RECENZJA: Good, Harold Pinter Theatre ✭✭✭

Paul T Davies recenzuje sztukę „Good” autorstwa C.P. Taylora z Davidem Tennantem w roli głównej, wystawianą obecnie w Harold Pinter Theatre w Londynie.

David Tennant i Sharon Small w spektaklu „Good”. Fot. Johan Persson Good.

Harold Pinter Theatre, Londyn.

13 października 2022 r.

3 Gwiazdki

Kup bilety

„Zło dzieje się wtedy, gdy dobrzy ludzie milczą”. Choć cytat przytaczam dość swobodnie, stanowi on fundament intelektualnej sztuki C.P. Taylora, która analizuje narodziny nazizmu oczami „dobrego” obywatela, profesora Haldera. Halder argumentuje, słucha i analizuje punkty widzenia przedstawiane mu zarówno przez jego najlepszego przyjaciela pochodzenia żydowskiego, jak i oficerów SS, którzy proszą go o wdrażanie konkretnych procedur. Choć dopuszcza się aktów czystego zła, obserwujemy, jak zostaje pochłonięty przez ideologię nazistowską i wykonuje otrzymane rozkazy. To spektakl przerażający i aktualny, a oszczędna scenografia w połączeniu z dynamiczną, precyzyjną reżyserią Dominica Cooke’a sprawia, że uwaga widza przez cały czas skupiona jest na toczącej się debacie.

David Tennant w spektaklu „Good”. Fot. Johan Persson

W tej kameralnej, rozpisanej na troje aktorów sztuce, gra aktorska jest po prostu wyśmienita. Jako Halder, David Tennant jest mistrzem analitycznego ukazywania emocji; postawiony w samym centrum cyklonu – w obliczu rozpadającego się małżeństwa, rozpoczęcia nowego życia u boku kochanki oraz opieki nad matką cierpiącą na demencję i utratę wzroku. Tennant doskonale buduje warstwy swojej postaci: Halder wierzy w słuszność swoich działań, łudząc się, że czyniąc „dobro”, zachowa ludzkie podejście – choć w tym kontekście to „dobro” nabiera przerażającego znaczenia. Sharon Small jest fenomenalna we wszystkich kluczowych rolach kobiecych, brawurowo przechodząc od postaci żony do zdezorientowanej matki. Akcja rozgrywa się w wewnętrznym krajobrazie umysłu i wspomnień Haldera, a zagubienie bohaterki w zmieniającym się otoczeniu trafnie oddaje główny motyw sztuki – gwałtowną transformację świata. Elliot Levey dopełnia to trio znakomitą kreacją Maurice’a, żydowskiego przyjaciela Haldera – pełnego emocji, przerażonego i soczyście przeklinającego w obliczu utraty kontroli nad sytuacją i własnym życiem – by za chwilę z lodowatym opanowaniem wcielić się w rolę wydajnych nazistowskich oficerów. Są magnetyczni. Za każdym razem, gdy ze sceny pada słowo „dobry”, nasza współczesna wiedza i perspektywa historyczna zmuszają nas do ponownej oceny jego znaczenia oraz motywacji bohatera.

Elliot Levey w spektaklu „Good”. Fot. Johan Persson

Surowa scenografia i kostiumy projektu Vicki Mortimer wypychają aktorów na przód sceny, tworząc ramy spektaklu. Krytycy zostali poproszeni o nieujawnianie zakończenia obejmującego ostatnie piętnaście minut i z przyjemnością prośbę tę uszanuję. Niemniej jednak zakończenie, wraz z oprawą wizualną, sprawiało, że kierunek, w którym zmierza sztuka, był dość przewidywalny – i faktycznie TAM dotarł. Choć finałowy efekt jest mocny, osłabia on nieco dramatyzm całego dzieła, a w niektórych momentach debata wydaje się zbyt przeciągnięta. Dobrze jest widzieć spektakl tego kalibru wyróżniający się na tle lżejszego repertuaru West Endu, choć istnieją lepsze sztuki o Holocauście, jak choćby niedawne „Leopoldstadt” Toma Stopparda. Warto jednak wybrać się na „Good” dla fenomenalnego aktorstwa. A czy sztuka dorównuje swojemu tytułowi? Powiedziałbym, że „miejscami”.

Przeczytaj także: David Tennant w spektaklu „Good” w Harold Pinter Theatre – pierwsze zdjęcia