ELEŞTİRİ: Secret Life Of Humans, Edinburgh Fringe ✭✭✭✭

Secret Life of Humans

Pleasance Courtyard, Edinburgh Fringe

Dört yıldız

Yuval Noah Harari'nin uluslararası çok satan kitabı Sapiens: Hayvanlardan Tanrılara'da insanlık gelişimi, alışılagelmişin dışındaki bir yaklaşımla, sürekli yükselen bir ivmeden ziyade sanayileşme ve teknolojinin bizi potansiyel bir yok oluşa sürüklediği karmaşık bir süreç olarak ele alınır. Bu bakış açısı, matematikçi ve bilim tarihçisi Dr. Jacob Bronowski'nin 1973 yapımı başarılı TV dizisi ve kitabı İnsanın Yükselişi'nde (The Ascent of Man) sunduğu, insanlığın her zaman daha ütopik bir geleceğe doğru ilerlediği teorisiyle çelişir. New Diorama Theatre'ın yaratıcı ve ilgi çekici oyunu Secret Life of Humans, bu iki zıt vizyonu çıkış noktası olarak alıyor; Homo sapiens'in son 150.000 yılda ne kadar yol katettiğini ve mağaralarda yaşayan avcılardan aslında ne kadar az farklılaştığımızı inceliyor.

Stella Blue Taylor'ın konunun çerçevesini çizen canlı mini dersiyle açılan oyun, hızla Bronowski'nin hayatı etrafında kurgulanan yarı kurmaca bir hikayeye evriliyor. Taylor, Tinder'da Bronowski'nin torunu olan ve tüm arşivinin varisi Jamie ile buluşan genç davranış bilimci Ava'yı canlandırıyor. Jamie, büyükbabasının evinde kilitli bir oda olduğunu söyler; burada buldukları günlükler ve mektuplar, Bronowski'nin savaş dönemindeki ahlaki açıdan tartışmalı kariyerine dair detayları gün yüzüne çıkarır. Bu detaylar, Bronowski'nin İç Güvenlik Bakanlığı'na, RAF Bombardıman Filosu'nun etkinliğini artırmak için matematiksel modeller kullanarak nasıl yardım ettiğini ifşa etmektedir.

İkinci Dünya Savaşı ile günümüz arasında mekik dokuyan, aynı zamanda Bronowski'nin 1974'teki ani ölümünden önceki yıllarına da değinen oyun; korku ve hayal gücü gibi modern özelliklerimizin izini avcı atalarımıza kadar sürmek için bu hikayeyi kullanıyor. Yazarı David Byrne'ün Kate Stanley ile birlikte ustalıkla yönettiği ve topluluğun kolektif çalışmasıyla hayat bulan bu yapım, düşündürücü, yer yer komik ve harika bir hikaye anlatıcılığı örneği.

Ava ve Jamie rollerinde Taylor ve Andrew Strafford-Baker; Olivia Hirst ve Andy McLeod ile birlikte mükemmel bir performans sergilerken, Richard Delaney, iyi niyetli ancak içsel çatışmalar yaşayan Bronowski rolünde ön plana çıkıyor. Jen McGinley'nin çok yönlü dekor tasarımı, Zakk Hein'ın projeksiyonları, Geoff Hense'in ışıklandırması ve John Maddox'un unutulmaz hava akrobasisi koreografisi sayesinde görsel bir şölene dönüşüyor. Sonuç; insanlığın nereden gelip neye dönüştüğüne dair ciddi sorulara eğlenceli bir yaklaşım sunarken, ilk insanların 2,4 milyon yıl önce yeryüzüne ayak basması gibi, bir gün kaçınılmaz olarak son adımlarımızın da atılacağını çarpıcı bir şekilde hatırlatıyor.

28 Ağustos 2017'ye kadar sürecek.

2017 Edinburgh Fringe kapsamında sahnelenen diğer oyunların incelemelerini okuyun