RECENSIE: Henry V, Southwark Cathedral ✭✭✭✭✭

Het gezelschap Antic Disposition met Henry V. Foto: Scott Rylander Henry V

Southwark Cathedral

3 februari 2017

5 sterren

Meer informatie

De productie Henry V van Antic Disposition verdient haar hernemingstournee langs Britse kathedralen. Het is een vlekkeloze theatrale operatie, uitstekend geacteerd, vormgegeven en geconcipieerd. Het uitgangspunt is even eenvoudig als vernuftig: Franse en Engelse soldaten in een militair hospitaal spelen het koningsdrama van Shakespeare na, wrang genoeg dicht bij de plek waar hun legers 500 jaar eerder botsten bij Agincourt. Dit stuk vinkt alle vakjes aan; het eert Shakespeare’s 400ste sterfjaar en het eeuwfeest van de Eerste Wereldoorlog, terwijl het actueel en fris aanvoelt voor de huidige tijd. "Nood breekt wet", en dat is nergens duidelijker dan in deze Henry V. Het sobere decor wordt fantasierijk gebruikt. Het concurreert nergens met de onvergelijkbare architectuur van de kathedraal en de acteurs wisselen moeiteloos van rol in een voorbeeldige productie – het bewijs van een gezelschap op de toppen van zijn kunnen.

Voor wie bekend is met de King James-bijbel is Shakespeare horen in kerken en kathedralen niets nieuws, maar het blijft opwindend om de vuile, verwarrende chaos van het menselijk leven in vol ornaat een ruimte binnengetrokken te zien worden die normaal gereserveerd is voor bezinning en troost. We zitten in het schip van Southwark Cathedral in een 'traverse'-opstelling: een arrangement dat zorgt voor dynamiek en een zinderende nabijheid, terwijl het tegelijkertijd de tegenover elkaar staande Franse en Engelse legers polariseert. Het stuk begint met een trieste optocht van soldaten die door het transept wankelen, bijgestaan door gejaagde verpleegsters. Vervolgens, omlijst door het eenvoudige gebaar van een Engelse soldaat die zijn Franse redder een exemplaar van Henry V geeft, doodt de groep gewonden de tijd tijdens hun herstel door samen uit het ellendige veldhospitaal te ontsnappen in de tekst van Shakespeare.

Antic Disposition's Henry V. Foto: Scott Rylander

Het meta-theater leent zich uitstekend voor de komische elementen, waaronder de heerlijk breedsprakige uiteenzetting door Charles Neville als de aartsbisschop van Canterbury. Rhys Bevan (bekend bij fans van The Archers) is niet langer de playboy-prins; hij brengt meesterlijk de frustratie en de ijzeren vastberadenheid over van de kersverse monarch, die evenzeer tegen zijn besmeurde reputatie vecht als tegen een buitenlands leger. De befaamde Saint Crispin's Day-toespraak wordt gehouden in een rugby-scrum waarbij Henry de lucht in wordt getild – een elektriserend effect, terwijl Bevans stem door de immense kathedraal galmt. Het drama is echter nergens aangrijpender dan aan het einde van het eerste deel, waar Adam Philps als Bardolph – niet in staat om het onderscheid te maken tussen de gespeelde realiteit en het toneel-in-het-toneel – bezwijkt aan een aanval van shellshock. Hij herinnert ons aan de brutaliteit en de zware last van oorlog die door geen enkele hoeveelheid poëzie of pracht en praal verbloemd kan worden.

Antic Disposition's Henry V. Foto: Scott Rylander

De muzikale leiding van Rosie Williamson ondersteunt het stuk prachtig en we worden getrakteerd op liederen in zowel het Frans als het Engels. Dean Riley voegt als de verwende Dauphin textuur toe aan het vooraf opgenomen geluid met de welkome toevoeging van een accordeon, terwijl de zang over de gehele linie harmonieus is en perfect past bij het thema van de Groote Oorlog.

De vaak problematische scène met Kate wordt subtiel aangepakt door Bevan en Floriane Anderson als prinses Katherine; de "gebroken muziek" die zij krijgt toebedeeld, is versierd met een rijk emotioneel spectrum dat zichtbaar is in elke blik en elk gebaar. Andere opvallende rollen zijn die van de veelzijdige Louise Templeton als Mistress Quickly en Alice, en de struise Callum Oates als Exeter en Bates. Toch is dit bovenal een prestatie van het hele ensemble waarin alle acteurs elkaar prachtig ondersteunen; een ware "band of brothers".

Antic Disposition's Henry V. Foto: Scott Rylander

De productie van Antic Disposition toont het gevaar van blind patriottisme en het universele verlies in elk conflict. Henry V is het verhaal van een jongen die soldaatje wil spelen, maar als man de zware verantwoordelijkheid daarvan moet dragen. Mijn enige puntje van kritiek is dat de productie in de tweede helft nooit helemaal dezelfde emotionele lading raakte als in de eerste, en dat het tempo tijdens de ontknoping wellicht wat hoger had gekund. Desalniettemin, als alle kathedralen tot dit niveau van diepe contemplatie konden aanzetten, zouden ze hun taak met verve volbrengen. Ik denk dat Shakespeare het zeker zou hebben goedgekeurd en ik ben het roerend eens met een van mijn studenten (die er toevallig ook was) die enthousiast riep: "Het was briljant!"

ONTDEK MEER OVER DE TOURNEE VAN ANTIC DISPOSITION'S HENRY V