INTERVIEW: David Walliams over de musicalversie van zijn boek De jongen in de jurk

Tijdens de repetities sprak David Walliams met Terri Paddock over zijn inspiratie voor The Boy in the Dress, zijn bloeiende carrière als kinderboekenschrijver en hoe het voelt om zijn werk door de RSC bewerkt te zien worden.

David Walliams. Foto: Sara Beaumont The Boy in the Dress was je eerste kinderboek. Waarom wilde je kinderboeken gaan schrijven?

Ik had gewoon een idee voor een verhaal rond een kind. Ik dacht: aangezien een kind de centrale figuur is, is dit misschien een goed verhaal voor kinderen om te lezen. Het is een mooi verhaal over hoe het is om anders te zijn, iets wat je als kind vaak ervaart.

Was er een specifieke boodschap die je wilde overbrengen?

Het is een vrij volwassen thema – een jongen die zich als meisje kleedt – maar het wordt op een eenvoudige manier behandeld. Ik wilde Dennis, de jongen in de jurk, geen labels opplakken. Hij begrijpt niet echt alles wat er in de wereld gebeurt of wat alles betekent. Hij is gewoon Dennis. Hij wil anders zijn en zichzelf uiten, en daardoor verandert de wereld om hem heen ten goede.

Wat is het verschil tussen het schrijven van boeken en het schrijven voor televisie?

In een boek kun je zoveel doen wat in een comedy-sketch niet kan – zoals een verhaal vertellen dat zich over een langere periode ontwikkelt en, het allerbelangrijkste, de personages een emotioneel leven geven. Ik had nog nooit eerder iets emotioneels geprobeerd; ik probeerde alleen maar mensen aan het lachen te maken. Sketches duren maar twee of drie minuten, dus daar is geen tijd voor en het zou ook niet passen. In een boek is er meer tijd en ruimte. Ik ontdekte dat ik het schrijven van die stukken erg leuk vond en dat ik er misschien wel goed in ben. Het voelde oprecht.

Ik was erg geraakt toen ik dat eerste boek van mij gedrukt zag, zo prachtig vormgegeven met de illustraties van Quentin Blake op de cover. Televisie, hoe graag ik het ook maak, is vrij vluchtig. Ik weet dat er dvd's en streamingdiensten zijn, maar meestal ben je gewoon op televisie en de volgende dag kijkt men weer naar iets anders. Een boek heeft veel meer leven, meer blijvendheid. En het zijn op zichzelf al prachtige objecten.

Door dat alles genoot ik enorm van het proces en kreeg ik zin om meer te schrijven.

En dat leidde tot een compleet nieuwe carrière als kinderboekenauteur.

Ja, ik schrijf nu één roman per jaar, één novelle per jaar, één verhalenbundel per jaar en één prentenboek per jaar. Eigenlijk ben ik ze altijd aan het schrijven. Het houdt nooit op. Zodra ik de ene af heb, weet ik dat ik aan de volgende moet beginnen.

Je eerste twee kinderboeken – The Boy in the Dress en Mr Stink – werden geïllustreerd door Quentin Blake, wiens ontwerpen ook als referentie dienen voor de toneelproductie. Wat voegen zijn illustraties toe aan jouw verhaal? Quentin zette de toon voor The Boy in the Dress en bracht de emoties naar de voorgrond. Er zit iets heel teder en gevoeligs in zijn illustraties. Het andere aan Quentin is dat, omdat velen van ons met zijn illustraties zijn opgegroeid, het direct voor een gevoel van nostalgie zorgt als we zijn werk als volwassene zien. Het doet je denken aan je eigen kindertijd. Hoe is de samenwerking met de RSC begonnen? Ik had zeker nooit gedacht: oh, op een dag wordt The Boy in the Dress een musical bij de RSC. Ongeveer vier jaar geleden vroeg Mark Ravenhill of hij het mocht bewerken. Op dat moment zei hij nog niet dat het een musical moest worden. Ik dacht dat het een toneelstuk zou worden. Dus ik heb Mark een paar keer ontmoet. Ik mocht hem erg graag, zijn werk sprak me aan. Ik dacht: nou, hij is een echte toneelschrijver, fantastisch dat hij dit wil doen. Ik had al Marks stukken gezien – Shopping and F****** (net als iedereen), Mother Clap’s Molly’s House, Some Explicit Polaroids, The Cane. Je denkt bij zijn werk niet direct aan kindvriendelijkheid, zeker niet bij een stuk dat Shopping and F****** heet. Maar ik wist dat hij het verhaal theatraal zou kunnen maken. Gezien zijn eerdere werk wist ik dat hij de thema's uit het boek op een integere manier zou aanpakken.

