RECENSIE: Calamity Jane, New Wimbledon Theatre ✭✭✭✭

Calamity Jane

New Wimbledon Theatre op tournee door het Verenigd Koninkrijk

21 maart 2015

4 Sterren

Gezien de kwaliteit van zijn muziek voor Calamity Jane, is het een groot gemis dat Sammy Fain niet meer grootschalige shows voor Broadway heeft geschreven. Hij schreef voor vele revues die op de 'Great White Way' te zien waren en voor films (naast Calamity Jane schreef hij ook het Oscar-winnende Love Is A Many-Splendored Thing), maar slechts een handvol musicals, waarvan de meeste waarschijnlijk nooit meer opgevoerd zullen worden.

Maar zijn partituur voor de Doris Day/Howard Keel filmmusical, Calamity Jane, is rijk en melodieus en bevat talloze hits: The Deadwood Stage (Whip Crack Away), The Black Hills of Dakota, Just Blew In From The Windy City, I Can Do Without You, It's Harry I'm Planning To Marry, A Woman's Touch, My Love Is Higher Than A Hawk, en natuurlijk de Oscar-winnaar, Secret Love. Het is een vrolijke, onstuimige en onverwacht romantische partituur, vol sentiment en karakter. De liedteksten van Paul Francis Webster vormen de perfecte, gevatte begeleiding.

Op zichzelf is de muziek al reden genoeg om de film te bekijken en waarschijnlijk de oorzaak van de blijvende aantrekkingskracht. De toneelbewerking van de film is nooit op Broadway of in West End vertoond, wat in dit tijdperk van 'musical-van-de-film' een beetje vreemd lijkt. In 1994 was er een productie van Calamity Jane in het Leicester Haymarket met Louise Gold, maar dat was tot op heden de enige professionele uitvoering in Groot-Brittannië.

Nu toert een bewerking van Charles K. Freeman over de Britse podia, een productie die begon in het vindingrijke Watermill Theatre onder regie van Nikolai Foster. Het is weer een van hun 'musici-als-spelers' producties, waarbij de traditionele orkestbak plaatsmaakt voor acteurs die op het toneel diverse instrumenten bespelen.

Calamity Jane lijkt op het eerste gezicht niet het meest geschikte stuk voor zo’n aanpak, maar de voortreffelijke orkestraties van Catherine Jayes zorgen ervoor dat het geheel schitterend werkt. Ja, er wordt gebruikgemaakt van geluidsopnames, maar het wat 'holle' effect daarvan wordt ruimschoots gecompenseerd door de rijkdom aan live geluid van de getalenteerde cast op een breed scala aan instrumenten.

Bovendien hanteert de gehele productie een filosofie van vindingrijkheid, waarbij de orkestbegeleiding wordt ingezet als onderdeel van het slimme 'iets-uit-niets' decorontwerp. Matthew Wright creëerde een decor dat zowel eenvoudig als uiterst effectief is; het is ingenieus en puur theater. Een nep-proscenium staat tegenover wat lijkt op een repetitieruimte voor een klein maar efficiënt podium. Hierdoor ontstaat een duidelijk gevoel van theater-in-het-theater. Deze vondst lost veel van de problemen op die ontstaan bij het vertalen van een film naar het toneel.

Waar de film kon uitpakken met echte achtergronden – van een denderende postkoets tot prachtige landschappen – laat Wrights dynamische decor al die locaties tot de verbeelding spreken binnen de kaders van het proscenium. Dit betekent minder budget, maar meer verbeeldingskracht; minder gedoe, maar meer overgave. Een fantastisch decorontwerp in elk opzicht.

Wrights kostuums zijn eveneens slim gekozen en tonen de vele types die je verwacht in het klassieke beeld van het Wilde Westen. Eerlijk gezegd hadden sommige kostuums de fysieke bouw van de acteurs wat beter mogen flatteren in plaats van de filmkostuums zo nauwgezet te volgen, maar het is geen onoverkomelijk minpunt. Niemand ziet er slecht uit en veel castleden zien er ronduit fantastisch uit.

Gegeven het feit dat ze, op Calamity Jane na, allemaal een instrument moeten bespelen, is de cast uitzonderlijk getalenteerd. Ze brengen leven, energie en stijl in elk aspect van de productie. De vurige en uitgelaten choreografie van Nick Winston is essentieel en charmant, en geeft zowel de isolatie van Deadwood als het gemeenschapsgevoel tussen de bewoners en het nabijgelegen Fort prachtig weer.

