RECENSIE: The Boys In The Band, Park Theatre ✭✭✭✭

Het ensemble van The Boys In The Band. Foto: Darren Bell The Boys in the Band. Park Theatre (Voorafgaand aan de Britse tournee)

4 oktober 2016

4 sterren

Boek tickets | Meer info

Matt Crowley's The Boys in the Band neemt een bijzondere plek in binnen de geschiedenis van het homodrama. Voor het eerst te zien op Broadway in 1968 (waar het een lange en succesvolle run kende), een jaar voor de inmiddels legendarische Stonewall-rellen, markeert het de overgang naar het moderne tijdperk in de strijd voor gelijkheid. Door de geïnternaliseerde homofobie, zelfhaat en kattigheid was het stuk uit de gratie geraakt bij een moderner, meer bevrijd publiek. Ik zag de productie op West End halverwege de jaren 90 en vond het toen een museumstuk. Alle lof voor regisseur Adam Penford en de fantastische cast dat zij het stuk weer in ere hebben hersteld. In de intieme setting van het Park Theatre voelt het nu als een integer portret van het homoleven in een tijd waarin 'in de kast blijven' voor veel mannen de enige manier was om te overleven.

Ian Hallard, John Hopkins, Greg Lockett en Daniel Boys in The Boys In The Band. Foto: Darren Bell

Michael geeft een verjaardagsfeest voor zijn vriend Harold. In de beslotenheid van zijn appartement kunnen de mannen zichzelf zijn – tot de komst van zijn 'heterovriend' Alan Michaels alternatieve familie uiteenslaat. In de tweede helft dwingt hij hen een gevaarlijk en onthullend gezelschapsspel te spelen, waarbij ze punten scoren door de enige ware liefde in hun leven op te bellen en dit te vertellen. Ian Hallard is uitmuntend als Michael; aanvankelijk warm en vriendelijk, tot alcohol en bitterheid hem uithalen naar het leven en zijn vrienden. Hallard pelt de lagen van vriendschap prachtig af terwijl de vicieuze cirkel van zelfhaat voortduurt. Onder de gasten bevindt zich de super-campy Emory, met hilarische flair gespeeld door James Holmes, die in de tweede helft ook een ontroerende herinnering aan een onbeantwoorde tienerliefde brengt. Zijn weigering om zijn 'campness' te matigen is een knipoog naar de dragqueens die de politie trotseerden bij de Stonewall Inn. Greg Lockett speelt een gevoelige en grappige Bernard, het enige zwarte personage, die in die tijd door zijn vrienden nog ongestraft 'The African Queen' genoemd kon worden zonder dat daar direct politiek correct over werd gevallen. Nathan Nolan en Ben Mansfield zijn perfect als Hank en Larry, een koppel dat worstelt met Larry's behoefte aan vrijheid, maar hun liefde voor elkaar blootlegt tijdens het spel.

John Hopkins, James Holmes, Daniel Boys in The Boys In The Band. Foto: Darren Bell

Net als Molières Tartuffe krijgt Harold een enorme opbouw voordat hij daadwerkelijk verschijnt (hier pas in de tweede akte). Wanneer hij ten tonele verschijnt, is Mark Gatiss perfect in zowel uiterlijk als karakter. Hij fileert met cynische precisie de positie van homo's in de maatschappelijke pikorde, is vlijmscherp met zijn humor en doorkruist het decor in de wetenschap dat het slecht zal aflopen, maar dat de vriendschap zal overleven. Er is een prachtig moment waarop de mannen, bevrijd van de buitenwereld, uitbundig dansen in de woonkamer; de plotselinge verschijning van de hetero Alan zorgt ervoor dat ze de muren van de kast direct weer optrekken. Gespeeld door John Hopkins is Alan een uitstekende studie van een man die gekweld wordt door zijn natuurlijke driften, diep in de kast zit en beledigend uit de hoek komt – een gelaagde prestatie. Jack Derges brengt zowel fysieke présence als heerlijke domheid naar Cowboy (de 'Midnight Cowboy' die veel te vroeg arriveert) en is wellicht het gelukkigste personage van het stuk. Daniel Boys blinkt uit als Donald, misschien wel het lastigste personage om neer te zetten; angstig en depressief aan het begin, wordt zijn stilzwijgende en standvastige vriendschap in de tweede helft door Boys perfect vertolkt als symbool voor hoop.

Mark Gatiss en Jack Derges in The Boys In The Band. Foto: Darren Bell

Er bestaat een kleine traditie van 'party plays' binnen het genre, beginnend bij The Boys in the Band en via Kevin Elliots My Night With Reg en Mark Ravenhills Mother Clap’s Molly House lopend tot aan het recente Five Guys Chilling. In elk van deze stukken zijn de externe bedreigingen voor de homogemeenschap aanwezig: AIDS (het is ontnuchterend te weten dat van de originele cast van Boys in the Band er vier aan de gevolgen van AIDS zijn overleden) en chemsex, waarbij drugsgebruik de gemeenschap even hard raakt als HIV. (Hoewel Five Guys veel baat had kunnen hebben bij de karakterverdieping die we hier in het Park Theatre zien.) Deze productie, met een zinderende soundtrack en een trefzeker decor van Rebecca Brower, herstelt The Boys in the Band met veel liefde en onthult een ingetogen meesterwerk.

ONTDEK MEER OVER DE TOURNEE VAN THE BOYS IN THE BAND