ELEŞTİRİ: The Effect, National Theatre ✭✭✭✭

Paul T Davies, Ulusal Tiyatro'da sahnelenen Lucy Prebble imzalı The Effect'i (Etki) inceliyor.

Paapa Essiedu ve Taylor Russell. Fotoğraf: Marc Brenner The Effect.

National Theatre (Ulusal Tiyatro), Lyttleton.

23 Ağustos 2023

4 Yıldız

Bilet Ayırtın

Yeni bir antidepresan ilacın klinik deneyi. Katılımcılar Tristan ve Connie, kriterlere uygun, genç bireylerdir; Dr. Lorna James tarafından sürekli gözlemlenirler, Lorna'yı ise Dr. Toby Sealey izlemektedir. Deney ilerledikçe Connie ve Tristan arasında bir şeyler filizlenir; ancak bu gerçekten aşk mıdır yoksa ilacın yan etkisi mi? İşleri daha da karmaşık kılan ise, birinin plasebo alıyor olmasıdır - ya da Dr. James öyle sanmaktadır. Lucy Prebble’ın heyecan verici ve zekice kurgulanmış oyunu, Jamie Lloyd'un yönettiği bu yeni yapımda depresyonu, ilaç kullanımını ve aşkın o karmaşık doğasını sorgulayan muazzam bir kadroyla hayat buluyor; deney rayından çıkınca işler iyice sarpa sarıyor.

Fotoğraf: Marc Brenner

Soutra Gilmour imzalı dekor tasarımı başta fazla klinik durma riskini taşıyor; oyun karşılıklı oturma düzeninde (traverse) sahneleniyor ve oyuncular kendilerine atanan aydınlatılmış karelerin içinde kalıyorlar. Bu durum izleyicide bir tenis maçını izliyormuş hissi uyandırabiliyor. Ancak replikler o kadar kusursuz bir ritimle paslanıyor ki, oyuncular deneyin kısıtlamalarından sıyrılmaya başladıkça, dekor özellikle oyuncuların birbirine yaklaştığı anlarda dinamik ışıklandırmayla canlanıyor. Paapa Essiedu, Tristan karakterine has bir özgüven katarken, aşkın etkisiyle çözülüşünü ve sağlıksız bir sürece evrilen yolculuğunu ustalıkla yansıtıyor. Ona, kurallara sadık kalmaya çalışan ve duygularının doğal mı yoksa kimyasal mı olduğunu sorgulayan Taylor Russell’ın masum Connie performansı eşlik ediyor.

Kobna Holbrook Smith. Fotoğraf: Marc Brenner

Michele Austin, ironik bir şekilde bizzat yürüttüğü sürece güvenmediği için ilaç kullanmayı reddeden Dr. James'in depresyonla olan mücadelesini harika bir şekilde yansıtıyor. Kobna Holdbrook-Smith’in sade ama güçlü performansıyla hayat verdiği asıl yetkili Dr. Sealey ise, eski bir sevgili olarak her zaman oradadır. Oyun sadece görsel değil, aynı zamanda işitsel bir şölen sunuyor. Besteci Michael ‘Mickey J’ Asante’nin nezaketle gerilim arasında gidip gelen rüya gibi müziklerinin yanı sıra, dört oyuncunun ses tonları da büyüleyici; bir anlığına gözlerinizi kapatıp onları dinleyin, karşımızda baştan çıkarıcı ve kusursuz bir topluluk var.

Taylor Russell ve Paapa Essiedu. Fotoğraf: Marc Brenner

Prebble’ın metninin merkezinde depresyon, tedavi yöntemleri ve bunların etkileri yer alsa da, oyun aynı zamanda mizah ve harika esprilerle parlıyor. Pandemi sonrası dönemde ve güncel endişeler ışığında, oyun daha da derin bir anlam kazanmış durumda. Perdesiz sahnelenen bu kusursuz tempolu yapımda zamanın nasıl geçtiğini anlamayacaksınız, oyun sona ermeden mutlaka izleyin!