RECENSIE: This House, West Yorkshire Playhouse ✭✭✭✭

De cast van This House. Foto: Johan Persson This House

West Yorkshire Playhouse (UK Tour)

Vier sterren

Tourprogramma Verenigd Koninkrijk

‘This House’ is een toneelstuk dat meer doet dan alleen vermaken of onderwijzen, hoewel het beide voortreffelijk doet. James Grahams scherpe weergave van de politieke kuiperijen in de jaren zeventig slaagt erin het publiek te laten nadenken over de essentie van de overheid als instituut – wat het is, hoe het functioneert, hoe het faalt, hoe het slaagt en hoe vaak het úitermate nipt slaagt. Vroeger was het parlement een instituut waar de meesten van ons niet veel van wisten, maar waarvan we min of meer vertrouwden dat het zijn werk deed. We waren het misschien niet eens met de besluiten, maar het algemene geloof was dat het orgaan als geheel functioneerde. Tegenwoordig, met rechtstreekse televisie-uitzendingen, schandalen over ondeclaraties van parlementsleden en het hele concept van ‘post-truth’, is dat vertrouwen onherroepelijk aangetast. ‘This House’ toont ons het mozaïek van menselijkheid achter de complexiteit van de whips, de zittingen, de stemmingen en de lobby's.

James Gaddas, Natalie Grady, Martin Marquez, Tony Turner en David Hounslow in This House. Foto: Johan Persson

Grahams verslag van de periode halverwege de jaren zeventig, toen de Labour-regering met groeiende wanhoop probeerde een flinterdunne meerderheid te behouden, wordt door regisseur James Brining met energie en visie verteld. Hij doet dit via een mix van korte, geladen woordenwisselingen en gechoreografeerde scènes, met beelden van parlementsleden die vastberaden met papieren zwaaien op de achtergrond van livemuziek. Deze dynamiek voorkomt dat het stuk vervalt in een droge ‘documentairestijl’; de beelden visualiseren de uitdagingen van de regeringen-Wilson en Callaghan op een manier die veel boeiender is dan een lange uitleg. Zo zien we bijvoorbeeld een parlementslid zijn eigen zelfmoord in scène zetten om de meerderheid dwars te zitten, waarbij hij ondergaat in een massa golvende blauwe zijde, gekleed in een zeer jaren-zeventig paisley onderbroek.

De manoeuvres, de ruzies en de steeds extremere middelen die Labour inzette om cruciale stemmingen te winnen, dienen als een actuele herinnering aan de kwetsbaarheid van een regering. De zeer menselijke pogingen om aan de macht te blijven grenzen soms aan het kluchtige (op een gegeven moment worden parlementsleden in rolstoelen met zuurstofflessen binnengebracht), maar tonen ook de principes en overtuiging achter de politieke spelletjes – een toestand die ten einde kwam toen het Thatcher-tijdperk een heel andere set principes introduceerde. Verwijzingen naar kwesties als een ‘hung parliament’ (zonder duidelijke meerderheid), deconcentratie van macht en de EU laten zien dat de uitdagingen van toen nog niets aan relevantie hebben ingeboet.

Het gezelschap van This House. Foto: Johan Persson

Het stuk wordt gedragen door een sterke – en in deze tijden van bezuinigingen verfrissend grote – cast die meerdere rollen vertolkt. Martin Marquez and James Gaddish vallen op als de Labour-whips van het volk, die stevig weerwerk krijgen van William Chubb en Matthew Pidgeon als hun Conservatieve tegenhangers. Natalie Grady zorgt voor een scherp contrast als Ann Taylor, het vrouwelijke parlementslid dat haar weg vindt in een door mannen gedomineerde wereld, en Louise Ludgate steelt de show als Audrey Wise, het Labour-lid dat erop stond te stemmen naar haar geweten en overtuiging – net zoals de huidige Labour-leider.

Louise Ludgate in This House. Foto: Johan Persson

Door de grote hoeveelheid personages is het soms lastig te onderscheiden wie wie is, ondanks het originele middel waarbij hun identiteit wordt omgeroepen door de Speaker van het Lagerhuis. Dit kan betekenen dat het voor het publiek moeilijk is om echt grip te krijgen op de personages en hun principes buiten de oppervlakte – maar dat is precies het gevoel dat ik krijg bij actualiteitenprogramma's als ‘Question Time’, en het deed op geen enkele manier af aan mijn plezier in het stuk.

James Gaddas en Matthew Pidgeon in This House. Foto: Johan Persson

Aan het einde van een prikkelende en zeer vermakelijke avond bleef ik achter met de indruk van het parlement als een disfunctioneel collectief van mensen – en dat mensen, zoals we dagelijks horen uit het Lagerhuis of het Witte Huis, meer dan goed in staat zijn om er een potje van te maken. Maar wat men ook van het parlementaire systeem vindt, in de woorden van een van de personages: het Britse democratische systeem is een exportproduct dat we over de hele wereld hebben verspreid – en het is een exportproduct dat zowel standgehouden heeft als tot bloei is gekomen.

KLIK HIER VOOR HET TOURPROGRAMMA VAN THIS HOUSE IN HET VK

Meld u aan voor onze mailinglijst om op de hoogte te blijven van andere geweldige tourvoorstellingen