RECENSIE: The Ferryman, Royal Court ✭✭✭✭✭

The Ferryman

Royal Court

3 mei 2017

Vijf sterren

Boek Nu

Op verschillende momenten in Jez Butterworths fenomenale nieuwe toneelstuk The Ferryman praten personages over 'verder gaan', maar hoe hard ze ook proberen het verleden achter zich te laten, het vindt altijd een manier om hen in te halen. Tegen de achtergrond van het conflict in Noord-Ierland begin jaren 80, vertelt het het verhaal van een grote, ogenschijnlijk gelukkige familie waar onrust en crisis nooit ver weg zijn en hen dreigen te vernietigen.

Quinn Carney, zijn vrouw en hun zeven kinderen leiden een schijnbaar idyllisch boerenleven op een boerderij in County Armagh, samen met de weduwe van zijn overleden broer, Caitlin, haar tienerzoon Oisin en drie oudere familieleden. We zien hen zingen, dansen en het oogstfeest vieren, terwijl de ouderen verhalen vertellen over liefde en nostalgie. Alsof dat nog niet hartverwarmend genoeg is, zijn er zelfs echte konijnen, een gans en een afleidend schattige baby op het toneel te zien.

Toch weten we vanaf het begin dat er onheil dreigt. In de openingsscène in Derry onthult een republikeinse paramilitaire leider dat het lichaam van Quinns broer, Seamus, is gevonden; hij is vermoord en lag tien jaar lang begraven in het veen. Met dreigementen stuurt hij de plaatselijke priester van de Carneys naar Quinn om hem te waarschuwen de autoriteiten geen enkele aanleiding te geven om de schuld voor zijn dood bij de republikeinen te leggen.

We realiseren ons ook dat er een ander gevaar loert onder de Waltons-achtige idylle van de Carneys. Het blijkt dat Quinn en Caitlin een hechtere band hebben dan gepast is voor zwager en schoonzus, terwijl Quinns vrouw Mary veel tijd in bed doorbrengt met een mysterieuze reeks griepachtige aandoeningen. Het drama heeft zelfs zijn eigen 'smoking gun': nadat we een ontroerend verhaal horen over de onbeantwoorde jeugdliefde van de bejaarde tante Pat — een ander terugkerend thema in het stuk — eindigt ze met de mededeling dat ze een pistool in huis verborgen houdt.

Onder regie van Sam Mendes is de productie meeslepend; de spanning wordt subtiel opgebouwd, maar er valt ook genoeg te lachen. Het stuk zit vol verhalen, aanvankelijk in de herinneringen van de ouderen aan vroeger, maar later ook in de relazen van de jongere generatie over terroristische activiteiten. Ook volksverhalen spelen een rol, vooral via tante Maggie Faraway, die vertelt over oude Ierse feeëngevechten en de banshees die het land nog steeds bewonen. Net als Butterworths eerdere hit Jerusalem geeft dit het stuk een spookachtige sfeer en een epische dimensie.

Hoewel tante Maggie Faraway weinig tekst heeft, is ze een krachtige verschijning, gespeeld door Bríd Brennan, naast Des McAleer als de goedmoedige oom Pat en Dearbhla Molloy als de vurige republikeinse tante Pat. Paddy Considine speelt Quinn met een ingetogen hardheid; een goedgehumeurde gezinsman met verborgen passies en een geheim verleden, terwijl Laura Donnelly fantastisch is als de verdrietige, rusteloze Caitlin. Genevieve O'Reilly speelt Mary met een zachtaardige dreiging, als een constante herinnering dat er iets kapot is binnen deze ogenschijnlijk perfecte familie.

Fra Fee, Niall Wright en Tom Glynn-Carney zijn uitstekend als de oudere tieners in een sterke cast van jonge acteurs die de volgende generatie van de familie Carney vormen. We zien hoe hun onschuld al wordt bedreigd door sektarisme en, hoewel we kunnen hopen dat de onlusten in Noord-Ierland worden opgelost, herinnert het stuk ons eraan dat geweld en passie wonden slaan die niet zomaar helen.

Te zien tot 20 mei in het Royal Court en van 20 juni tot 7 oktober 2017 in het Gielgud Theatre.

BOEK TICKETS VOOR THE FERRYMAN IN HET GIELGUD THEATRE