Later ontmoette ik Mark met Greg Doran en zij zeiden: 'Oh, we willen er graag een musical van maken en Robbie Williams en Guy Chambers vragen voor de muziek.' Ik ken Robbie en Guy een beetje en ik dacht: nou, jullie kunnen het vragen, ik ga dat niet doen. Toen ze zeiden dat Robbie en Guy aan boord waren, dacht ik: ja, dat geloof ik pas als ik de liedjes hoor. Maar toen ik bij een workshop kwam en 18 ongelooflijke nummers hoorde, dacht ik: wauw, dit is echt serieus.

Het is een lang proces om een musical op te zetten, dus ik wilde er niet te vroeg over opscheppen voordat het werkelijkheid werd. Maar nu de tickets in de verkoop zijn, gaat het echt gebeuren.

De cast van The Boy In The Dress. Foto: Joe Bailey Je bent betrokken geweest bij diverse bewerkingen van The Boy in the Dress. Vond je het lastig om het hier los te laten en anderen jouw werk te laten interpreteren?

Als auteur denk ik dat je je alleen zorgen maakt als je het gevoel hebt dat anderen de betekenis van je verhaal veranderen op een manier die je niet bedoeld hebt. Mark heeft een briljante, maar zeer getrouwe bewerking gemaakt. Het verhaal dat ik schreef, de personages die ik creëerde en sommige van mijn tekstregels zijn intact gebleven. De musical ademt de sfeer van het boek.

Uiteindelijk is het boek het boek, en dat zal er altijd zijn voor wie het wil lezen. Elke uitvoering is op zijn eigen manier uniek, en alles wat wordt toegevoegd is alleen maar een pluspunt.

Wat voegen met name Guy Chambers en Robbie Williams toe aan The Boy in the Dress? Ze zijn geniaal. Wat me echt imponeerde toen ik hun liedjes voor The Boy in the Dress voor het eerst hoorde, was hoe direct ze binnenkwamen. Er zit een eerlijkheid en eenvoud in. Soms zie je een musical en zit je te luisteren en denk je: wat zeiden ze ook alweer? Omdat Guy en Robbie gewend zijn popsongs te schrijven, zijn ze heel toegankelijk en begrijpelijk. Bovendien zijn hun liedjes weliswaar gebaseerd op elementen uit The Boy in the Dress, maar ze volgen het niet slaafs. Ze hebben een eigen nieuwe taal gevonden en daarmee het verhaal ook vergroot. Ze hebben het geheel laten groeien en krachtiger gemaakt dan het voorheen was. Dat is de kracht van muziek, nietwaar?

Ze blijven ook allemaal direct in je hoofd hangen en elk liedje past perfect bij het personage, de stem van dat personage en de emotie die ze uiten.

De RSC heeft onlangs ook een grote musicalhit gehad met Matilda. Ben je een fan? Ik ben weg van alles aan Matilda. Ik ben in de loop der jaren vaak teruggegaan met verschillende familieleden en elke keer haal ik er weer iets nieuws uit. Eigenlijk heb ik altijd al in Matilda willen spelen – het lijkt me fantastisch om Miss Trunchbull (Juf Bulstronck) te vertolken. Ik heb het weleens geopperd, maar je moet je voor zes maanden kunnen vastleggen. Dat lukt me niet vanwege andere verplichtingen, maar als het voor een kortere periode zou kunnen... Wie weet op een dag. Ik weet zeker dat mensen The Boy in the Dress met Matilda zullen vergelijken, maar daar moet je niet te zwaar aan tillen. Er zijn overeenkomsten – het is een kinderboek en het is een musical – maar qua toon en verhaal is het heel anders. Hoezeer ik het werk van Roald Dahl ook bewonder, ik denk niet dat hij dit verhaal geschreven zou hebben.

De cast van The Boy In The Dress. Foto: Joe Bailey Je kinderboeken worden vaak vergeleken met die van Roald Dahl. Hoe belangrijk is Dahl voor je geweest?

