BINNENKORT: Sylvia, Old Vic Theatre

Julian Eaves werpt een blik op Sylvia van Zoo Nation, dat als work-in-progress werd gepresenteerd in het Old Vic Theatre.

Beverley Knight (Emmeline Pankhurst) en Whitney White (Christabel Pankhurst) met de cast van Sylvia. Foto: Manuel Harlan Sylvia

Old Vic Theatre,

19 september 2018

Deze buitengewone, verbazingwekkende, ambitieuze en prachtige nieuwe musical verlegt grenzen op vrijwel elk vlak in deze eerste vertoning van een work-in-progress versie in Matthew Warchus' fantastische Old Vic Theatre in Waterloo.  En houd dit in gedachten: het is bijna ongelofelijk, maar het team erachter heeft nauwelijks een jaar de tijd gehad om alles op te zetten sinds het theater de opdracht gaf.  Zelden hebben we zo'n fenomeen op het Britse musicalpodium gezien.  De bofkonten die hun weg vonden naar de korte speelperiode van drie weken aan The Cut, mogen zich vereerd voelen dat ze in zo'n vroeg stadium getuige waren van iets zoiets wonderlijks.  De voorstelling gaat er nu een jaar tussenuit om herschreven en gepolijst te worden, en keert daarna terug als een volledig voltooide productie.

Oorspronkelijk bedoeld als dansstuk door Kate Prince en haar gezelschap Zoo Nation om het honderdjarig jubileum te vieren van Sylvia Pankhurst (en de rest) die het eerste stemrecht voor veel vrouwen in dit land wonnen, is deze show inmiddels uitgegroeid tot een prachtig epos dat zoveel meer verkent.  In samenwerking met romanschrijfster en dramaturg Priya Parmar betrekt Prince een enorme cast bij het verhaal, van premiers en partijleiders tot groepen arbeidersvrouwen in de East End en tientallen anderen, hier op het toneel gebracht door een topcast van 16 personen.

Twee van haar vaste medewerkers, componisten Josh Cohen en DJ Walde, hebben een adembenemende partituur gecreëerd, met vocale arrangementen en supervisie door Michael Henry, en uitgevoerd door muzikaal leider en bandleider op het toneel, Josh 'MckNasty' Mckenzie - internationale zwaargewichten - en hiervoor schreef Prince zelf het merendeel van de heldere en dankbare teksten (een rol die ze deelt met de componisten, naast het bijdragen van wat extra muziek).  Maar daar stopt het niet: ze regisseert met verve en souplesse en choreografeert ook nog eens met een subliem oog voor detail en een ronduit geniaal gevoel voor ensemble, beweging, tempo en sprankelend vakmanschap.  Ja, echt.  Een ongelooflijke werklast, en de resultaten zijn ontzagwekkend.

Ik had het geluk de show twee keer te zien tijdens de speelperiode in Waterloo, en ik ben erg blij dat ik dat gedaan heb.  Het is zo gedurfd, zo radicaal fris en briljant origineel, dat één enkele bezichtiging - vooral wanneer je gewend bent aan de conventies van de West End-traditie - nauwelijks volstaat om de enorme inventiviteit en ambitie te bevatten.

De partituur van Cohen en Walde is gezegend met melodie en drama, overvloedig in stuwende, rusteloze ritmes en doordrenkt met een positief cinemascopische breedte.  Het is in staat om zowel ons verstand als ons hart en onze ziel aan te spreken: het verdient ECHT om vaker gehoord te worden om de vele lagen volledig te kunnen waarderen.

Ik was een paar jaar geleden erg gecharmeerd van Prince en Zoo Nations 'Into The Hoods', een heerlijk breed opgezette, tikkeltje chaotische maar fantastische revue van hedendaagse thema's.  Maar de herinnering aan die show had me nauwelijks voorbereid op de verbazingwekkende precisie en juistheid van de wervelende, elektrische, vlijmscherpe gebaren en frasen die de stuwende impuls van deze partituur accentueren.  Haar werk lijkt doordrenkt van adrenaline en dopamine; wanneer je haar dansers ziet bewegen, voel je wat zij voelen.  Het is bedwelmend.

Zoals bij alle workshops had ontwerper Ben Stones een minimaal budget om mee te werken, maar hij schetst een kader van historische details met eenvoudige outfits en een smaakvolle selectie rekwisieten.

Een spook waart door het musicaltheater - het spook van 'Hamilton'.  Alle machten van het oude musicaltheater zijn een heilig verbond aangegaan om dit spirituele idool te aanbidden.  En dat blijkt ook bij dit werk het geval te zijn.  Het bouwt duidelijk voort op het precedent dat door die buitengewone prestatie is geschapen: met brutaal eigentijdse ogen en middelen naar het verleden kijken - maar dit gaat verder.  Veel verder.

De creatieve wortels van dit werk lijken eigenlijk helemaal niet in de reguliere musicaltraditie te liggen, maar rusten in de oudere en typisch Britse geschiedenis van het episch theater en het oratorium.  In plaats van het lot van één of twee hoofdpersonages te volgen, krijgen we iets veel verrassender.  De structuur van het stuk is een soort abstracte 'gelaagdheid' van gebeurtenissen, een bijna klassieke aaneenschakeling van grootse, in wezen op zichzelf staande en statische 'momenten' uit een groots relaas, bevroren in onafhankelijke artistieke uitingen die - cumulatief - een diepe indruk maken op het publiek.

