RECENSIE: Spy Plays, Above The Stag Theatre Vauxhall ✭✭

Julian Eaves recenseert Spy Plays, momenteel te zien in het Above The Stag Theatre in Vauxhall, Londen.

Spy Plays

Above The Stag,

28 februari 2020

2 Sterren

RESERVEER TICKETS

Jaren geleden oogstte Alan Bennett veel lof met 'An Englishman Abroad', een televisiedrama dat hij later probeerde om te vormen tot toneelstuk door het te koppelen aan een ander compact stuk over een soortgelijk onderwerp, maar zonder het succes van het origineel te evenaren.  De eerste helft profiteert van fascinerende, markante personages, waarbij nooit duidelijk is wie de overhand heeft of waar hun interactie op uitdraait.  Het andere stuk draait enkel in cirkeltjes, om precies te eindigen waar we al dachten dat het heen ging.  Dat zelfs een grootheid als Bennett moeite heeft zijn eigen succes te herhalen, zou een waarschuwing moeten zijn voor andere toneelschrijvers.  Onverschrokken waagt David Thame een poging met deze eenakters over getroebleerde personages die worstelen met hun seksualiteit.  De een is een Hongaarse vluchteling uit de jaren '50 met goede connecties, die uit de weg wordt geruimd door een 'bit of rough'; de ander is die MI5-agent die onlangs in het nieuws kwam toen zijn stoffelijk overschot werd gevonden in een afgesloten sporttas in zijn appartement: in dit stuk krijgt hij gezelschap van een eveneens weerzinwekkende bezoeker.  Het probleem voor de schrijver is echter dat geen van zijn personages als mens echt interessant is – of hij heeft de weg niet gevonden om ze boeiend te maken. Geen van hen doet een poging om sympathiek over te komen, de afloop van hun ontmoetingen staat bij voorbaat vast en wordt zelden door de actie op het toneel in twijfel getrokken.  Hoe houd je de dramatiek dan boeiend?

Wanneer Thame af en toe afwijkt naar een groteske stijl à la 'The Ruffian On The Stair' of – zoals Brenton in 'Christie In Love' – in de criminele geest duikt, zijn er momenten van dramatisch belang. Maar deze vlagen van visie zijn niet genoeg om een verder vrij saaie weergave van deze situaties te verlichten.  Peter Darney voert de regie (met Julie Addy als co-regisseur voor het eerste deel, 'London/Budapest').  De scènes met de personages van Sean Browne – met afstand de beste scènes van de avond – wijken bewust af van de rest.  Ze zijn, in de woorden van de producenten, 'extrameterical' en worden in een geheel eigen stijl gespeeld en geregisseerd, wat ik als kijker juist zeer boeiend en meeslepend vond.  Elders wordt er echter gekozen voor een vrij statische, koel-neutrale aanpak die me eerlijk gezegd nogal koud liet.

Wat de cast betreft: Max Rinehart heeft loodzware – en monotone – rollen; hij beheerst ze goed, maar krijgt er helaas weinig voor terug qua diepgang of bereik.  Tegenover hem heeft Guy Warren-Thomas de ondankbare taak om twee uiterst onsympathieke 'slachtoffers' te vertolken: het script maakt hem kil, oppervlakkig en zo vol eigendunk dat hij het gevaar van zijn situatie niet inziet.  Het stuk komt pas echt tot leven wanneer Sean Browne schittert in maar liefst vier bijrollen in het eerste deel: de bondigheid van zijn scènes suggereert dat Thame op zijn best is in dit soort geconcentreerde ontmoetingen waarbij de afloop niet direct vaststaat.  Ondertussen kun je genieten van het fraaie decor van Boo Williams, sfeervol uitgelicht door Jack Wills, en het kundige gebruik van stemmige geluiden door Nicola Chang.

Ongetwijfeld zal dit stuk een specifiek niche-publiek aanspreken, wat wellicht precies past binnen de maatschappelijke missie van dit theater.  In dat geval is het doel bereikt.  Wie echter op zoek is naar een voorstelling met een bredere zeggingskracht, zal dit waarschijnlijk een enigszins frustrerende ervaring vinden.

Tot 29 maart 2020