Tom Lister is droogkomisch, laconiek en heerlijk relaxed als Wild Bill Hickok. Het is een optreden vol puur plezier. Hij zingt de hele avond uitstekend, maar zijn vertolking van 'My Love Is Higher Than A Hawk' is een absoluut hoogtepunt en geeft de tweede akte een geweldige start. Zijn chemie met Danny (Alex Hammond) en Calamity (Jodie Prenger) is perfect gedoseerd, waardoor zowel de humor als de romantiek volledig tot hun recht komen. Zijn moment als Queen Victoria is hilarisch en benadrukt juist zijn mannelijke zelfverzekerdheid.

Hammond is uitmuntend als Danny: de knappe militair die dondersgoed weet dat hij knap is en verwacht dat de dames dat beamen. Hammond speelt Danny charmant en een tikje arrogant, de perfecte tegenpool voor Wild Bill en de ideale prooi voor Calamity. Bobby Delaney is eveneens perfect als Frances Fryer; hij brengt een heerlijk gevoel voor ondeugd, plezier en tegendraadsheid in zijn rol. Hij is ongelooflijk muzikaal en dat straalt door in alles wat hij doet. Hij heeft een zuivere stem en elk moment dat hij op het toneel staat is een genot. Delaney neemt bovendien de nodige pianopartijen voor zijn rekening en doet dat uitstekend.

Phoebe Street is een absolute ontdekking als Katie Brown, het meisje dat droomt van het sterrendom. Haar transformatie van angstig groentje naar de diva van Deadwood is knap neergezet. Haar aandeel in 'A Woman's Touch' is heerlijk. Ze heeft een prachtige stem en de uitstraling van een echte ster.

Er is ook uitstekend werk van Paul Kissaun (Rattlesnake), Matthew James Hinchcliffe (Buck), Martin McCarthy (Joe), Jamie Noar (Hank) en Justin Wilman (Hank). Ze zorgen allemaal voor kleur, textuur en interessant personagewerk.

Toch gaat niet alles even vlekkeloos. Anthony Dunn is te eendimensionaal als Henry; het lijkt alsof de regie hem heeft opgedragen alles op topsnelheid te spelen. Het enige resultaat is een vlakke, oninteressante vertolking, wat vreemd is gezien de rest van de cast. Christina Tedders komt weg met haar rol als Adelaid Adams, maar ook maar net. De opbouw naar haar verschijning voelt wat ongelukkig, gezien haar talent; haar charmes zouden meer benadrukt moeten worden. Ze heeft een mooie stem, maar die zou eigenlijk nog veel sterker moeten zijn dan die van Street om het verhaal van haar vervanging geloofwaardig te maken.

In de titelrol geeft Prenger alles, hoewel ze eigenlijk een onwaarschijnlijke keuze is voor de rol. Calamity is een rol voor een vrouw die geloofwaardig als man kan doorgaan; een echte tomboy die in een prinses kan veranderen. Prenger is een mooie vrouw die onmiskenbaar 'vrouw' is. Door haar casting krijgen de grappen en twijfels van de mannen in Deadwood een onbedoeld gemene bijsmaak. (Mocht dit wel de bedoeling zijn geweest, dan slaat de plank volledig mis).

Prenger beschikt echter over een natuurlijke, brede komische stijl en ze weet grappen met verve te brengen, of het nu met een rake blik of een perfect getimede oneliner is. Ze omarmt de eigenzinnige stijl van de productie met overgave, waardoor scènes zoals de achtervolging te paard achter Katie aan uitstekend werken. Prenger zorgt ervoor dat je erin gelooft.

Ze is ook behendig met haar pistool en deinst er niet voor terug het te gebruiken. Ook haar werk met de zweep is indrukwekkend. Vocaal is ze in goede vorm, al mag haar dictie soms wat duidelijker, zeker in het openingsnummer 'The Deadwood Stage'. Haar werk in de duetten met Bill en Katie was het meest genietbaar; die liedjes waren echte traktaties.

Ze zingt 'Just Blew In From The Windy City' met veel pit en leidt de cast in een spetterend ensemble-nummer, wat het echte hoogtepunt van de productie vormt. 'Secret Love' haalt niet helemaal het muzikale niveau dat het zou kunnen hebben – de lange uithalen krijgen niet de aandacht die ze verdienen – maar Prenger komt er zeker mee weg.

Dit is een ware theatrale traktatie: een heerlijke, ouderwetse musical in een modern jasje. Het is geweldig om deze sterke nummers zo goed gezongen te horen door een cast die zichzelf begeleidt. Prengers publieksvriendelijke vertolking van Calamity, samen met de eersteklas ondersteuning van Lister, Delaney, Street en Hammond, zorgt voor een avond die in een 'Whip Crack Away'-tempo voorbijvliegt en je laat verlangen naar de Black Hills van Dakota. Hoe vaak dat wijsje ook terugkomt...

Klik hier voor meer informatie over de Calamity Jane tournee.