RECENSIE: There Are No Beginnings, Leeds Playhouse ✭✭✭✭

Jonathan Hall recenseert There Are No Beginnings, een nieuw toneelstuk van Charley Miles, nu te zien in de Leeds Playhouse.

Julie Hesmondhalgh als June in There Are No Beginnings. Foto: Zoe Martin There Are No Beginnings

Leeds Playhouse

4 Sterren

Boek Tickets

Ik heb levendige herinneringen aan die tijd eind jaren zeventig en begin jaren tachtig, toen de angst voor de Yorkshire Ripper de levens van mensen beheerste. Ik herinner me hoe mijn ouders zich zorgen maakten over mijn zus in Newcastle, de gratis minibusjes voor vrouwen vanuit de studentenvakbond, de strijdbare Reclaim the Night-marsen; voor degenen die het meemaakten waren het indrukwekkende tijden die felle discussies teweegbrachten. Die sfeer en debatten zijn uitstekend gevangen in het hartstochtelijke en tot nadenken stemmende nieuwe stuk van Charley Miles.

‘There Are No Beginnings’ vertelt de verhalen van vrouwen in Leeds in die periode. Er is de moeder, voortgedreven door haar angst voor haar dochter en de kwetsbare jonge vrouwen in het opvanghuis waar ze werkt. Er is een sekswerker die leeft in voortdurende maar ontkende doodsangst, en een agente die twee keer zo hard moet vechten als haar mannelijke collega's om serieus genomen te worden. En er is de studente, die buiten haar comfortzone treedt om een status quo uit te dagen waarin vrouwen die in het donker over straat gaan, worden gezien als mensen die er 'om vragen'. Door zich te richten op de levens in de schaduw van de gebeurtenissen, in plaats van op de daders of slachtoffers zelf, overstijgt het stuk de bekende feiten. Het roept wezenlijke vragen op over de positie van de vrouw in de samenleving, zowel toen als nu.

Jesse Jones (Fiona). Foto: Zoe Martin

Op een gegeven moment in het verhaal wordt er een auto door de ruit van een bioscoop gereden waar een vrouwonvriendelijke slasher-film draait; een actie die zo passend voelde, maar tegelijkertijd zo zinloos in het licht van de levens die zich ontvouwden tijdens die zes donkere jaren.

Miles vertelt een noodzakelijkerwijs omvangrijk verhaal, een weerspiegeling van de talloze mensen die ze sprak voor haar onderzoek. Hoewel de maatschappelijke discussie soms de overhand krijgt op het drama, zijn die argumenten veertig jaar later nog steeds het luisteren waard in een wereld waarin geweld tegen vrouwen nog altijd een afschuwelijke realiteit is. De prachtige schrijfstijl die Miles’ debuutstuk ‘Blackthorn’ zo kenmerkte, voegt poëzie toe aan de passie; een monoloog over een Silver Cross-kinderwagen staat nog steeds in mijn geheugen gegrift.

Tessa Parr (Sharon) en Natalie Galvin (Helen). Foto: Zoe Martin

De productie wordt gedragen door een uitstekende cast onder de scherpe en energieke regie van Amy Letman. Tessa Parr, Natalie Gavin en Jesse Jones zijn krachtig aanwezig, terwijl Julie Hesmondhalgh als de maatschappelijk werkster en moeder de voorstelling een emotioneel hart geeft. Nooit laat ze haar rol vervallen in een cliché; elke gepassioneerde zin klinkt alsof de gedachte ter plekke opkomt en elke handeling getuigt van menselijkheid – zelfs tijdens het slotapplaus, wanneer ze een badjas om de schouders slaat van een personage dat doornat is.

Natalie Gavin (Helen) en Tessa Parr (Sharon). Foto: Zoe Martin

De sobere maar spannende ruimte van de onlangs geopende Bramall Rock Void komt het stuk ten goede. Het is een kaal podium in een kale ruimte, maar ik verliet het theater met beelden in mijn hoofd van smoezelige rijtjeshuizen, mistige parken, bushaltes en opgestapelde plastic stoeltjes. Na afloop raakte ik in gesprek met een vrouw die een van de personen bleek te zijn die Charley Miles had geïnterviewd; haar herinneringen hadden delen van het stuk gevormd. Ze was zichtbaar aangedaan. "Het bracht alles weer terug," zei ze. "Ik was behoorlijk geëmotioneerd."

Te zien tot en met 2 november 2019