ELEŞTİRİ: Downstate, Dorfman, National Theatre ✭✭✭✭

Paul T Davies, Steppenwolf Theatre Company'nin National Theatre sahnelediği Bruce Norris imzalı Downstate oyununu değerlendiriyor.

Downstate'de Francis Guinan (Fred), ekip üyesi Glenn Davis
(Gio), Celilia Noble (Ivy), Eddie Torres (Felix) ve K. Todd Freeman (Dee). Fotoğraf: Michael Brosilow Downstate

The Dorfman, National Theatre

20 Mart 2019

4 Yıldız

Bilet Alın

Michael Jackson hakkındaki Leaving Neverland belgeselinin etkileri hâlâ sürerken, Chicago merkezli Steppenwolf Theatre prodüksiyonu National Theatre'a konuk oluyor ve çocuk istismarı hükümlüsü erkekler üzerine derinlikli bir tartışma sunuyor. En tanınmış oyunu Clybourne Park'ta olduğu gibi, yazar Bruce Norris çoğumuzun yüzleşmekten kaçınacağı bir meseleyi doğrudan ele alıyor. Yazılan karakterler o kadar karmaşık ki, işledikleri suçların sorumluluğundan bir an bile taviz vermeden izleyicinin bakış açısını ve yargılarını zorluyor.

Cinsel suç kaydı bulunan dört adam, İllinois’in taşrasında (downstate) bir grup evini paylaşıyor. Nazik ve yumuşak başlı Fred; iğneleyici, eşcinsel Dee (Angels in America’daki Belize’in, benzer bir bıkkınlık ve aktivist tavra sahip çarpık bir versiyonu gibi); gürültücü ve kaslı Gio ve neredeyse sessiz, görünürde zararsız Felix. Ev içi gerginlikler ve ufak tefek tartışmalar yaşasalar da, bu adamların uymak zorunda olduğu ağır kısıtlamalar var. Ev kurşunlanıyor, sabit hatta sürekli taciz mesajları bırakılıyor. Oyun ilerledikçe bu adamları birer 'canavar' değil, birer insan olarak görmeye başlıyoruz ve oyun şu soruyu sorduruyor: "Cezalandırma ne zaman yeterli olur?" İzlemesi sert bir oyun; sadece Norris istismar geçmişlerini çok iyi işlediği için değil, aynı zamanda intikamın çözüm olmadığını fark ettirdiği ve mükemmel oyuncu kadrosuyla bunu başarıyla sergilediği için.

Downstate'de Matilda Ziegler (Em) ve ekip üyesi Tim Hopper (Andy). Fotoğraf: Michael Brosilow

Oyunun fitilini ateşleyen olay, Andy'nin (mükemmel bir performansla Tim Hopper), karısı Em'in (Matilda Ziegler) desteğiyle istismarcısı Fred ile yüzleşmek için gelmesidir. Çocukken kendisini ve başka bir çocuğu istismar eden, Francis Guinan tarafından ustalıkla canlandırılan kibar Güneyli beyefendi Fred ile Andy arasındaki bu ilişki oyunun merkezinde yer alıyor. Peki Andy'nin istediği intikam mı yoksa bu defteri kapatmak mı? Hazırladığı tazminat sözleşmesi, Fred'in davasında zaten reddedilmiş bir yalanı da içeriyor. Evi bir arada tutmaya çalışan ve Fred'in bakıcılığını üstlenen Dee rolündeki K. Todd Freeman, önce güldüren hemen ardından kahkahanızı boğazınıza dizen replikleriyle harikalar yaratıyor. Nine Night'tan taze çıkan Cecelia Noble ise denetimli serbestlik memuru Ivy rolünde dişli bir kadını canlandırıyor; dili ve doğrudan tavrı hayranlık uyandırırken, tarafsızlığı ise soru işareti yaratıyor. Ivy, kısıtlamalarını ihlal eden Felix (Eddie Torres) dahil, adamların yaptığı her şeyi ve gittikleri her yeri biliyor.

Pam Mackinnon tarafından çok başarılı yönetilen bu oyun, gergin ve izleyiciyi huzursuz eden bir atmosfere sahip. Bu adamlar için yapılan liberal bir "hayırsever" savunması değil, aksine istismarcılara nasıl davranılması gerektiğini sorgulatan bir eser. Andy'nin travma sonrası stres bozukluğu ve işlenen suçların dökümü, birer canavar değil, insan olan bu adamlara karşı işlenen suçlar kadar net bir şekilde resmediliyor. Eğer sorgulatan, iyi yazılmış ve iyi oynanmış dramaları seviyorsanız, bu oyunu kaçırmamalısınız.

27 Nisan 2019'a kadar

DOWNSTATE İÇİN BİLET ALIN