RECENSIE: The Wife of Willesden, Kiln Theatre ✭✭✭✭

Onze eigen theatreCAT Libby Purves recenseert Zadie Smiths toneelstuk The Wife of Willesden in het Kiln Theatre.

Scott Miller (Ryan) en Clare Perkins (Alvita) in The Wife Of Willesden. Foto: Marc Brenner The Wife Of Willesden

Kiln Theatre

4 Sterren

Tot 15 januari 2022

Boek Tickets

Zadie Smith bestempelt haar eerste toneelstuk bescheiden eerder als "huiswerk" dan als het gevreesde witte blad waar ze als romanschrijfster normaal mee worstelt. Chaucer legde immers 600 jaar geleden al de basis, het raamwerk en de mentaliteit vast met de Wife of Bath. Zij vermaakt haar medereizigers op weg naar Canterbury met een lange persoonlijke proloog over haar vijf echtgenoten, haar opgewekte houding ten opzichte van seks en haar nuchtere kijk op mannelijke illusies. Voor degenen die Chaucer hebben gelezen (waarschijnlijk lang geleden) is het opmerkelijk hoe dicht Smith in deze behendige en vrolijke modernisering bij zowel de geest als de verhalen blijft.

Clare Perkins (Alvita). Foto: Marc Brenner

De onstuitbare Clare Perkins, in haar strakke rode jurk en Cockney-Jamaicaans patois, mag dan verwijzen naar wifi, bussen, Jordan Peterson en andere moderne fenomenen en plagen, ze is door en door Chauceriaans. De opvattingen over geestelijken, de heilige Paulus, door mannen gedomineerde theoretici, vrouwelijke preutsheid, irritante echtgenoten en — met nadruk — het recht van een vrouw op seksueel plezier zijn allemaal aanwezig. Vooral dat laatste: als ik een man was, zou haar zin "Jouw lichaam is mijn speeltuin!" me doen trillen van zenuwachtige angst. Ze heeft in dat opzicht wel wat weg van Donald McGill. Maar het is de intelligentie, de vlijmscherpe vrouwelijke perceptie en het realisme die de kern van het personage vormen.

De setting is fantastisch. Ze domineert een prachtige, met flessen omringde Londense pub met opgelapte tapijten (ontwerp van Robert Jones). Ze tovert elke echtgenoot, beste vriendin en vrome tante tevoorschijn uit het lokale publiek terwijl ze in het eerste uur haar levensverhaal en robuuste opvattingen uit de doeken doet. In het laatste halfuur verandert ze de hele groep — in carnaval-kostuums — in de personages van het eigenlijke verhaal dat ze vertelt. Het is het oude verhaal over de ridder die gedwongen wordt te trouwen met een "lelijke vrouw" die vervolgens prachtig wordt, verplaatst van het hof van koning Arthur bij Chaucer naar het 18e-eeuwse Jamaica met een magnifiek poëtisch patois.

Marcus Adolphy (Winston Mandela Black Jesus), George Eggay (Pastor Eldridge), Andrew Frame (Ian Socrates Bartosz) en Clare Perkins (Alvita). Foto: Marc Brenner

Dit is een bewuste, vreugdevolle uitnodiging van het Kiln Theatre aan de lokale multiculturele gemeenschap om terug te keren en samen feest te vieren. Ik hoop van harte dat zij in groten getale verschijnen, naast de vaste theaterbezoekers van deze openingsavond. Het verkoopt als een trein, hopelijk ook aan lokale verenigingen met korting, maar de stoelen zijn hier altijd schappelijk geprijsd en beginnen al bij £15. Eerlijk gezegd zou ik sowieso voor het balkon of de achterste rijen van de zaal gaan voor een beter zicht, en de zijkanten vermijden als je geen tafeltje aan de rand van de pub kunt bemachtigen. Het zou zonde zijn om iets van het komische gestoei te missen of constant te moeten staan en turen zoals ik deed.

Maar waar je ook zit, het is vermakelijk en verfrissend trouw aan de eeuwenoude ondeugendheid van de Engelse arbeidersklasse. In het ensemble naast de geweldige Perkins genoot ik vooral van Ellen Thomas als Aunty P en de Oude Vrouw, en Marcus Adolphy als onder andere een zwarte Jezus. Andrew Frame, als de enige blanke man uit de middenklasse tussen haar echtgenoten, is ook schaamteloos grappig in zijn diverse vernederingen. Ze zijn echter allemaal fantastisch, en de regie van Indhu Rubasingham (er is merkbaar hard gewerkt door de bewegings- en gevechtschoreografen) is creatief, vlot en humoristisch. Je voelt dat het plezier dat zij uitstralen je volledig omarmt en uitnodigt. Dat doet veel.

KILN THEATRE KASSA