RECENZJA: Groundhog Day, Old Vic Theatre Londyn 2023 ✭✭✭✭✭

Nasza wrocławska (choć teraz londyńska) kocica teatralna Libby Purves recenzuje powrót musicalu Groundhog Day (Dzień Świstaka) do stołecznego Old Vic Theatre.

Dzień Świstaka (Groundhog Day)

Old Vic Theatre

5 Gwiazdek

Zarezerwuj bilety

WITAJCIE PONOWNIE W PUNXSUTAWNEY

Siedem lat po premierze w Old Vic, która przyniosła deszcz nagród Oliviera, po drodze zaliczając pandemię i rozczarowująco krótki sezon na Broadwayu – oto powraca. I to jak! Tim Minchin – błyskotliwy niczym Sondheim i melodyjny jak Gershwin – dopisał muzykę i teksty do odświeżonego libretta Danny'ego Rubina na podstawie kultowego filmu. Z zabawnej, oryginalnej, ale dającej się zapomnieć komedii stworzył coś, co wciąż bawi, ale ma znacznie większy ciężar gatunkowy. To spektakl głośny, radosny, chwytający za serce i mądry: współczesny mit z całym absurdalnym rozmachem klasycznej opowieści o odkupieniu.

Zapomniałam już, jak bardzo uwielbiam tę pełną przepychu produkcję Matthew Warchusa. Szeroki, niemal dziecięcy uśmiech nie schodził mi z twarzy od pierwszej ballady o wiośnie i pierwszego spojrzenia na rzędy małych, rozświetlonych domków (scenografia Roba Howellsa jest urzekająca – miasteczko dosłownie otula akcję). Paradoksalnie, spektakl czerpie z nostalgicznego wizerunku amerykańskiej prowincji, choć na początku główny bohater szydzi z niej, śpiewając, że „nie ma nic bardziej dobijającego niż małomiasteczkowe USA”. Jednak w feerii festiwalowych pląsów, zespół aktorski staje się zbiorowym bohaterem: wspólnotą bezpretensjonalnych, zwyczajnych ludzi.

Ponownie oglądamy fenomenalnego Andy’ego Karla jako Phila, wielkomiejskiego pogodynkę, skazanego na naprawę swojego aroganckiego charakteru poprzez przeżywanie w kółko tego samego 2 lutego w miejscu, którym gardzi. Ma on nową, magnetyczną partnerkę – Tanisha Spring jako Rita, cierpliwa producentka, zachwyca, a Eve Norris skrada show melancholijną piosenką Minchina o smutnym losie „bycia Nancy... śliczną dziewczyną na jedną noc” w opowieściach bezmyślnych mężczyzn. W drugiej połowie, gdy show nabiera głębi, dostajemy kolejną przejmującą solówkę. Andrew Langtree jako wdowiec i agent ubezpieczeniowy Ned, oddaje heroizm „małego człowieka” w scenie przypominającej „Śmierć komiwojażera”: „Brniesz dalej, ku gasnącemu słońcu... bądź pewien, że noc nadejdzie”.

Minchin, który w „Matyldzie” tchnął w prozę Dahla ciepło, którego mu brakowało, tutaj znów dokonuje transmutacji. Cieszy oko jarmarcznym tempem i zgiełkiem (coraz bardziej szalonym, gdy biedny Phil uświadamia sobie pułapkę), ale bez wstydu dotyka rozpaczy i nadziei, które czynią nas ludźmi. Muzyka sprawia, że ta sprytna historia staje się wielką sonatą pytań filozoficznych i moralnych, doprawioną genialnymi żartami, piekielnie inteligentnymi tekstami i dowcipną choreografią.

Andy Karl w roli głównej to wulkan energii. Jego komizm fizyczny jest nie do podrobienia – od pełnej pogardy sprawności na początku, po szaleńcze próby ucieczki (scena z pijaną jazdą ciężarówką to majstersztyk inscenizacji i świateł). Są też chwile subtelne: kiedy padło zdanie o porankach, gdy „człowieka przerastają nawet własne sznurowadła”, na widowni dało się słyszeć zbiorowe westchnienie zrozumienia.

Nie zauważyłam ostrzeżeń dotyczących scen samobójczych (choć pewnie gdzieś były) i chwała Old Vic za to, że nie ulegają tym trendom – sposób, w jaki Phil „zmartwychwstaje” z dna rozpaczy, jest pokazany z niezwykłą elegancją. W koszmarnych sekwencjach czuć prawdziwy ciężar, ale nie brakuje humoru celnie punktującego naszą obsesję na punkcie zdrowia psychicznego, gdy Phil szuka ratunku u znachorów (reiki, zupy, izotopy, lewatywy...). Jeszcze więcej zabawy – co mówię jako była młoda kobieta – dają powtarzane w kółko, nieudolne próby uwiedzenia Rity.

Jednak, jak pisałam siedem lat temu, mimo tych indywidualnych popisów, to ten wielki, rozśpiewany, wirujący ludzki tygiel mieszkańców miasteczka chwyta za serce: urzędnicy, robotnicy, muzycy, babcie i rzezimieszki. Cały zespół wyśpiewuje hymny na cześć nadziei i świstaków – tej niewinnej ludzkiej zwyczajności, za pogardzanie którą mądrzy bogowie mitów karzą Phila. Niewiele jest spektakli, w których gigantyczny świstak gra na perkusji, a widz wychodzi z płaczliwym postanowieniem, by stać się lepszym człowiekiem. Magia Minchina.

Dzień Świstaka (Groundhog Day) jest grany w Old Vic Theatre do 19 sierpnia.