RECENZJA: Teaching Playwriting – Creativity In Practice, Methuen Drama ✭✭✭✭✭

Julian Eaves recenzuje książkę „Teaching Playwriting - Creativity In Practice” autorstwa Paula Gardinera, wydaną nakładem Methuen Drama.

Teaching Playwriting: Creativity in Practice

Paul Gardiner

Methuen Drama

5 Gwiazdek

Kup egzemplarz

To znakomity podręcznik, pełen wspaniałych ćwiczeń praktycznych, które okażą się przydatne dla każdego związanego ze światem teatru. W gruncie rzeczy pomaga on otworzyć się na wyobraźniową interpretację sytuacji dramatycznych w sposób użyteczny nie tylko dla autorów, ale dla każdego, kto mierzy się z gotowym tekstem i szuka ciekawych – często nieoczywistych i zaskakujących – punktów widzenia. W tym sensie stanowi cenne uzupełnienie repertuaru praktycznych przewodników i opracowań teoretycznych, które są podstawą pracy w branży teatralnej.

Paul Gardiner jako praktyk może nie być u nas szeroko znany; przed lekturą tej książki przyznam, że o nim nie słyszałem. Uczył pisania dramatów w szkołach, a obecnie wykłada kreatywność, edukację teatralną i pedagogikę w Sydney School of Education and Social Work na Uniwersytecie w Sydney. Publikacja zaczyna się od krótkiego, ogólnego wstępu, po którym następuje kilka zwięzłych fragmentów wyznaczających ramy studium i główne obszary zainteresowań autora. Następnie – i to jest największa siła tej książki – Gardiner przechodzi do sedna: dzielenia się swoją ogromną wiedzą praktyczną na temat konstruowania, strukturyzowania, rozwijania, oceniania i cyzelowania scenariuszy teatralnych. Stanowi to zdecydowaną większość książki i nie ma w niej strony, z której nie wyniesie się czegoś wartościowego.

Dla kogo jest ta pozycja? Z założenia skierowana jest do dramaturgów, a zwłaszcza adeptów tej sztuki – pierwsza, krótsza część nosi tytuł „Playwriting and young writers”. Jako wstęp do takiej aktywności sprawdza się świetnie. Jednak biorąc pod uwagę, że w teatrze główne pytanie, które nurtuje twórców i aktorów, brzmi: „Jaka jest intencja postaci/autora w tym miejscu?”, książka ta bezpośrednio wspiera i ułatwia krok po kroku „dekonstrukcję” tego, co złożyło się na powstanie dowolnego tekstu dramatycznego. Jest więc niezwykle interesująca dla każdego – aktora, reżysera, scenografa czy choreografa – kto bierze udział w procesie fizycznego przenoszenia na scenę (lub ekran, czy antenę radiową) tego, co autor zawarł w scenariuszu.

Z tego powodu druga i zdecydowanie najobszerniejsza część książki, „How to teach playwriting: the approach”, jest podzielona na krótkie, przystępne rozdziały, które niemal wyłącznie poświęcone są praktycznym rozważaniom o tym, co działa w teatrze, jak i dlaczego. Bardzo często to właśnie o tych prostych pytaniach najłatwiej zapomnieć podczas pracy nad produkcją. Podstawą tych rozważań są rozległe studia zawodowe i akademickie autora. Nie ma tu bibliografii jako takiej, ale po każdym rozdziale następuje lista przywołanych źródeł, co pozwala łatwo i precyzyjnie zgłębić dany temat. Czytając książkę strona po stronie – lub swobodnie przeskakując między interesującymi tematami, ponieważ nie wymaga ona linearnej lektury – wielokrotnie napotykamy te same nazwiska, wśród których wyróżniają się David Edgar czy Wygotski. Autor porusza się sprawnie między Arystotelesem a Ayckbournem, przywołując po drodze wiele innych wybitnych postaci oraz szeroki wachlarz analiz akademickich. Zdaje się, że nie ma zakątka życia dramatycznego, który nie ciekawiłby Gardinera.

Podsumowując, to niezwykle satysfakcjonująca lektura na wielu poziomach: dla początkujących, studentów, nauczycieli i praktyków zawodu. Udany nabytek w stajni wydawniczej Methuen.