RECENSIE: Anna, National Theatre, Londen ✭✭✭✭✭

Sophie Adnitt recenseert Ella Hicksons nieuwe toneelstuk Anna, dat momenteel te zien is in het Dorfman Theatre van het National Theatre in Londen.

Georgia Landers, Diana Quick, Nathalie Armin en Michael Gould in Anna. Foto: Johan Persson Anna

National Theatre - Dorfman

Vijf sterren

Reserveer nu Een ongemakkelijke gedachte die bij het zien van Anna in de Dorfman-zaal van het National Theatre onvermijdelijk bovenkomt, is: zijn we ooit echt alleen? Worden we op elk moment, in zekere zin, niet geobserveerd? Ondanks de historische setting van Ella Hicksons nieuwe stuk heeft het idee van constante bewaking een moderne weerklank, verpakt in een korte, krachtige en zeer indrukwekkende productie.

Oost-Berlijn, 1968. Anna Weber (Phoebe Fox) geeft een diner voor de collega's van haar echtgenoot Hans om zijn recente promotie te vieren. De alledaagse huishoudelijke problemen waar Anna tegenaan loopt – proberen Hans (Paul Bazely) in een schoon overhemd te krijgen, hapjes serveren, zijn overdreven amicale vriend Dieter (Michael Gould in een verrassend ontroerende rol) vermaken, omgaan met de ongewenste aanwezigheid van de bejaarde Elena (Diana Quick) – worden overschaduwd door iets groters en onheilspellends: Anna wordt in de gaten gehouden. Een schimmige figuur vlucht al vroeg haar appartement uit, wat een schaduw werpt over de avond en onmiddellijk een sfeer van angst creëert.

De cast van Anna in het National Theatre. Foto: Johan Persson Het decor van Vicki Mortimer is ingekapseld in dik glas, waardoor het publiek de gebeurtenissen van het stuk door dit raam waarneemt. Met een koptelefoon op elke stoel verandert het publiek van Anna in surveillanten die de bewoners van het appartement begluren terwijl ze dansen, drinken, flirten en ruziën. Een subliem geluidsontwerp van Ben en Max Ringham (het stuk is er in wezen omheen gebouwd) dompelt het publiek onder in de wereld van het toneelstuk; de vroege chaos van het feest is oorverdovend luidruchtig, terwijl stemmen achter gesloten deuren vervagen zodra Anna wegloopt. Wanneer personages in Anna’s oor fluisteren, horen we dat direct in onze eigen oren – geen overdreven toneelfluisteringen hier. Zelfs als ze alleen op het podium staat, horen we Anna zuchten en steunen, in zichzelf mompelen en neuriën. Als concept en technische vondst is dit perfect uitgevoerd. Het is voyeuristisch en ongemakkelijk – ideaal passend bij het onderwerp van het stuk. We voelen ons net zo belaagd als Anna, niet in staat om te ontsnappen aan haar gasten en hun verwachtingen (en op een meer triviale noot: deze techniek heeft als bijkomend voordeel dat het gesnuif, gekuch en gepiep van digitale horloges uit de zaal overstemt).

Georgia Landers in Anna in het National Theatre. Foto: Johan Persson

De cast is uitstekend, met Max Bennet als Hans' intimiderende nieuwe baas, die een ijzingwekkend herkenbaar type neerzet als een dreiging die door alle anderen als charmant wordt gezien. Maar de voorstelling draait om Phoebe Fox als Anna, en terecht. Anna’s snelle afdaling in verwarring en grillig gedrag wordt door Fox meesterlijk neergezet; terwijl ze in haar rode jurk in paniek door het appartement schiet, zoek je haar telkens weer op in de menigte.

Diana Quick und Max Bennett in Anna. Foto: Johan Persson

Het plot is tot op het laatst onvoorspelbaar; elke keer als je denkt te weten waar het heen gaat, bewijst Hicksons script op spannende wijze het tegendeel en de spanning verslapt geen moment. Er valt veel af te leiden uit flarden opgevangen gesprekken en onderonsjes tussen vrienden die op kunstige wijze zinspelen op eerdere gebeurtenissen. De regie van Natalie Abrahami zorgt ervoor dat zelfs als we iemand niet kunnen horen, hun acties overduidelijk maken wat er gezegd wordt, en al deze aannames maken het verhaal des te intrigerender.

Er zijn momenten waarop het schrijfwerk van Hickson dreigt door te schieten naar soap-territorium, maar iets – misschien de uitstekende cast of de razendsnelle regie (met 65 minuten zonder pauze denderen de zaken voort) – trekt het op het laatste moment altijd weer recht. Consistent meeslepend is Anna een prachtig spionagedrama, gezegend met een schitterende hoofdrol.

RESERVEER TICKETS VOOR ANNA