RECENSIE: The Act, Trafalgar Studios ✭✭✭✭✭

The Act

Trafalgar Studios

7 maart 2014

5 sterren

Stel je een acteur voor die in staat is om Kenneth Williams, David Niven, Rowan Atkinson en David Tennant tegelijkertijd te kanaliseren. Een acteur met een onberispelijk komisch gevoel, een echt gevoel voor de intimiteit en warmte die voortkomt uit echt contact met het publiek, en het vermogen om in een oogwenk om te schakelen van luchtige humor naar scherpe observatie naar hartverscheurende pijn. Een acteur die puur theater kan maken. Een acteur die een bekend lied met flair en perfect gearticuleerde nieuwe teksten kan brengen. Een acteur met stijl en intelligentie.

Kun je je er geen voorstellen?

Ga dan naar The Act, momenteel te zien in Trafalgar Studios 2, en laat je meeslepen door de vertolking van Matthew Baldwin. Hij bedacht het stuk samen met Thomas Hescott, die ook de regie voert.

Het resultaat is 70 minuten aan theatraal wonder. Een onvoorwaardelijk succes.

En een aangrijpende, soms bijna ondraaglijk pijnlijke tocht door de tulpen, rondom het stekelige onderwerp van de decriminalisering van homoseksualiteit in het Verenigd Koninkrijk en alles wat daarbij kwam kijken.

De tekst is behendig, slim en gevoelig.

De rode draad is een ingekorte versie van een toespraak in het Hogerhuis waarin de decriminalisering wordt bepleit. Tegenover dit afstandelijke, intellectuele pleidooi over een wetswijziging plaatsen Baldwin en Hescott een reeks vignetten die voor scherpe tegenpunten zorgen.

Er is een verhaal over verliefdheid op school en vernedering – Baldwin vertelt dit zo goed, zo warm en zo teder dat het haast moeilijk is om naar te kijken. Iedereen heeft wel een ervaring als deze gehad: liefde die ontluikt en zich razendsnel ontwikkelt, om vervolgens te worden afgewezen.

We krijgen een glimp van het leven in een exuberante, 'camper' subcultuur in verborgen gay clubs, geregeerd door een 'Duchess' met een vlijmscherpe tong en een neus voor talent.

Er is een rauw gedeelte over een ambtenaar die valt voor 'rough trade' – en hard valt. Hij geeft alles, wordt verraden, vervolgens gechanteerd en vervolgd, maar koestert ondanks alles nog steeds alleen maar liefde voor zijn 'Mr RT'. Sommige delen waren zo puur, zo echt en zo volkomen eerlijk dat je bijna je ogen moest sluiten; de gave van Baldwin was trefzeker en indrukwekkend.

In een bijzonder slimme scène leest Baldwin een reeks brieven voor die de ambtenaar aan zijn minnaar stuurde. Ze zijn levendig, rauw en vol liefdesverdriet. Wanneer hij er een hardop moet herlezen tijdens zijn proces voor 'Buggery', voelt dat effect als levend verbrand worden. Het is verzengend, vakbekwaam werk.

En er zijn scènes die het oppervlakkige, onvervulde leven van de 'moderne' homoseksuelen schetsen – levens die de ambtenaar en zijn tijdgenoten mogelijk hebben gemaakt, maar die in niets lijken op die van hen. Baldwin is vlijmscherp over de 'relaties' van nu en over de beslommeringen, banaliteiten en vermoeienissen van de 'New Super Gays'. Hij vat hun levensstijl treffend samen: "Het lijkt me allemaal nogal bloedeloos."

Precies dat.

Dit is een krachtig theaterstuk, een meditatie over de positie van de homoseksuele man in het VK in de afgelopen 50 jaar. Maar het is verpakt en gepresenteerd als een perfect bereidde delicatesse; zo groot is de pure kunde en het verblindende talent van Baldwin.

Virtuositeit in actie.