Hoewel ik hem nooit heb ontmoet, heeft Roald Dahl me aan het lezen gekregen. Ik geloof niet dat je schrijver wordt als je niet van lezen houdt. Als kind verslond ik zijn boeken. Het is vleiend om vergeleken te worden met iemand die zo'n groot deel uitmaakte van je jeugd en wiens werk je zo enorm bewondert. Maar het werk van Dahl is uniek. De vergelijking komt vooral doordat we met Quentin Blake dezelfde illustrator delen.

Hoe belangrijk is cross-dressing geweest in jouw leven en carrière? Ik geloof dat ik wel een geschiedenis heb met cross-dressing. Mijn oudere zus wilde een zusje in plaats van een broertje, dus ze verkleedde me vaak toen ik klein was. Daarna kwamen de schooltoneelstukken. Ik zat op een jongensschool en niemand anders wilde de vrouwenrollen spelen. Ik herinner me nog dat mijn leraar Engels bij Macbeth op mijn rapport schreef: "een zeer gedenkwaardige Lady Macbeth". Met Little Britain wilden we, ook al waren we twee mannen, verschillende aspecten van het leven laten zien en voelde het natuurlijk om vrouwelijke personages te spelen – waarvan sommige behoorlijk bekend zijn geworden. Ik sta niet dagelijks stil bij cross-dressing, maar ik weet dat mensen het met mij associëren en dat is prima. Ik heb het altijd geweldig gevonden als mensen zichzelf uiten. Dat moet gevierd worden. Had je vroeger al ervaringen met de RSC? School nam ons in 1985/86 mee naar Macbeth bij de RSC. Het staat in mijn geheugen gegrift omdat het het eerste stuk van Shakespeare was dat ik zag, met Jonathan Pryce, Sinead Cusack en David Troughton. Ik heb ze sindsdien allemaal ontmoet en verteld hoeveel indruk dat op mij heeft gemaakt.

Als acteur of regisseur moet je niet vergeten dat elke voorstelling de eerste kan zijn die iemand ooit ziet; daar heb je een verantwoordelijkheid in. Je wilt niet dat iemand die nog nooit in het theater is geweest naar huis gaat met de gedachte: 'nou, dit nooit meer'.

Hoe voelt het nu om je 'RSC-debuut' te maken?

De RSC heeft een ongelooflijke erfenis, een fantastische reputatie en een bijzondere manier van werken. Er is een kwaliteitsstandaard waar ze nooit onder zakken. Ik heb door de jaren heen veel producties van hen gezien en ik heb altijd met ze willen werken. Ik ben dus dolblij. Het voelt als een keurmerk. Een beetje zoals toen Quentin Blake besloot mijn eerste boek te illustreren. Dat is een stempel van goedkeuring. De RSC die een boek van mij wil doen? Poeh, dan moet het wel goed zijn.

De ontwikkeling van The Boy in the Dress heeft enkele jaren geduurd. Wat heb je van het proces geleerd?

Een boek schrijven is iets heel intiems – het is alleen jij en de pagina of het computerscherm. Je bent op jezelf aangewezen. Zelfs bij de publicatie is er maar een klein clubje mensen bij betrokken: een illustrator, een vormgever, een redacteur. De ervaring van een musical opzetten met de RSC was totaal anders.... Bij de eerste repetitie waren er meer dan 100 mensen – alle acteurs, regisseurs, ontwerpers en choreografen – en dat was behoorlijk overweldigend. Ik voelde me nederig en was best zenuwachtig om al die mensen aan het werk te zien om mijn visie naar het toneel te brengen. Het was zo'n moment waarop je denkt dat je trots zou voelen, maar ik wilde eigenlijk dat de grond me opslokte.

Maar het was geweldig om al die mensen te zien samenwerken en te merken dat werkelijk iedereen zijn werk briljant moet doen om het stuk echt te laten vliegen. Ik ben diep onder de indruk.

Wat hoop je dat het publiek meeneemt van de musical? Hoewel er serieuze thema's in The Boy in the Dress zitten, is het vooral een grappige show. Ik hoop dat mensen een geweldige tijd hebben, kunnen lachen en mee kunnen zingen, maar ook iets meenemen dat een beetje verrassend en uitdagend is. Guy Chambers noemt het 'feelgood' – ik weet dat het een veelgebruikt woord is, maar dat is het echt: een heerlijk feelgood-stuk. Je moet de zaal uitlopen met een positiever gevoel over de wereld.

RESERVEER TICKETS VOOR THE BOY IN THE DRESS