RECENSIE: Di and Viv and Rose, Vaudeville Theatre ✭✭✭✭

Foto: Johan Persson Di and Viv and Rose

Vaudeville Theatre

26 januari 2015

4 sterren

In de eerste akte koopt de uitbundige Rose voor een schijntje drie grote gele schalen. Ze komt terug in het huis dat ze deelt met haar studievriendinnen, Di en Viv, en pakt ze trots uit. Pas dan, als ze ze op het aanrecht zet, beseft ze dat er iets mis mee is: ze staan niet stabiel. Ze wiebelen wat rond, leeg als ze zijn. Maar de slimme Viv plakt wat Blu-Tack onder elke voet om ze te stabiliseren, en de stoere Di vult ze met cider. Dankzij de drie vriendinnen worden deze eigenlijk onbruikbare, lege voorwerpen toch nuttig gemaakt. Later, in de tweede akte, jaren nadat het trio gestopt is met samenwonen, worden de maffe, wiebelende schalen een weemoedig symbool voor die lang vervlogen tijd dat de drie vriendinnen samenwoonden en het leven overzichtelijker was.

In werkelijkheid staan de gele schalen natuurlijk symbool voor de vrouwen zelf. Wanneer we elk van de drie voor het eerst ontmoeten, mankeert er aan ieder van hen wel wat; ze functioneren niet helemaal zoals het hoort en ze zijn grotendeels, zo niet volledig, leeg. Maar met de hulp van de andere twee vrouwen wordt ieder van hen sterker, standvastiger en klaar voor het leven. Ze zien hun gebreken onder ogen, zien hoe deze door hun vriendinnen worden rechtgezet en trekken verder – productief en meestal hoopvol, leidend aan volle, zij het onverwachte of chaotische levens.

Di and Viv and Rose, een stuk geschreven door een vrouw (Amelia Bullimore), geregisseerd (vakkundig en met elan) door een vrouw (Anna Mackmin), gechoreografeerd door een vrouw (Scarlett Mackmin) en met drie vrouwen in de hoofdrol (Samantha Spiro, Tamsin Outhwaite en Jenna Russell), speelt nu in het Vaudeville Theatre. De aanwezigheid van zoveel vrouwelijk talent in één West End-productie is al reden genoeg voor een feestje, maar Di and Viv and Rose is in meerdere opzichten de moeite waard. Bullimore observeert haar personages minutieus en ontrafelt, zoals elke goede toneelschrijver die zich bezighoudt met huiselijke en persoonlijke zaken, laagje voor laagje de kern van dit trio vriendinnen, niet noodzakelijkerwijs op een lineaire manier. Dit is geen stuk vóór vrouwen, maar een stuk óver vrouwen. Meer nog, het is een stuk over vriendschap; langdurige, onverwoestbare vriendschap.

Het is grappig, op sommige punten zelfs mallotig, barstensvol bezieling en samengesmeed met draden van hartzeer, tragedie en het soort confronterende discussies die alleen echte vrienden kunnen voeren. Bullimores dialogen zijn pittig en scherp; verschillende werelden en sociale klassen botsen in de 'war zone' van het hoger onderwijs wanneer verschillen worden blootgelegd, bediscussieerd en geaccepteerd. Elk van de drie personages is fris, scherp getekend en volkomen geloofwaardig. De ontwikkeling van hun vriendschap over decennia heen wordt in sprankelende details weergegeven.

Er zal waarschijnlijk nooit een betere productie van dit stuk komen; de drie sterren zijn perfect gecast en elk van hen tilt hun personage naar een niveau dat de tekst overstijgt.

Russell is de spil van het trio als de uitbundige, mannenhongerige, levenslustige en op een nonchalante manier irritante Rose. Ze vertolkt perfect de onvermoeibare kanten van Rose, die de basis vormen voor deze kookgekke, nieuwsgierige en promiscue student die wanhopig weg wil bij haar familie. Je kunt haar niet anders zien dan de ultieme hartsvriendin: chic, loyaal en soms pijnlijk eerlijk. Ondanks haar gebreken is ze onweerstaanbaar. Russell straalt vreugde uit – het zal lang duren voordat ik het beeld vergeet van haar op haar rug op een bank, terwijl ze haar oververhitte "va" verkoelt met een ventilator.

