RECENSIE: La Bohème, Opera Holloway in Sutton House ✭✭✭✭

Tim Hochstrasser recenseert de 'pop-up' productie van La Bohème door Opera Holloway in Sutton House.

La Bohème

Opera Holloway

Sutton House

4 Sterren

30 augustus 2019

Website van Opera Holloway ‘Pop-up opera’ is landelijk uitgegroeid tot een succesformule, nu opera in statige landhuizen voor zowel de organisatie als de bezoeker nagenoeg onbetaalbaar is geworden. Het succes schuilt in de eenvoud van de aanpak; het laat de authentieke kwaliteiten van de locatie en het gekozen stuk voor zich spreken, zonder overbodige opsmuk. Dit is zeker het geval bij de tournee-productie van La Bohème door Opera Holloway. In een opmerkelijk sfeervolle en tot nadenken stemmende setting weten zij nieuwe inzichten te bieden in een van de meest bekende werken uit het repertoire.

Sutton House is een uiterst verrassend Tudor-gebouw midden in Hackney. Het was het eerste grote stenen woonhuis buiten hartje Londen, gebouwd door Ralph Sadler, een protegé van Thomas Cromwell. Sadler was succesvoller dan zijn meester in het vergaren van een fortuin en wist niet alleen het hoofd koel te houden, maar het ook letterlijk te behouden. Hoewel het huis door de eeuwen heen veel te verduren heeft gehad, vormt dit fascinerende pand aan het einde van Mare Street een eiland van historische verstilling. Zodra je de dikke muren binnenstapt, vervaagt de drukte van de moderne stad direct.

Het is bovendien een uitstekende locatie voor opera. Naast de lommerrijke en eigenzinnige architectuur is er een modernere schuur die exact de juiste afmetingen heeft voor een kameropera met pianobegeleiding. Er is net genoeg ruimte voor een geloofwaardig decor en een publiek van ongeveer vijftig man.

Wat direct opvalt aan deze uitvoering is de combinatie van gevatte humor en praktische vindingrijkheid die essentieel is voor een geslaagde reizende productie. Vergeet de zolderkamertjes van Parijs; we bevinden ons in de studentenkamers van Worthing. We zien een lekker smoezelige woonkamer vol studenten in een bont gezelschap van joggingbroeken en hoodies. De scherpe boventitels vertalen het libretto van deze opera naar 21e-eeuwse straattaal. Dirigent Lewis Gaston verliest geen tijd bij de bekende passages; we worden direct meegesleept in levendige scènes vol studentikoze grappen die zowel goed geacteerd, oprecht grappig als overtuigend gezongen zijn. Dit is precies de energieboost die de opera nodig heeft om het publiek vanaf het begin te boeien, ongeacht de schaal van de productie.

Zodra we aankomen bij de eerste ontmoeting en het duet tussen Rodolfo (Alex Haigh) en Mimì (Callie Gaston), weet je dat je de rest van de avond rustig achterover kunt leunen. Beiden zijn vocaal uiterst trefzeker, zonder enige moeite in de hoge registers, en de chemie tussen hen is zeer geloofwaardig. Hetzelfde geldt voor de Marcello van Sam Oram en de Musetta van Lorena Paz Nieto, hoewel de chemie daar – zoals het hoort – van een explosievere aard is. Dit centrale kwartet is goed op elkaar ingespeeld en ze weten zowel hun individuele momenten te pakken als hun stemmen prachtig te laten kleuren in het ensemble.

Regisseur Fiona Williams levert puik werk door de vaart en het visuele aspect erin te houden, zonder de zangers in posities te dwingen die hun zangbeheersing bemoeilijken. Haar eigen achtergrond als zangeres komt hier duidelijk naar voren; ze bewaart de balans tussen naturalisme en het fysieke comfort dat nodig is om deze uitdagende muziek – hoe bekend ze ook is – goed ten gehore te brengen. Dit was vooral merkbaar tegen het einde, waar de focus op de dood van de heldin soms kan ontaarden in algemene sentimentaliteit bij de rest van de cast. Hier niet; ieder personage volgde zijn eigen verhaal tot het slot, met ontroerende momenten van genegenheid tussen alle betrokkenen. Dit versterkte hun groepsidentiteit en hun gezamenlijke streven om het beste te maken van de vaak beperkte kansen in het leven.

Wat betreft de bijrollen vormden Louis Hurst en Matthew Thistleton een sterk duo als Schaunard en Colline. Laatstgenoemde haalde alles uit zijn korte 'afscheid' van zijn jas, en de eerste toonde een breed scala aan emoties, zowel in de uitbundige scènes als bij het overlijden van Mimì. Ze belichaamden een diepere waarheid die voor het hele ensemble gold: 'bohemien' zijn draait niet om een specifieke locatie, maar om creativiteit en verzet tegen armoede en maatschappelijke veronachtzaming – thema's die momenteel pijnlijk actueel aanvoelen.

Een speciale vermelding verdient pianiste en repetiteur Laurie O’Brien. Het is een zware opgave om de zangers zowel te ondersteunen als te begeleiden, en tegelijkertijd de kleur en bravoure van Puccini’s orkestratie op te roepen. De piano klonk wat droog, maar zij wist de kleur en de werveling van Café Momus krachtig op te roepen, evenals de kille, ijle sfeer van het steenkoude appartement in de winter.

Er is slechts één klein kritiekpuntje en dat betreft de geluidsbalans. Uw recensent zat op de eerste rij en kreeg de volle laag van de projectie van de zangers, wat voor de mensen verder naar achteren waarschijnlijk anders was. Desalniettemin had in de beperkte ruimte van Sutton House een vaker gebruik van mezza voce de expressiviteit van de meeste optredens eerder versterkt dan verminderd. Het had het publiek meer de karakteriseringen in kunnen trekken, in plaats van de aandacht af te dwingen door louter volume. Dit is grotendeels een kwestie van aanpassing aan de locatie, en aangezien repetitietijd tijdens een tournee schaars is, is dit een lastig te vermijden risico.

Dit punt doet echter niets af aan een avond van zeldzame muzikale kwaliteit en enorme energie. Ik kan deze productie van harte aanbevelen nu deze op tournee is – er valt veel te bewonderen en te genieten, of dit nu uw eerste of vijftigste kennismaking met deze opera is. De grootste opera's zijn eindeloos flexibel en deze productie slaagt erin de bekendheid van het stuk te overwinnen door een dramatische vertelling neer te zetten die zeer relevant is voor de huidige tijd en aansluit bij de levens van de jonge generatie die door de zangers zelf wordt vertegenwoordigd.