RECENSIE: Rigoletto, Opera Holland Park, Londen ✭✭✭✭

Tim Hochastrasser recenseert Verdi's opera Rigoletto, gepresenteerd door Opera Holland Park als onderdeel van hun seizoen 2023.

Stephen Gadd (Rigoletto) en Alison Langer (Gilda). Foto: Craig Fuller Rigoletto

Opera Holland Park

1 juni 2023

4 Sterren

Website van Opera Holland Park Rigoletto is misschien wel de meest originele van het drieluik opera's dat de centrale as vormt van Verdi's carrière als componist. De overwegend donkere kleuring van de orkestratie, de nauwe focus op de vader-dochterrelatie en de dramatische bekwaamheid waarmee operaconventies zoals 'de vloek' worden vermengd met een schrijnend psychologisch realisme, maken deze opera tot iets bijzonders. Dit werd al erkend bij de première in 1851, en het werk is sindsdien nooit uit het repertoire verdwenen.

Foto: Craig Fuller

Het is een veeleisende taak voor een regisseur om iets nieuws te vertellen over zo'n bekend en geliefd stuk, maar Cecilia Stinton slaagt daarin door het verdorven hof van Mantua te verplaatsen naar een prestigieuze universiteit (vergelijkbaar met het Oxford of Cambridge uit de tijd van Brideshead Revisited). Het is een elite die ontspoord is, waar autoriteit niet meer telt en dronkenschap en vrouwenmisbruik aan de orde van de dag zijn. Deze historische touch wordt al vroeg gezet wanneer de openingsmuziek klinkt via een krassende grammofoon – een vondst die wellicht net iets te lang wordt vastgehouden voordat de echte orkestbak het overneemt.

Alessandro Scotto di Luzio (De Hertog van Mantua) en Hadley Pedley (Maddalena). Foto: Craig Fuller

Over het geheel genomen is deze interpretatie uitstekend doordacht, niet alleen in de karakteriseringen en hiërarchie, maar ook in de implicaties voor het decorontwerp. Dit is zo'n moment waarop het brede maar ondiepe podium van Holland Park volledig tot zijn recht komt. De lange rijen bibliotheekkasten, lambriseringen en donkerhouten meubels transformeren soepel van universiteitsinterieurs naar een louche bar. Het voorpodium rondom het orkest (een nuttige innovatie uit de pandemiejaren) benadrukt zeer effectief de scheiding tussen Rigoletto’s privéleven en de afzondering waarin hij Gilda houdt.

Foto: Craig Fuller

Lee Reynolds leidt de City of London Sinfonia met verfijnde finesse. De klankwereld van deze opera verschilt enorm van opvolger ‘Il Trovatore’. Er zijn weinig momenten van pure bravoure; zelfs de storm in het laatste bedrijf is eerder onheilspellend en grafachtig dan overweldigend. De sobere texturen en dynamische schakeringen zijn cruciaal om de sfeer van complotten, bedrog en verwoeste levens te vangen die boven de handeling hangt. Onder de gepassioneerde leiding van Reynolds komen deze effecten indrukwekkend tot uiting.

Stephen Gadd als Rigoletto. Foto: Craig Fuller

Stephen Gadd’s vertolking van de titelrol dwingt respect af, juist omdat hij vocaal duidelijk wat gehinderd werd. Het is een warmere personage-uitdieping dan gebruikelijk; we voelen direct dat hij eerder het slachtoffer is van de hofcultuur dan de gemene spitsvondige grappenmaker. De keuze om hem neer te zetten als een gehandicapte oorlogsveteraan – wellicht een conciërge van de universiteit? – in plaats van een bultenaar versterkt deze interpretatie. Zijn zucht naar wraak is daardoor heel gericht op de hertog en diens hielenlikkers, en hij krijgt al snel spijt van zijn minachting voor Monterone. Zijn berouw wordt overgebracht met een gedenkwaardige, donker getinte intensiteit.

Alison Langer als Gilda. Foto: Craig Fuller

De absolute uitblinker is Alison Langer als Gilda. Al te vaak wordt zij neergezet als een passief personage dat alleen reageert op de mannen om haar heen. Ditmaal heeft ze vanaf het begin veel meer présence; ze verzet zich tegen haar opsluiting en verlangt naar de prille relatie met de man die de hertog blijkt te zijn. Dit geeft nog meer diepgang aan haar virtuoze uitvoering van de aria ‘Caro nome’ en aan haar latere momenten waarin ze weigert de simpele slachtofferrol te accepteren. Het slot van de opera biedt een geïnspireerde regiekeuze: ze vertrekt door het publiek in plaats van die ongemakkelijke wederopstanding in de zak waarin Rigoletto haar stervend aantreft.

Simon Wilding (Sparafucile) en Alison Langer (Gilda). Foto: Craig Fuller

De bijrollen zijn bewonderenswaardig bezet, waarbij Sparafucile en Maddalena rijker worden neergezet dan gebruikelijk door Simon Wilding en Hannah Pedley. Het koor is, zoals altijd bij Opera Holland Park, uitstekend bij stem en elk lid vertolkt geloofwaardig een eigen verhaal. Iets minder overtuigend is Alessandro Scotto di Luzio als de hertog, die wat moeite leek te hebben met het hoge register.

Al met al is deze productie een fantastische start van het seizoen in Holland Park, waarbij hoge artistieke standaarden worden gecombineerd met de durf om bekende klassiekers op een vernieuwende manier te presenteren.

Rigoletto is te zien tot en met 24 juni 2023