RECENSIE: A Chip In The Sugar, Talking Heads, iPlayer ✭✭✭✭

Julian Eaves recenseert Martin Freeman in A Chip in The Sugar, onderdeel van Alan Bennetts Talking Heads, nu te streamen op BBC iPlayer.

Martin Freeman in A Chip In The Sugar (Talking Heads) A Chip in the Sugar Talking Heads, BBC iPlayer 4 Sterren Bekijk nu Deze monologen zijn intrigerend omdat ik nooit helemaal zeker weet waar ze over moeten gaan.  De onderwerpen zijn zo breed en zo gebonden aan conventies, zo weinig verrassend, dat de tekst die de acteurs voorgeschoteld krijgen vaak klinkt als een boodschappenlijstje van 'kenmerken van onopmerkelijke levens'.  Hoe dat geacht wordt dramatisch boeiend te zijn, ontgaat me volledig.  Waarom zouden we ons druk maken over de voorspelbare, afgezaagde clichés van het leven in de arbeidersklasse of de lagere middenklasse?  Maar de favoriete methode van de auteur, Alan Bennett, is om ons iets gemoedelijks en flauws voor te schotelen, tenminste om mee te beginnen, om ons zijn wereld in te lokken met een lichte giechel over een zelfvoldane, lichtelijk arrogante, wetende glimlach, om vervolgens het 'wenkbrauw-fronsende' moment te onthullen van het smoezelige hart dat in het centrum van elk verhaal klopt.  Als dat uw favoriete manier is om theater te ervaren, dan zult u hier genoeg vinden om van te genieten. In de handen van een zeer fantasierijke acteur - zoals Martin Freeman in dit deel - kunnen de verschillende 'stemmen' van Bennett sterk afgebakende persoonlijkheden krijgen, waardoor de conflicten in het drama scherper worden dan ze misschien op papier bedoeld zijn.  En dat blijkt hier ook: Freeman begrijpt het acteren voor een microfoon heel goed, evenals de impact die de stem maakt via TV-versterking en uitzending.  Hier duikt en zweeft hij vocaal rond, variërend in tempo, resonantie en toon, waardoor hij elke zin, elke lettergreep laat pulseren met een eigen leven: hij blinkt uit in het schakelen tussen kop-, keel- en borststemmen, op de manier van een zeer volleerd radioacteur die alles moet bereiken door subtiele en aanhoudende manipulatie van alleen de stem.  Regisseur Jeremy Herrin hoeft met een acteur als deze niet veel met de camera te doen - hij zou meer kunnen doen, maar kiest daar niet voor.  Terwijl de 'ideeën' in de tekst van het ene onderwerp naar het andere springen, flitsend tussen incidenten en de meningen daarover, blijft de stem gevangen op zijn plek.  Als een existentialistisch 'punt' dat wordt gemaakt - als dat de bedoeling is - dan is dit iets wat al deze kleine stukken verenigt, maar het naturalisme van de enscenering zorgt ervoor dat het eerder overkomt als een toevallige dan als een bewuste artistieke keuze.  Dit wordt immers beschouwd als de veiligste manier om drama te presenteren in het VK.  Maar het is verre van de enige manier om het te doen, wat de verwachtingen van een bepaald publiek ook mogen zijn. Gezien het locatiegebonden, letterlijke realisme van de enscenering is het lastiger om verbanden te zien tussen de afzonderlijke verhalen dan wellicht mogelijk was geweest.  De omslachtigheid van de 'inleidingen' bij elk akelig beeld van wangedrag wordt daardoor een beetje een formulematige sleur.  Dan is er nog de moeilijkheid om te weten - of niet te weten - tot wie de bekentenis, of het verhaal, of het verslag, of het rapport, of... wat dan ook, gericht is.  Maakt dat uit?  Nou ja, ik denk van wel.  Vergelijk het eens met een langlopende serie als de 'Inside No.9'-films.  Elk deel koos en vormde zichzelf zorgvuldig om te passen bij de kenmerken van prachtig gedifferentieerde vormen, en dit geeft elk verhaal in de serie een individuele overtuigingskracht die losstaat van de rest, terwijl het gevoel behouden blijft dat het ermee verbonden is.  Het bespaart ook veel tijd en laat meer ruimte voor andere zaken.  Maar Bennett lijkt genoegen te nemen met het construeren van elk van deze (toegegeven, zeer populaire) vignetten in bijna exact dezelfde verpakking: dat moet degenen bevallen die van veilig, gestandaardiseerd en zorgeloos drama houden.  Als u daar een van bent, zult u dit waarderen, maar zo niet... Als er een onderliggende 'boodschap' zit in deze momentopnames van het doodgewone, dan is het dat er blijkbaar niet veel veranderd is in de maatschappij sinds Hollywood aan de lopende band 'waarschuwingsfilms' uitspuugde over dit soort onderwerpen; honderden, zelfs duizenden in de jaren vijftig: het decennium dat de visie van de schrijver lijkt te hebben gevormd en waarin deze mensen permanent lijken vast te zitten, als insecten in oud barnsteen.  In Bennett-land kan iedereen die buiten de strikte kaders van een respectabel leven stapt, verwachten over de hele lengte van de Straat van Maatschappelijke Afkeuring te worden gesleurd.  Sommigen worden gepakt en gestraft, anderen ontspringen de dans, maar de nette, veilige grenzen van het 'normale' leven in de voorsteden worden aan het einde altijd hersteld, zoals ook hier.  Dit is misschien wat deze serie zo aantrekkelijk maakt voor Bennetts publiek: het gevoel van sociaal herstel.  Er is verder niet veel aan inzicht of visie te beleven, en nog minder aan verklaringen waarom we vast lijken te zitten in een wereld die meer dan een halve eeuw geleden verdween.  Nu het land afstevent op het volstrekt onbekende van de Brexit, stellen mensen zich misschien voor dat dergelijke 'nostalgie' zal helpen.  Dat zal het niet, maar dat zal niemand weerhouden die niets anders heeft om op terug te vallen. Andere Talking Heads Recensies Lees onze recensie voor An Ordinary Woman Lees onze recensie voor The Shrine Lees onze recensie voor Soldiering On Lees onze recensie voor Her Big Chance Lees onze recensie voor The Outside Dog Lees onze recensie voor Bed Among The Lentils Lees onze recensie voor The Hand Of God Lees onze recensie voor Playing Sandwiches