over het samenwonen, maar deze mannen hebben ook strikte beperkingen waar ze zich aan moeten houden. Het is een huis waarop wordt geschoten en waar de vaste lijn roodgloeiend staat met beledigende berichten. Naarmate het stuk vordert, zien we deze mannen niet als monsters, maar als mensen, wat vragen oproept zoals: "Wanneer is een straf genoeg?" Het is een pittige voorstelling, niet in de laatste plaats omdat Norris de achtergrondverhalen van het misbruik zo treffend beschrijft, maar ook omdat hij je doet beseffen dat wraak niet de oplossing is. Het uitmuntende ensemble brengt dit meesterlijk over.

Matilda Ziegler (Em) en ensemblelid Tim Hopper (Andy) in Downstate. Foto: Michael Brosilow

De drijfveer van het stuk is de aankomst van Andy (een uitstekende Tim Hopper), gesteund door zijn vrouw Em (Matilda Ziegler), om de confrontatie aan te gaan met zijn misbruiker Fred. Fred wordt subliem gespeeld door Francis Guinan als een beleefde heer uit het Zuiden, die Andy en een andere jongen misbruikte toen zij nog kinderen waren. Deze relatie vormt de kern van het stuk: wil Andy wraak of afsluiting? Zijn herstelovereenkomst bevat een bewering waarvan Fred volhoudt dat het niet is gebeurd en dat dit tijdens de rechtszaak al is afgehandeld. K. Todd Freeman is geweldig als Dee, die probeert de boel bij elkaar te houden en als verzorger voor Fred optreedt; hij heeft teksten die je eerst aan het lachen maken, waarna de lach direct bevriest. Vers van Nine Night speelt Cecelia Noble wederom een formidabele vrouw als reclasseringsambtenaar Ivy. Haar taalgebruik en directheid zijn een genot, al zet het je ook aan het denken over hoe onpartijdig ze werkelijk is. Zij weet immers alles over het verleden van de mannen, inclusief Felix (Eddie Torres), die zijn voorwaarden heeft geschonden.

Het is een strakke, ongemakkelijke voorstelling onder de sterke regie van Pam Mackinnon. Het is beslist geen slappe, liberale verdediging van deze mannen, maar dwingt je wel na te denken over hoe we met daders moeten omgaan. Andy's PTSS en de verslagen van hun misdaden worden even grafisch geschetst als de wandaden begaan tégen deze mannen, die mensen zijn en geen monsters. Als je houdt van uitdagend, goedgeschreven en sterk geacteerd drama, dan is dit een absolute aanrader.

Tot 27 april 2019

BOEK TICKETS VOOR DOWNSTATE