RECENSIE: The Exorcist, Phoenix Theatre ✭✭✭

Clare Louise Connolly als Regan in The Exorcist. The Exorcist.

Phoenix Theatre, Londen

27 oktober 2017

3 sterren

Boek tickets

The Exorcist was de eerste 18+ film die ik zag toen ik nog minderjarig was. De sensatie van de bioscoop binnensmokkelen voor een film die in delen van Groot-Brittanniu00eb verboden was, was bijna net zo spannend als de horror op het scherm. Voor velen van mijn generatie is het een iconische film die, decennia later op dvd, eigenlijk best braaf overkwam. Regan is twaalf wanneer de duivel bezit van haar neemt, en uiteindelijk wordt een exorcist, pater Merrin, opgeroepen voor een laatste strijd om haar ziel. Het was de weergave van een 12-jarig meisje dat destijds shockeerde en dat tot op zekere hoogte nog steeds doet.  Dus hoe houdt dit stand op het toneel?

Jenny Seagrove (Chris) en Clare Louise Connolly (Regan) in The Exorcist

Het korte antwoord hangt ervan af of je bereid bent je bang te laten maken. De plotselinge black-out en de schreeuw zorgen direct voor de nodige schokeffecten, maar het feit dat je verblind wordt door schijnwerpers terwijl de volgende scu00e8newissel of illusie wordt voorbereid, gaat snel vervelen.  Toneelschrijver John Pielmeier is teruggegaan naar het oorspronkelijke boek voor deze bewerking, en zijn script is bijna een les in expositie. Het is nogal letterlijk en houterig; voor wie het verhaal niet kent, zijn er genoeg aanwijzingen voor wat volgt. Wanneer pater Merrin naar zijn hart grijpt en zegt: "Het is maar een hartruisje", weet je dat de avond niet goed voor hem zal aflopen. Het stuk komt traag op gang, waarbij de meest gedenkwaardige beelden uit de film u2013 het overgeven, het draaiende hoofd en de zweefscu00e8ne u2013 met wisselend succes worden uitgevoerd. Een ander groot probleem is dat de duivel wordt ingesproken door de fantastische Sir Ian McKellen, een stem die voor zovelen beladen is met een heel andere betekenis. Om Gandalf schuttingtaal en seksuele handelingen uit de mond van Regan te horen kramen is werkelijk hilarisch. Maar in veel opzichten is de zijne de beste prestatie van de avond.

Adam Garcia (Father Karras) en Jenny Seagrove (Chris) in The Exorcist

Of we nu geloven in de duivel en Christus, of simpelweg in de magie van theater; wat we op het toneel zien is ondergeschikt aan het feit dat de acteurs erin moeten geloven. Jenny Seagrove speelt vol passie de rol van Regans moeder, Chris, en houdt het stuk bij vlagen met veel overtuiging en energie bijeen. Clare Louise Connolly is geloofwaardig in haar transformatie van lief kind naar een door de duivel bezeten tiener. Maar de normaal gesproken sterke Adam Garcia mist overtuigingskracht als pater Karras, verteerd door schuldgevoel over de dood van zijn moeder; zijn spel is houterig en hij lijkt vooral haast te hebben om het stuk af te ronden. Peter Bowles als pater Merrin levert een degelijke prestatie, maar het voelt alsof ze allemaal weten dat ze de tweede viool spelen na de reputatie en de special effects van het bronmateriaal. Het is een vreselijk stereotype, maar Tristram Wymarks vertolking van de campy, homoseksuele en alcoholistische filmregisseur Burke zorgt voor wat prettige, bewuste komedie.

Clare Louise Connolly (Regan) en Peter Bowles (Father Merrin) in The Exorcist

Het script blijft stevig geworteld in 1973; hints dat Regan wellicht misbruikt is, of dat pater Karras de confrontatie met Regan aan moet gaan om zijn eigen demonen rond de verwaarlozing van zijn moeder te bestrijden, worden terzijde geschoven. Met een speelduur van 1 uur en 40 minuten zonder pauze is het bovendien een vrij traditioneel, ouderwets stuk dat uitgebreid de tijd neemt voordat de laatste twintig minuten van het duiveluitdrijven aanbreken. Ik vond dit een lastige voorstelling om te beoordelen. Het komt absoluut niet in de buurt van de hoge kwaliteit van andere West End-producties van dit moment, maar het valt ook weer niet in de categorie "zo slecht dat het goed is"; het is geen 'Fabulous Flop' waar mensen over jaren nog over zullen fluisteren. Als je gaat met de instelling om bang te worden, zoals de toeschouwers die een staande ovatie gaven, dan word je dat. En als je gaat om vermaakt te worden, zoals de vrouw die uit het theater begeleid moest worden omdat ze nog steeds hysterisch lachte om de duivel, dan word je dat ook. Ik heb het gevoel dat mijn mening er weinig toe doet, want deze show zal zijn publiek wel vinden. Per slot van rekening: 'better the Devil you know'.

BOEK TICKETS VOOR THE EXORCIST