ELEŞTİRİ: The Act, Trafalgar Studios ✭✭✭✭✭

The Act

Trafalgar Studios

7 Mart 2014

5 Yıldız

Kenneth Williams, David Niven, Rowan Atkinson ve David Tennant'ı aynı anda bünyesinde toplayabilen bir oyuncu hayal edin. Kusursuz bir komedi zamanlamasına sahip, seyirciyle kurduğu samimi bağdan doğan o sıcaklığı iliklerinize kadar hissettiren, hafif bir mizahtan keskin bir gözleme ve paramparça eden bir acıya bir anda geçebilen bir oyuncu. Gerçek tiyatronun ne olduğunu bilen bir oyuncu. Herkesin bildiği bir şarkıyı, mükemmel telaffuz edilmiş yeni sözlerle ve büyük bir yetenekle seslendiren bir oyuncu. Stil sahibi ve zeki bir oyuncu.

Böyle birini gözünüzde canlandıramadınız mı?

O halde şu sıralar Trafalgar Studios 2'de sahnelenen The Act'e mutlaka uğrayın ve Matthew Baldwin'in performansını izleyin. Parçayı Thomas Hescott ile birlikte kurgulayan Baldwin'e, rejide yine Hescott eşlik ediyor.

70 dakikalık bir tiyatro mucizesi. Tartışmasız bir başarı.

Birleşik Krallık'ta eşcinselliğin suç olmaktan çıkarılma sürecini ve beraberinde getirdiği tüm zorlukları konu alan, o dikenli yollarda parmak uçlarında yürüyen, akıllardan çıkmayacak ve yer yer dayanması güç bir acı veren türden bir yapım.

Metin; ustaca, zekice ve büyük bir hassasiyetle kaleme alınmış.

Oyunun ana eksenini, Lordlar Kamarası'nda yasal değişikliği öneren bir konuşmanın kısaltılmış versiyonu oluşturuyor. Baldwin ve Hescott, yasadaki değişikliğe dair bu mesafeli ve entelektüel argümanın karşısına, ona sert tezatlar oluşturan bir dizi kısa sahne yerleştirmiş.

Okul çağındaki bir aşkın ve aşağılanmanın hikayesi var; Baldwin bu hikayeyi o kadar doğal, o kadar sıcak ve şefkatle anlatıyor ki izlemesi neredeyse güçleşiyor. Herkesin hayatında böyle bir deneyim, aşkın şafağının ansızın sökmesi ve fırtına gibi büyümesi, sonra da sertçe reddedilmesi mutlaka olmuştur.

Bir yanda ise yeraltı dünyasındaki gizli gay kulüplerinin o vahşi, 'camp' alt kültürüne bir bakış sunuluyor; başında sert dilli ve yetenek avcısı bir "Düşes"in olduğu bir dünya.

Ardından, "sert çocuklara" (rough trade) sırılsıklam aşık olan, her şeyini veren, ihanete uğrayan, şantaja maruz kalan ve yargılanan bir devlet memurunun vahşi hikayesi geliyor; ama tüm bunlara rağmen sevdiğine olan aşkından zerre ödün vermeyen bir adam. Bu sahnelerin bazıları o kadar çiğ, o kadar gerçek ve o kadar dürüst ki, insan bazı kısımlarda gözlerini kapatmak zorunda kalıyor: Baldwin'in ustalığı yanılmaz derecede etkili.

Özellikle zekice kurgulanmış bir sahnede Baldwin, memurun sevgilisine yazdığı bir dizi mektubu okuyor. Bu mektuplar canlı, sarsıcı ve aşk acısıyla dolu. Bu mektuplardan birini, kendi davasında yüksek sesle okumak zorunda kaldığında hissettirdiği duygu, diri diri yanmak gibi. Yakıcı ve büyük bir maharetle işlenmiş bir performans.

Ve bir de, bu devlet memuru ve onun gibilerin mümkün kıldığı "modern" eşcinsellerin sığ ve tatminsiz hayatlarını betimleyen sahneler var. Ancak bu hayatların eskilerle hiçbir benzerliği yok. Günümüzün "ilişkilerine", Yeni Süper Gaylerin dertlerine, önemsiz detaylarına ve bıktırıcılığına iğneleyici bir dille yaklaşan Baldwin, bu yaşam tarzlarını tek bir cümleyle özetliyor: "Bana hepsi oldukça ruhsuz geliyor."

Tam olarak öyle.

Bu, Birleşik Krallık'taki eşcinselliğin son 50 yılı üzerine güçlü bir tiyatro eseri, derin bir tefekkür. Ancak Baldwin'in saf becerisi ve göz kamaştırıcı yeteneği sayesinde, mükemmel hazırlanmış bir şekerleme gibi sunuluyor.

Adeta bir ustalık gösterisi.