RECENSIE: The York Realist, Donmar Warehouse ✭✭✭✭✭

Ben Batt (George) en Jonathan Bailey (John) in The York Realist. Foto: Robert Hastie The York Realist.

The Donmar Warehouse

14 februari 2018

5 Sterren Boek Nu Het is toepasselijk dat de Donmar Warehouse de prachtige toneelstuk van Peter Gill juist tijdens de LGBT History month weer op de planken brengt. In de vroege jaren 60 riskeerden mannen als George en John nog gevangenisstraffen simpelweg omdat ze verliefd waren en samen wilden zijn. Ze komen uit totaal verschillende werelden: George is een landarbeider, John een assistent-regisseur die werkt aan een productie van de York Mystery plays, uitgevoerd met lokale amateurs zoals George. Het verhaal speelt zich af in een afgelegen boerderij in Yorkshire en vertoont een moderne parallel met de onafhankelijke filmhit God’s Own Country, al is het script van Gill tederder en is de seksualiteit nog krachtiger ingeperkt door de maatschappelijke druk van die tijd. Een man in overall zou zomaar de homo-erotische trend van het jaar kunnen worden.

Lesley Nicol (Moeder) en Ben Batt (George) in The York Realist. Foto: Robert Hastie

De cast is onberispelijk, evenals de fijngevoelige, snaarstrakke regie van Robert Hastie. Ben Batt is uitmuntend als George; hij accepteert zijn seksualiteit op een interessante wijze en lijkt aanvankelijk de bovenliggende partij in de relatie. Hij is het portret van ingehouden mannelijkheid en verlangen, waarbij zijn ware gevoelens vechten met zijn rol als goede zoon en gerespecteerd lid van de gemeenschap. Hij vindt zijn gelijke in het spel van Jonathan Bailey als John: gecultiveerd, met de branie van een Londenaar, en oog voor de schoonheid van de natuur die George al lang niet meer opvalt. Hun liefde wordt uiterst subtiel overgebracht via blikken, een vluchtige hand op een schouder of het wegkijken van anderen om hun emoties te beheersen. Ze kussen nooit, en juist dat maakt de relatie des te krachtiger.

Het gezelschap van The York Realist in de Donmar Warehouse. Foto: Robert Hastie

In het script wordt gesuggereerd dat de andere personages wel weten dat George homoseksueel is, maar ze knijpen collectief een oogje dicht, zolang hij geen schandaal veroorzaakt en zijn grenzen kent. Lesley Nicol is uitstekend als Moeder: warm, nuchter en geworteld in de tradities van familie en het moederschap, terwijl ze langzaam door ziekte wordt overmand. George's zus Barbara (Lucy Black) weet dat George geen "trouwtype" is, maar laat toch na om de lieve, religieuze en naar liefde snakkende Doreen (een geweldige Katie West) te waarschuwen. Matthew Wilson brengt de typische nuchterheid en zorgzaamheid van Yorkshire als Arthur, en Brian Fletcher is aandoenlijk als tiener Jack, die op de drempel van volwassenheid staat maar geen idee heeft wat hij met zijn leven aan moet, behalve dat hij — net als zijn moeder — weg wil.

Het is een wereld van de kapel, geëvaporeerde melk en een bijna dwangmatige obsessie met de afwas, prachtig neergezet in het decorontwerp van Peter McKintosh. Het overlijden van zijn moeder zou George de vrijheid moeten geven om zijn eigen leven te leiden, maar hij kan zijn vertrouwde wereld niet verlaten. Tegelijkertijd kan John niet met hem samenwonen in het huisje in Yorkshire; dat zou te veel argwaan wekken. De slotscène is diep ontroerend en ondanks dat je de timing van Doreen vervloekt, kun je haar niet haten omdat zij net zo naar liefde hunkert als de mannen. Het is een prachtige tijdcapsule van verloren liefde en het script van Gill zindert van tederheid. In 2012 regisseerde Gill op ditzelfde podium een schitterende productie van Robert Holmans 'Making Noise Quietly'. En dat vat het werk van Gill precies samen: hij maakt geluid in stilte, maar zijn werk blijft je voor altijd bij.

BOEK NU VOOR THE YORK REALIST