RECENSIE: Swive, Shakespeare's Globe Londen ✭✭✭✭

Helena Payne bespreekt Ella Hicksons Swive, nu te zien in het Sam Wanamaker Playhouse van Shakespeare's Globe.

Swive Sam Wanamaker Playhouse

Shakespeare's Globe Londen

4 Sterren

Boek Nu

Aan de vooravond van felbevochten verkiezingen strijken we neer in de warme sfeer van het Sam Wanamaker Playhouse. Het robuuste podium van verguld spaanplaat dient als treffende metafoor voor Elizabeth I als monarch. Swive is een dynamisch nieuw stuk van Ella Hickson, geregisseerd door Natalie Abrahami, dat de bliksemsnelle opkomst volgt van de Maagdenkoningin: van haar roerige jeugd tot haar politieke dominantie als meest gevierde heerser van dit rijk. Vier acteurs wisselen van rol, aangevoerd door Nina Cassells als de Prinses, die transformeert in Abigail Cruttenden als de volwassen Koningin. Zij worden bijgestaan door Michael Gould en Colin Tierney in een reeks rollen als mannelijke rivalen, geliefden, vertrouwelingen en raadsheren.

Het stuk begint met rechtstreekse interactie met het publiek, passend bij een ruimte die is ontworpen om de theaterervaring uit de tijd van Elizabeth te herbeleven. Toch merkt Cruttenden ironisch op dat dit "allemaal een illusie" is, aangezien de ruimte pas vijf jaar oud is. De proloog zet de toon voor de sardonische en ongezouten vrouwelijke stem van de Koningin, terwijl zij strijdt tegen de dreiging van alternatieve regenten en huwelijksaanzoeken die haar absolutisme zouden verzwakken. Hicksons portret toont een koningin die angstig en bang begint, wanhopig op zoek naar troost in haar geloof, maar uitgroeit tot een vrouw die macht uitoefent via haar intelligentie en seksualiteit om te manipuleren en controleren. Cassells biedt een adembenemende vertolking van de Prinses; ze is onschuldig met grote ogen, maar flitsen van staal verraden de transformatie die komen gaat. Cruttenden benut elke kans om dit legendarische personage neer te zetten en levert een topprestatie als een vrouw die vertrouwt op haar listen, haar eigen mythes gelooft en elke dreiging met verve en humor de kop indrukt. Ze geniet van de aandacht, en Elizabeths vurige vrouwelijkheid straalt een echt showmanschap uit; alsof wij, het publiek, de hovelingen zijn die haar mogen zien schitteren.

Er zijn oprecht tedere momenten, waaronder de flirt tussen Elizabeth en Tierney als Robert Dudley. De chemie tussen hen is elektrisch en het is hartverscheurend menselijk om te zien hoe ze haar verlangen naar liefde en gezelschap onderdrukt ten gunste van haar plicht. De personages doen scherpe uitspraken die vandaag de dag nog even relevant zijn als 450 jaar geleden. De manier waarop de vrouwen in het stuk met elkaar wedijveren om mannelijke aandacht en daarmee invloed, voelt helaas actueel, net als Elizabeths fixatie op de overtuiging dat "nieuwer beter is", totdat zijzelf niet langer "nieuw" is. Cassells is vermakelijk als een onbeholpen wasvrouw die het goddelijk recht om te regeren en de betekenis van de kroon nuchter relativeert tot: "het zijn eigenlijk alleen maar hoeden." Daarbij merkt ze op dat, afhankelijk van hun hoofddeksel, "priesters en heksen heel anders worden behandeld." Ook de sfeervolle muziek van Angus McRae verdient een vermelding; het vult de actie prachtig aan, zeker het warme timbre van Maddie Crutters cello dat je het gevoel geeft dat we ons in de klankkast van het instrument bevinden.

Swive is een trots feministisch stuk en de perfecte gelegenheid voor Cruttenden om een glansrol neer te zetten. Ik twijfel er niet aan dat monologen en duologen uit deze tekst hun weg zullen vinden naar audities op de toneelschool. Soms voelt de actie wat statisch aan, maar ik vermoed dat dit een bewuste keuze van Abrahami was om de intimiteit en de verstikkende sfeer van de hofhouding te vangen. Het is een prachtig opgebouwd theaterstuk en een passend eerbetoon aan een monarch die door de woorden van Shakespeare zelf nooit openlijk werd gevierd.

Te zien tot 15 februari 2019

BOEK TICKETS VOOR SWIVE

Foto's: Johan Persson