Een krachtige Lorna voor onze roerige tijden - Pleasure Dome Theatre Company

Onze eigen Helena Payne vertelt over de productie van Lorna Doone van Pleasure Dome Theatre Company in de Valley of Rocks.

In hun vierde jaar waarin Pleasure Dome Theatre Company de elementen trotseert aan de winderige kust van North Devon, valt er veel te vieren met een reeks primeurs: een nieuwe cast, een groot jubileum (Lorna Doone werd 150 jaar geleden geschreven), een nieuw script – gedramatiseerd door Helena Stafford Northcote – en vooral: fantastisch weer. Na drie jaar ploeteren tegen stormkracht, stortbuien en geiten die graag het toneel op gingen, had Pleasure Dome dit keer eindelijk het weer mee.

En, dat mag gezegd worden, het publiek smulde ervan: recordaantallen en indrukwekkend enthousiaste reacties. Onder Scott le Crass’ strakke, prachtig gechoreografeerde regie volgt de actie elkaar in hoog tempo op en zakt het ritme geen moment in – een kleine verrassing bij zo’n 19e-eeuwse huiskamerpil.

In de dramatische omgeving van de Valley of Rocks is het duidelijk dat het gezelschap inmiddels precies weet hoe het de ruige natuur slim maximaal kan inzetten. Het speelvlak strekt zich uit over bijna 30 meter; de hele buitenwereld – van rotsen tot struikgewas en bergpaadjes – wordt het doek waarop het verhaal zich ontvouwt. Het publiek, midden in de actie gezeten, wordt voortdurend in verschillende richtingen getrokken – met scènes die spannend genoeg zijn om picknicks halverwege een hap stil te leggen. De belichting van Jai Morjaria benadrukt de dramatiek van het rotslandschap en levert het mooiste decor op dat je je voor Lorna Doone kunt wensen: de ruwe, maar majestueuze werkelijkheid van Exmoor.

Muziek, gearrangeerd door Kimon Pallikaropoulos, is inmiddels een visitekaartje van Pleasure Dome-producties. Oude drinkliederen uit het West Country en prachtig gebracht ensemblezang zijn vaste ingrediënten die de betoverende sfeer telkens neerzetten en versterken. Sterker nog: de voorstelling begint met Tabitha Paynes solistische sopraan die over het heidelandschap zweeft. De kostuums van Kathleen Nellis dragen eveneens sterk bij aan de 17e-eeuwse context: de adel draagt capes en jacquet-achtige jassen, terwijl de boeren eerder in grove, eenvoudige stoffen verschijnen.

De twee geliefden, Lorna Doone en John Ridd – een Romeo en Julia uit het West Country – worden aandoenlijk neergezet: als kinderen door Freya Warren-Brand en Taylor Rose, en als jongvolwassenen door de verleidelijke Josephine Rattigan en de robuuste Edward Kaye. De scène waarin ze van kind in volwassene transformeren is een van de meest meeslepende momenten van de avond, des te sterker door de eenvoud. Rattigan en Kaye dragen het merendeel van de sleutelscènes, maar dit is nadrukkelijk een ensemblevoorstelling.

Bijna de hele cast (met de opvallende uitzondering van Lorna) dubbelt voortdurend. Jamie McKie speelt een heerlijk kwaadaardige Carver Doone, vol ongezonde obsessie en intimiderende dreiging. Maar als Tom Faggus, een innemende lokale struikrover, laat hij een warmere, aantrekkelijkere kant zien – zeker in zijn ontluikende relatie met Annie Ridd, met flair gespeeld door Roxanne Tandridge.

Steven Jeram maakt van Charlie Doone – Carvers gladde handlanger – een onaangename lafaard. Toch steelt hij de show als de oude plattelander Jem, wiens zelfgesponnen wijsheden lucht geven aan enkele van de meest beladen momenten.

Nayomie James is, als Sarah Ridd en de ongelukkige Margery Badcock, een rots in de branding: zij houdt het gezin bijeen tegen bijna onmogelijke tegenslag in. Daarbij wordt ze meer dan voortreffelijk bijgestaan door Helena Paynes Gwenny Carfax, die met haar aanwezigheid door de hele voorstelling heen zorgt voor ontroering, stevige slapstickhumour en ook nog eens bijzonder mooie zang.

Rachel Rose speelt Mother Meldrum, een lokale heks of tovenares die volgens de overlevering in precies deze vallei woonde. Niet verrassend: tussen de rotsen en met het zeelandschap achter zich leek ze volledig op haar plek, met staf geheven en duistere waarschuwingen prevelend.

Matt Gibbs begint als de noodlottige John Ridd Senior en wordt vervolgens de gevallen edelman Sir Ensor Doone. Maar als Jeremy Stickles verovert hij pas echt de harten van het publiek. Gibbs speelt hem als een posh type met een goed hart. Tegen het einde, na vele uitputtende avonturen, wordt bovendien gesuggereerd dat zijn hart en dat van Sarah Ridd wel eens in hetzelfde ritme zouden kunnen kloppen.

Theodore Hadlow gaf gestalte aan Judge Jeffreys en stal de show als de Prediker in de beroemde bruiloftsscène. Met het klassieke Shakespeareaanse middel om de horror aan te kondigen via humor, komt het moment waarop Lorna op het kerkhof wordt neergeschoten extra hard aan – omdat we vlak daarvoor nog met z’n allen zaten te lachen.

De schim van Lorna Doone waart nog altijd rond in het culturele bewustzijn van onze West Country-identiteit, maar de roman is complex en lang. Die terugbrengen tot twee uur is een flinke uitdaging, maar Helena Stafford Northcote heeft niet alleen de kern van het verhaal – diep verweven met het hart van Exmoor – weten te vangen; ze heeft het ook opnieuw vormgegeven voor een publiek van de 21e eeuw, met thema’s rond vrouwenemancipatie die de nadruk op gemeenschap versterken.

Deze Lorna is geen zwijmelende bijfiguur naast John Ridd – net als haar ‘zusters’ vecht ze aan het front tegen onrecht. Ook Tabitha Paynes Lizzie staat stevig in haar schoenen, gesterkt door haar zelfgestuurde scholing. En Helena Paynes Gwenny Carfax krijgt een van de grootste lachsalvo’s van de avond wanneer ze een ongelukkige Doone letterlijk de plot uit mept. Dit is minder korset-verscheurende historische fictie dan een heerlijk potje boeven afstraffen.

Lorna Doone is een voorstelling vol kleurrijke personages, avontuur en gevechten, adembenemende natuurdecors, prachtige kostuums, sfeervolle muziek en puur drama. Het is een verhaal over liefde, over familie, maar vooral over gemeenschap. In deze verdeelde tijden kan de kracht van gemeenschapszin ons misschien helpen om onze verschillen beter te begrijpen en te respecteren, zodat we meer ontdekken wat ons verbindt dan wat ons uit elkaar drijft. Wat het publiek in de Valley of Rocks in elk geval heeft verenigd, is de gezamenlijke overtuiging dat ze getuige zijn geweest van een uniek charmante en bijzonder genietbare avondvoorstelling.