RECENSIE: Bananaman, Southwark Playhouse ✭✭✭

De cast van Bananaman de musical Bananaman

Southwark Playhouse,

4 januari 2017

3 Sterren

Boek Nu

Keer op keer proberen mensen om stripverhalen om te toveren tot musicaltheater, en het resultaat is bijna nooit precies wat men ervan hoopt.  Waarschijnlijk is alleen 'Annie' een (vrijwel) volledig geslaagde transformatie van het format, ongetwijfeld omdat het profiteert van iets dat de meeste strips missen: een sterke, duidelijk gedefinieerde centrale verhaallijn.  En zelfs dan zit er een merkbare stroefheid in het script, vergeleken met de luchtige charme van de heerlijke partituur.

Hoeveel wankeler is, ter vergelijking, het terrein van dit hedendaagse brouwsel, gebaseerd op een stripverhaal uit de jaren '80 maar klinkend alsof het al dertig jaar eerder volledig gevormd was ontsproten aan de nationale psyche, zo hopeloos verouderd zijn de vooroordelen en stereotypen.  Waarom zou je dan, zo zou men zich kunnen afvragen, jarenlang willen ploeteren om een succes te maken van een musicalversie van dit verhaal?  Leon Parris, verantwoordelijk voor het geheel, is duidelijk geobsedeerd door zijn onderwerp, en het is het uitgesproken doel van regisseur Mark Perry om het 'warme, pluizige gevoel' te herscheppen dat hij krijgt van de originele stripverhalen.  Nou, dat is een lovenswaardig streven, maar is het ook per definitie een 'dramatisch' streven?  Toen het voor het eerst aan het publiek werd getoond tijdens het laatste 'From Page To Stage Festival' in het intieme Tristan Bates Theatre, was de semi-geënsceneerde lezing langdradig maar vaak ontzettend vermakelijk.  Sindsdien hebben we begrepen dat er veel aan 'gewerkt' is.  Helaas lijkt in dat proces veel van de pit en sprankeling uit het verhaal te zijn weggefilterd.

Kijkend naar het resultaat in de enscenering in Southwark, kun je je alleen maar afvragen hoe dit zo gekomen is. Standvastig en eigenhandig heeft de schrijver een paar deuntjes aan het gepubliceerde materiaal toegevoegd, die vaak genoeg herhaald worden om echt in het geheugen te blijven hangen.  Parris is een man met talent.  Het is onmogelijk om het theater te verlaten zonder ten minste één van zijn deuntjes te kunnen nazingen, het opwaarts gaande titelnummer, zo meedogenloos vaak en indringend wordt het herhaald.  De liedjes blijven echter eerder jingles dan motieven, ondanks de verwoede pogingen van Alan Berry's rusteloze muzikale supervisie, drukke orkestraties en soms complexe vocale arrangementen.  Ondertussen bevatten de overvloedige songteksten veel van de essentiële expositie aan het begin van de show, wat problematisch is wanneer dit recht naar de zaal wordt gericht, terwijl tweederde van het publiek aan de zijkanten zit, en met twee stemmen die over elkaar heen zingen in plaats van met elkaar, tegen een vrij luid ensemble in (muzikale leiding door Mal Hall, geluid door Andrew Johnson).  Regisseur Perry is hiervoor verantwoordelijk, en ik begrijp niet goed waarom: het helpt een voorstelling echt niet als het nooit duidelijk wordt wie de personages zijn, waar ze vandaan komen en waarom ze doen wat ze doen.  Dat is ontzettend jammer, want veel van de gesproken tekst is erg grappig.  Helaas is de timing van de grappen niet goed; ze blijven maar komen, maar ze lijken nooit aan te sluiten bij een duidelijk gedefinieerde en toegankelijke 'toon'.

Carl Mulaney (General Blight) en Marc Pickering (Dr Gloom) in Bananaman

Dergelijke tekortkomingen treffen de uiterst goed gekozen en bekwame cast geen blaam.  Dit is echt de show van de schurk (net als bij Tristan Bates), waarbij Marc Pickering een vakkundige 'turn' neerzet als Doctor Gloom.  Matthew McKenna lijkt een groot deel van het decorbudget te hebben opgeslokt met zijn uiterst verfijnde outfit als het titelpersonage (decor en kostuums zijn van Mike Leopold, die ons een heldere, vrolijke wereld voorschotelt en de korte scènes moeiteloos in elkaar laat overvloeien met een minimum aan gedoe): hij slaat zeker een prachtig macho figuur, fysiek zo magnifiek ontwikkeld dat elk gevoel van parodie op de DC-superheldencomics verloren gaat: in plaats daarvan wordt hij, net als veel personages uit dat genre, een nogal homo-erotisch fantasiefiguur, en in een show waarin het transformatiemiddel het eten van een banaan is, tja... men kan zich alleen maar afvragen uit wat voor rijke en vreemde persoonlijkheid deze verschijning voortkwam.

Rond deze verbluffende geel-blauwe creatie cirkelen een aantal veel prozaïschere zielen.  Eric Wimp, de nogal fantasieloos genaamde jongen met de trek in gekromd geel fruit, wordt gespeeld door Mark Newnham, wiens harige benen zijn volwassen status bevestigen, en wiens moeder, Lizzii Hills, nauwelijks oud genoeg lijkt om hem gebaard te hebben: toch ondergaat ze de verschrikkelijke, seksistische karikatuur die haar rol is met verbazingwekkende aplomb.  Haar enige spruit heeft een zelfverklaarde sidekick in de vorm van Jodie Jacobs' vlot gebekte Crow.  Ook dit zijn geweldige artiesten die gegarandeerd de lachers op hun hand krijgen, maar keer op keer lijken ze verschrikkelijk hard te moeten werken om iets in beweging te krijgen dat simpelweg weigert op te stijgen.  Emma Roulston levert een vocaal indrukwekkende prestatie als Fiona, de love interest, en het is op haar manier best meeslepend, maar het materiaal doet haar talent gewoon geen recht.  Carl Mullaney als General Blight, T J Lloyd als Chief O'Reilly, Brian Gilligan als de Mad Magician en Chris McGuigan en Amy Perry als ensemble maken de rest van de cast compleet, en ze leveren allemaal degelijke prestaties in stripboekstijl.  De meer slapstick-achtige elementen van de show werken het best, met veel vermaak door wat dwaze valpartijen en idioot gedrag.  De danspasjes zijn verzorgd door Grant Murphy (tevens associate director), maar tonen zelden zijn beste kwaliteiten.  De belichting door Mike Robertson is daarentegen prima in orde.

Desondanks vindt de show over het geheel genomen nooit echt zijn draai.  Je kunt er op een simplistische manier van genieten, maar dat doet afbreuk aan de oprecht gevatte en vindingrijke kant waar je je zo graag aan wilt overgeven, maar die irritant genoeg net buiten focus en bereik blijft.  De kinderen zullen zich er wel mee vermaken en de oneliners zijn leuk, maar het zal waarschijnlijk geen vakantievoorstelling zijn die je lang bijblijft.

Tot 20 januari 2018

BOEK TICKETS VOOR BANANAMAN

Bekijk productie-foto's van Bananaman