Whitney White (Christabel Pankhurst) en Beverley Knight (Emmeline Pankhurst) in Sylvia. Foto: Manuel Harlan

Zo bezien is de concert-achtige, gig-achtige opzet van de show volkomen logisch vanuit theatraal oogpunt.  We worden niet alleen ondergedompeld in de nieuwste soul-, hiphop- of funksounds van de fantastische vijfkoppige band op het toneel (gitaren, Linda Burrato, Sonia Konate; basgitaar, Joe 'Joey' Grant; drums en leider, Mckenzie, met Adrian J Moore op toetsen), maar we zien ook een cast die radicaal verschilt - vooral in etnische afkomst - van de historische figuren die ze vertegenwoordigen.  Centraal in dit pantheon staat de godin die Beverley Knight heet.  Ze is een ster van onbetwiste internationale klasse en we mogen ons gelukkig prijzen haar hier te hebben; ze verlicht elk moment dat ze zingt met ongelooflijk mooie klanken.  En ze kan ook nog acteren: ze raast door het leven van Emmeline Pankhurst met een verbluffende aandacht voor nuance en subtiele buigingen, allemaal geuit met een ontwapenende natuurlijkheid en gemak die haar, als acteur en zangeres, aan de absolute top van haar vak plaatsen.

Knight wordt omringd door een cast van vergelijkbare muzikale grandeur.  Genesis Lynea mocht dan wel uit de cast zijn gestapt als dochter Sylvia Pankhurst - wier disfunctionele relatie met haar moeder, Emmeline, de kern van de show vormt - maar we zijn gezegend met haar vervanger, Maria Omakinwa, die met elegante passie een alternatief gezichtspunt neerzet.  Dan is er Whitney White als Christabel Pankhurst, die ons weer een andere kijk op de wereld biedt binnen ditzelfde fascinerende microkosmos van een familie.  En Karl Queensborough speelt broer Harry Pankhurst, naast andere rollen, met weer een geheel eigen benadering.  En dan de trouwe volgelingen: Elliotte Williams-N'Dure is een krachtpatser van vocale suprematie in haar nummers als Flora 'The General' Drummond: een soort Dreamgirl die gerechtigheid komt halen.  Tachia Newall is een van de vele acteurs die gevraagd wordt om verschillende, goed afgebakende rollen te vertolken.

En er is meer.  De steeds indrukwekkendere Izuka Hoyle is van de partij en zet haar onstuitbare opmars voort met haar magnetische podiumpresentatie en fenomenale lef, en laten we ook Jade Hackett's denderende vertolking van Lady Jennie Churchill niet onvermeld laten: kijk haar die zaal eens bespelen!  En dan is er Delroy Atkinson, die gestoken in het pak van Winston Churchill zowel dreigend als grappig weet te zijn.  We zien hier de parallellen met het revisionisme van 'Hamilton'.  Al deze acteurs hebben op de een of andere manier een Afrikaanse of gemengde achtergrond, en het is een opmerkelijke casting die laat zien dat de Britse musicalwereld het stokje van Lin Manuel-Miranda's moderniseringen met enthousiasme overneemt.

Dan zijn er de andere acteurs.  Verity Blyth brengt het er uitstekend vanaf in het Pankhurst-kamp als de eerlijke zus Adela, en Carly Bawden is een beheerste en met staal in haar stem gezegende Clementine Churchill in weer een andere fascinerende laag van het script.  Jay Marshall is de dance captain - en een andere volgeling, Ada.  John Dagleish maakt van Keir Hardie een ontroerend complexe en moderne lothario, Todd Holdsworth is H G Wells en - uiteindelijk - de verrassend warme en zorgzame metgezel in Sylvia's leven, Silvio Corio.  Ross Sands mag GBS zijn en de laatste van de Pankhursts, Richard.

De mannen komen ook samen om collectieve, kwaadaardige groepen agenten en dergelijke te spelen, en de enscenering van het neerslaan van de vrouwenprotestmars is een van de werkelijk verpletterende theatrale gebeurtenissen in deze volle productie: je voelt elk moment, des te meer door de wonderbaarlijke technische vaardigheid waarmee het is opgebouwd uit verschillende verhaallijnen die slim samenkomen in een emotioneel onvergetelijke afsluiting van de eerste akte.  Om Beverley's stem uit te horen stijgen boven de gezamenlijke stemmen van het ensemble en het angstaanjagende brullen en knarsen van het orkest (op dat moment zijn ze niets minder dan dat) is een van de krachtigste dingen die ik ooit in een theater heb ervaren.

Bovendien bereikt de belichting in deze show een geweldig gevoel voor epische schaal: deze is in handen van Natasha Chivers - een ander groot talent in het team.  De geluidsafdeling is verblindend helder en vol en is het werk van Clement Rawling: hij laat die vijf instrumenten op het toneel hun muziek eruit dreunen als een symfonieorkest.  Magie.  En wanneer dat alles samenkomt met de sensationele stemmen, is het resultaat de pure hemel.

De balans?  De show is een van de beste dingen die we in lange, lange tijd hebben gezien.  We kunnen geen sterren geven aan een work-in-progress, maar we kunnen je wel aanraden om uit te kijken naar het eindproduct.  Het zal iets zijn om voor altijd te onthouden.

ONTDEK MEER OVER SYLVIA VAN ZOONATION