RECENSIE: Queen Of The Mist, Charing Cross Theatre ✭✭✭✭✭

Julian Eaves recenseert Michael John LaChiusa's Queen Of The Mist, nu te zien in het Charing Cross Theatre in Londen.

Queen Of The Mist

Charing Cross Theatre,

31 augustus 2019

5 Sterren

Boek Tickets Dit is een van de mooiste en meest verrukkelijke musicals die momenteel in Londen te zien zijn. Iedereen die van theater houdt en in de buurt is, mag de komende vier weken niet voorbij laten gaan zonder deze voorstelling te bezoeken.  Michael John LaChiusa's opmerkelijk symfonische, vaak doorgecomponeerde bespiegeling op het leven en karakter van Anna Edison Taylor — de eerste mens die de Niagara Falls overleefde in een ton — ging acht jaar geleden in de VS in première. Deze eerste Britse productie begon eerder dit voorjaar in de prachtige Brockley Jack Studio in Zuid-Londen.  De productie, waarvan al een dubbel-cd is verschenen, is inmiddels overgeplaatst naar dit Off-West End theater in een uitgebreidere en opnieuw geregisseerde vorm.  Het ziet er even goed uit als het klinkt en biedt een meeslepend, origineel verhaal met een enorme relevantie voor onze tijd.

Regisseur Dom O'Hanlon benadert het stuk zoals hij dat bij al zijn muziektheater doet: als een toneelstuk.  In zijn wereld is er geen onderscheid tussen sprekende en zingende acteurs, wat des te bewonderenswaardiger is omdat de muziek die ze moeten zingen allesbehalve alledaags is.  LaChiusa is uiterst getalenteerd in tekst, liedteksten en partituur. Hij hanteert hier een palet aan historische stijlen die de luisteraar doen geloven dat we echt aan het begin van de 20e eeuw staan: van cakewalks en walsen tot ballades en marsen, operette en operaklanken die doen denken aan Sousa, Irving Berlin, Charles Ives of Richard Strauss; en dan horen we echo's van modernere genres, zoals het vernuft van Sondheim.  Met briljante melodieën en fantastische arrangementen van Michael Starobin voor een klassiek achtkoppig orkest (toetsen - Erika Gundesen, Ashley Jacobs; strijkers - Grace Buttler, Hannah Thomas, Jack Cherry; hoorn - Maude Wolstenholme; en rietblazers - Claire Shaw, Simon Williams), gecombineerd met de eersteklas stemmen van de zevenkoppige cast, is dit een van de rijkste geluiden die je momenteel in Londen zult horen.

De doorslaggevende factor is echter de magistrale aanwezigheid van muzikaal leider en dirigent Connor Fogel. Hij beheerst de enorme partituur met verve en zorgt voor een onberispelijke balans (mede dankzij het perfect afgestelde geluidsontwerp van Adrian Jeakins, met Henry Whittaker en Chris Love als vervangers), en een helderheid die een minder bekwaam professional zou doen wankelen.  Het tempo van de voorstelling verslapt nooit; de opbouw is foutloos met een partituur die, in tegenstelling tot veel conventionele shows, de spanning continu opvoert tot het allerlaatste moment.  In feite werkt het meer als een opera dan als iets anders, waarbij elk nummer voortbouwt op het vorige om ons mee te nemen op een muzikale ontdekkingsreis.

Centraal in dit succes staat de verbazingwekkende prestatie van Trudi Camilleri in de hoofdrol.  Onlangs nog te zien als Moeder in 'Ragtime', maakte ze destijds indruk door op korte termijn in te vallen voor de zieke Anita Louise Combe.  Producent Blake Klein vroeg haar voor een groot project en zocht vervolgens naar het juiste stuk.  Met toestemming van LaChiusa kwam hij uit bij dit werk: maar deze rol is een uitdaging van een totaal andere orde.  Anna is bijna constant op het toneel; zij is de persoon door wie en in wie we het hele drama beleven.  Gelukkig heeft Camilleri ervaring met grote operarollen (Butterfly, Mimi, Sieglinde).  Als meest ervaren lid van de cast straalt ze een autoriteit en focus uit die de voorstelling terecht domineren: vocaal schakelt ze moeiteloos tussen dramatisch geweld en vederlichte pianissimi, haar dictie is vlijmscherp en haar frasering natuurlijk.  Het enige probleem — buiten haar schuld om — is dat de show zo'n 15 minuten nodig heeft om echt op gang te komen.  Omdat dit direct aan het begin zit, lijkt het een groter probleem dan het is.  Het is het enige constructiefoutje van LaChiusa, maar wat volgt maakt dat meer dan goed.

De rest van het ensemble vormt een uitstekend 'koor' dat commentaar levert op Taylors leven als genegeerde schooljuf in een Amerikaans provinciestadje dat haar verborgen 'grootsheid' niet ziet. Vervolgens bezingen ze haar opmerkelijke opkomst als de wetenschappelijke planner van een van de gevaarlijkste stunts die het sensatiebeluste publiek rond de eeuwwisseling versteld deed staan. Uiteindelijk laten ze haar terugkeer in de anonimiteit zien en wat er gebeurde met degenen die haar prestatie probeerden te overtreffen.  Toch blijven ze vooral bij als de belichamingen van de echte mensen in haar leven.

Will Arundell maakt een sterke ontwikkeling door als haar 'agent' Frank Russell, met verrassende nuances, vooral in de tweede akte.  Emily Juler, die ook als understudy voor de rol van Anna fungeert, speelt doorgaans haar zus Jane en de 'Blonde', een personage dat een prachtig contrast vormt met de vastberadenheid van haar wanhopige zus.  Even indrukwekkend is Emma Ralston, die in deze productie volwassen wordt met een vertolking die haar op de kaart zet voor vele toekomstige West End-rollen: haar confrontatie met Taylor in de tweede akte, als haar felle tegenstander Carrie Nation, is een titanenstrijd van Händel-achtige proporties en een van de dramatische hoogtepunten.  Haar oog voor detail en ijzige beheersing zijn ongetwijfeld het resultaat van de fijnzinnige regie van O'Hanlon.  Tom Blackmore profiteert ook van dit vakmanschap: hij wordt gedurende de voorstelling steeds sterker als de jonge soldaat.  Tot slot vormt de warme bariton van Conor McFarlane een mooi paar met de diepe, volle bas van Andrew Carter.  Tijdens mijn bezoek verving Matthew Gent de plotseling zieke Carter: zijn intense spel paste uitstekend in het ensemble.  Natalie Williams is de andere standby.

Dit alles vindt plaats op het traverse-podium van dit theater, de perfecte setting voor intiem kamermuziektheater.  De zijkanten zijn gedecoreerd — wellicht iets te uitbundig — met parafernalia verzameld door Tara Usher.  De rijkdom van de tekst en het stijlvolle kostuumontwerp (gerealiseerd door Lemington Ridley, met haar en make-up door Karolina Pociute) maken dat veel van deze spullen een beetje in de weg staan.  Dat geldt niet voor het loepzuivere lichtontwerp van Beth Gupwell, dat met expressionistische effecten een bijna mystieke verbinding maakt met de dynamiek van de muziek. Als geheel is dit echter een productie waar iedereen terecht trots op mag zijn.  Het is een prachtig schouwspel in miniatuur, dat een grotere productie en een topopname verdient.  Het is een eerbetoon aan de gaven van Michael John LaChiusa; hopelijk gaan we veel meer van hem horen.  Voor de rest van de maand heb je de kans om dit zelf te ervaren. Grijp die kans met beide handen.  Net als Anna!