RECENSIE: Wireless Operator, Pleasance Courtyard, Edinburgh Fringe ✭✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt het nieuwe toneelstuk Wireless Operator met Thomas Dennis in Pleasance Courtyard op het Edinburgh Fringe Festival

Wireless Operator Pleasance Courtyard, Edinburgh Fringe

Vier sterren

Reserveer tickets

De angst en het drama van een bombardementsmissie tijdens de Tweede Wereldoorlog komen tot leven in het nieuwe stuk van Bob Baldwin en Max Kinnings, genaamd Wireless Operator. Het geraas van de motoren, het fluiten van de wind terwijl het vliegtuig stijgt en duikt, en de explosies van bommen en geweervuur sleuren ons mee in de verschrikkingen van een missie die gedoemd lijkt te eindigen in een tragedie. De voorstelling focust op de marconist in zijn vaste positie op een Lancaster-bommenwerper en roept de volledige bemanning op terwijl ze aan hun 35e vlucht beginnen – veel vaker dan de meeste vliegeniers overleefden.

Maar dit is niet zomaar een meeslepende oorlogsthriller. Het onderzoekt hoe deze mannen uit hun gewone leven werden geplukt en veranderden in moordenaars - iets dat velen voor de rest van hun leven bleef achtervolgen. De marconist is een jonge timmerman genaamd John uit het Londense East End, verloofd en met een baby op komst. Terwijl het vliegtuig van de basis in Lincolnshire richting Duitsland vliegt, haalt hij herinneringen op aan zijn zorgeloze leven thuis, zijn jeugd en zijn vrienden, nu gekweld door de gedachte dat hij betrokken is bij de dood van mensen die net zo zijn als hijzelf en zijn familie. In een sterke solovoorstelling wordt hij met een innemende warmte gespeeld door Thomas Dennis, worstelend met angst en uitputting terwijl hij probeert kracht en veerkracht uit te stralen naar zijn collega's.

Het stuk is gebaseerd op de verslagen van Baldwins vader, Joe, die bij Bomber Command diende als marconist en zijn eerste missie vloog toen hij pas 21 was. Het beoogt de ervaringen te tonen die ten grondslag liggen aan PTSS (posttraumatische stressstoornis), waarvan we nu weten dat het veel militairen treft. Destijds, tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd dit genegeerd en verkeerd begrepen; mannen werden afgeschreven als hebbende een “gebrek aan morele kracht” (lack of moral fibre), waardoor ze gedwongen werden hun angsten te verbergen achter grappen en grollen. In tegenstelling tot de generaals en politici die veilig in hun commandocentra zaten, begrijpt de bemanning in Wireless Operator de nachtmerrie waar ieder van hen doorheen gaat, en ze steunen elkaar zo ver als hun mannelijkheid dat toelaat.

Het stuk vangt de diepe vriendschapsbanden tussen de vliegeniers - vooraf opgenomen stemmen die te horen zijn alsof ze via de headset van John binnenkomen - en onthult hun eigen dromen en angsten. Dit maakt deel uit van een meeslepend en explosief soundscape gecreëerd door geluidsontwerper en componist Phil Maguire, samen met licht en projecties van Simeon Miller en een decor- en video-ontwerp van Kit Line. Onder regie van Baldwin ligt de kracht van de show in de rauwe, emotionele impact, die een glimp geeft van de doodenge uitdagingen waar vliegeniers herhaaldelijk voor stonden, balancerend op de grens tussen leven en dood.

Te zien tot en met 26 augustus 2019