Outhwaite is in topvorm als de archetypische sportieve lesbienne, wier moeder taarten en zorgpakketten stuurt maar niet weet dat haar dochter op vrouwen valt. Ze is recht door zee en kalmerend, en wanneer haar wereld instort, is de pijn tastbaar, rauw en gevoelig overgebracht. Haar grafrede in de tweede akte is bijzonder sterk, het hoogtepunt van de avond. Ongelooflijk droevig maar nooit sentimenteel; Outhwaite laat hier op een slimme en overtuigende manier zien wat het betekent om een levenslange vriend te verliezen.

Spiro is venijnig, stekelig, intellectueel en gereserveerd; de gedreven, wanhopig eenzame ziel die troost, toevlucht en steun vindt bij haar onwaarschijnlijke huisgenoten. Haar kapsels en outfits zijn fantastisch (knap werk van Paul Wills) en ze geeft het moeilijkste personage van de drie diepgang en begrip mee. Haar slotscène met Outhwaite is werkelijk krachtig.

Twee, misschien drie keer verandert de toon van het stuk razendsnel, maar nergens wringt dit; de auteur en de cast benutten elke wending optimaal. Deze drie begaafde actrices gaan moeiteloos om met de lijvige thema's in de tweede akte. Waar de eerste akte zich meer richt op kansen en mogelijkheden, draait de tweede akte om de gevolgen en het verval.

De eerste akte is bewust opgezet om grappiger te zijn en slaagt daar grotendeels in. De tweede akte is weliswaar duisterder, maar nog steeds grappig – al is het ook confronterend en verpletterend. Er is veel losstaande tragiek, vooral in die tweede akte, en sommige gebeurtenissen lijken soms in strijd met de standpunten en karaktereigenschappen die in de eerste akte zo zorgvuldig zijn opgebouwd. Maar ja, het leven is nu eenmaal inconsequent en oneerlijk, en het stuk en de personages van Bullimore weerspiegelen die waarheid.

Er zit een buitengewoon fragment in de tweede akte waarin Spiro minutenlang onbedaarlijk lacht. Uiteindelijk krijgt ze ook Outhwaite aan het lachen – omdat de personages zo goed staan, is de adembenemende, onstuitbare en absurde lachbui aanstekelijk en begrijpelijk. In minder goede handen had deze scène volledig kunnen mislukken of zelfs een kwelling kunnen worden om naar te kijken. Maar de drie actrices laten ons de levens van deze drie totaal verschillende, maar onlosmakelijk verbonden vrouwen zo goed begrijpen, dat het barst van de eerlijkheid. Er zullen weinig mensen zijn die nooit in zo'n situatie hebben gezeten; nog minder mensen zouden kunnen presteren wat Spiro hier doet.

Het decor van Paul Wills komt het best tot zijn recht in het huis dat het trio deelde; de scènes in New York en op het treinstation zijn minder geslaagd. Ook gaat er wat van de intimiteit verloren in de overstap vanuit het Hampstead Theatre, waar een eerdere versie van dit stuk in 2013 een succesvol leven leidde.

Het is een zeldzaam genoegen om drie actrices zo prachtig te zien samenspelen. Hun menselijkheid en humor zorgen ervoor dat de aandacht nooit verslapt en een glimlach (of die nu vrolijk of wrang is) nooit ver weg is. Het casten van actrices die duidelijk ouder zijn dan de personages in de eerste akte lijkt aanvankelijk vreemd, maar de keuze pakt goed uit – en het is interessant om te zien welk effect dit heeft op het verloop van het stuk. Op de een of andere manier is het idee van de personages van 'toen' altijd aanwezig, zelfs in de scènes van 'nu', wat ons er voortdurend aan herinnert dat wie we nu zijn, een product is van wie we vroeger waren. We zijn wat we zullen worden.

En onze echte vrienden zullen er altijd voor ons zijn. Wat er ook gebeurt.

BOEK NU TICKETS VOOR DI AND VIV AND ROSE