RECENSIE: Lazarus, Kings Cross Theatre ✭✭✭✭✭

Lazarus in het King's Cross Theatre. Foto: Johan Persson Lazarus

Kings Cross Theatre

8 november 2016

5 Sterren

Boek tickets voor Lazarus

Hij is verrezen. Robert Fox werd na de voorstelling van vanavond gespot terwijl hij genoot van een ontspannen gin-tonic (of was het puur gin?) aan de bar van een van de nieuwste locaties in het uitgestrekte theatercomplex van 'The King's Cross Theatre'. Het publiek kwam ondertussen beduusd en getransformeerd naar buiten na de aangrijpende ervaring van David Bowie en Enda Walsh' vreemd poëtische muziektheaterstuk: 'Lazarus'. Fox bracht het met veel bijval op Broadway (hoewel hij niet het type is dat zich laat leiden door een stroom aan Amerikaanse loftuigingen) en begeleidt de komst naar het Verenigd Koninkrijk met, zo lijkt het, evenveel succes.

Julie Yammanee als Maemi. Foto: Johan Persson

In de nieuwe zaal met 900 plaatsen beslaat 'Lazarus' een speelvlak dat veel breder is dan hoog; het oogt als een operadecor (van Jan Versweyveld, tevens verantwoordelijk voor lichtontwerp) in gedempte natuurtinten. Het is sober ingericht met een bed, een koelkast, een paar gordijnen, een platenspeler met platencollectie en kleine deurtjes aan de zijkanten. Het is een weids appartement met twee grote glazen ramen, als enorme ogen, waarachter de band zich over een verhoogd platform uitstrekt. Tussen de ramen door toont een centraal paneel projecties (van Tal Yarden), die af en toe overvloeien in de rest van het decor. Deze beelden vormen een vernuftige mix met de actie op het toneel—films die ons meenemen op een Jarman-achtige tocht door de archieven van het Bowie-imperium. Terwijl de muziek en de vluchtige beelden intens levendig en karaktervol zijn, heeft de 'leefruimte' iets anoniems en hopeloos saais; het voelt als een short-stay appartement of een typisch beleggingspand. Juist dit vormt het perfecte contrast met de pracht van de partituur—een selectie van Bowie's beste werk, hier voorzien van verfrissende nieuwe arrangementen door Henry Hey.

Sophia Anne Caruso (Girl) en Michael C Hall (Newton) in Lazarus

In feite hebben we hier te maken met een duidelijke opvolger van 'Mamma Mia!', in die zin dat de show put uit een iconisch oeuvre en daaruit nummers kiest om een krachtig dramatisch verhaal te verrijken—een verhaal dat bovendien prachtig resoneert met de persoonlijkheid van de teksten en muziek. Ons verhaal is hier 'het vervolg op...' een van Bowie's alter ego's, Thomas Jerome Newton. We zagen hem voor het laatst worstelen (ondanks al dat geld) in 'The Man Who Fell To Earth', de Nic Roeg-film uit 1976 gebaseerd op de roman van Walter Trevis uit 1963. Schrijver Enda Walsh, die nauw samenwerkte met Bowie, brengt zijn meesterlijke theatergevoel naar verfijnde, onderling verbonden en soms overlappende scènes. Op een magnifieke, niet-lineaire wijze verkennen deze scènes een reeks 'levende tableaus' waarin personages botsen, reageren, veranderen en weer scheiden, waarbij de verhaallijn eerder gesuggereerd dan feitelijk beschreven wordt. Of liever gezegd: een reeks verhalen. Net zoveel verhalen als er liedjes zijn: 17 stuks.

Sydnie Christmas (Teenage Girl), Michael Esper (Valentine), Gabrielle Brooks (Teenage Girl), Malmuna Memon (Teenage Girl). Foto: Jan Versweyveld

De regie van Ivo van Hove is eveneens modern en zet verschillende stijlen scherp tegenover elkaar, verlevendigd door de art-house choreografie van Annie B Parson en gestoken in de eenvoudige maar suggestieve kostuums van An D’Huys. Het heeft de frisheid van een festivalproductie en de lichtheid van een gelegenheidsstuk. Het presenteert ons een aaneenschakeling van delicate 'momenten', zonder geforceerd te zoeken naar zwaarwichtige symboliek of goedkope schokeffecten (ook al doorlopen we een breed scala aan emoties, van bitterzoete tederheid tot bloederige horror). Ironisch genoeg staat de muziek, ondanks dat de band achterin het decor is weggestopt, dankzij het loepzuivere en nabije geluidsontwerp van Tony Gayle altijd op de voorgrond. De tienkoppige band onder leiding van Tom Cawley (met flamboyant pianospel) tovert een weelderig rijke klankwereld tevoorschijn.

Michael C Hall (Newton) en Sophia Anne Caruso (Girl) in Lazarus. Foto: Johan Persson

De vocale prestaties van de cast zijn eveneens bezield en tot in de puntjes verzorgd. Michael C Hall slaagt er uitstekend in de eigenzinnigheid van Bowie's zanglijnen te vangen, terwijl Amy Lennox en Sophia Anne Caruso de nummers net zo goed naar hun hand zetten als Lulu dat deed met 'The Man Who Sold The World'. Michael Esper is de kwaadaardige tegenstrever van onze held, in een vertolking die sterk doet denken aan Mark Chapman (de moordenaar van John Lennon). Er is ook sterk spel van Jamie Muscato, Richard Hansell, Tom Parsons en Julie Yammanee in rollen die kortstondig het pad van de hoofdpersonen kruisen. Tot slot vormen Maimuna Memon, Gabrielle Brooks en Sydnie Christmas als een drietal Teenage Girls —de ultieme personificatie van de Bowie-fans—een koor-achtige kracht binnen het stuk.

De cast van Lazarus. Foto: Jan Versweyveld

Wat betekent het allemaal? Dat hangt denk ik volledig af van je perspectief en je persoonlijke band met (delen van) het oeuvre van David Bowie. Ik bedoel: gaat er werkelijk iemand naar 'A Hard Day's Night' om zich op de 'plot' te concentreren? Waarschijnlijk niet. Zo is het ook met dit stuk. Het is een onderdompeling in hoe het is om David Bowie te zijn, als je dat niet bent. Mocht iemand daar een probleem mee hebben, dan is het beste advies: ga lekker zitten, kijk naar een film van Richard Lester en hou op met piekeren.

Er is werkelijk niets conventioneels aan deze productie. Het is feestelijk. Onstuimig. Dionysisch. Wonderschoon.

Hij is verrezen.

BOEK TICKETS VOOR LAZARUS IN HET KINGS CROSS THEATRE