ELEŞTİRİ: Blithe Spirit, Duke Of York's Theatre Londra ✭✭✭

Julian Eaves, Noel Coward'ın şu an Londra Duke Of York's Theatre'da sahnelenen, yönetmenliğini Richard Eyre'ın üstlendiği Blithe Spirit (Hortlak) yapımını inceliyor.

Blithe Spirit'te Jennifer Saunders. Fotoğraf: Nobby Clarke Blithe Spirit Duke of York's Theatre,

10 Mart 2020

3 Yıldız

Bilet Al

Evet, Noel Coward'ın seans düzenleyen tayfa, bohem orta sınıf profesyoneller ve birkaç hayaletten oluşan o hiç eskimeyen popüler hikâyesinin bir başka sahnelemesiyle daha karşı karşıyayız. 1941'in İkinci Dünya Savaşı karanlığında doğan ve sadece üç yıl sonra şahane bir şekilde renkli filme aktarılan bu oyun, tam bir kaçış edebiyatı örneği ve doğru ellerde seyirciyi mest etmeyi her zaman başarıyor.

Şey, herhalde hemen hemen her seyirciyi demeliydim. Sadece birkaç yıl önce, bu oyunun da saygın ve deneyimli yapımcısı Lee Dean, aynı hikâyeyi West End'de, medyum Madame Arcati rolünde efsanevi Angela Lansbury ile karşımıza çıkarmış ve büyük beğeni toplamıştı. Şimdi ise, aynı yapım olmasa da aynı oyunla yeniden sahnede.

Blithe Spirit oyuncu kadrosu. Fotoğraf: Nobby Clark

Buradaki yönetmenimiz Richard Eyre; hemen hemen her metni yorumlayabilecek kadar engin deneyime ve bilgeliğe sahip bir isim (gerçi kariyer özetinde Coward'ın tek bir oyunu dışında referansı pek yok). Dekor ve kostüm tasarımı, yine rüştünü ispatlamış Anthony Ward'a; ışık tasarımı çok iyi tanınan Howard Harrison'a; ses tasarımı ise kıdemli isimlerden John Leonard'a emanet. Projenin ilüzyon danışmanlığını ise Paul Kieve üstlenmiş. Perde açılıp setle karşılaştığımda aklıma gelen ilk kelime 'ahşap' oldu: kirişler, kalaslar, sonu gelmez kitaplıklar, döner merdiven, paneller ve kapılar... her yer masif ahşap doluydu. Ve tam o anda, aynı sıfatın bir şekilde izlemek üzere olduğumuz oyunculuğa da uygun düşebileceği düşüncesi zihnime süzüldü. Bu düşüncenin neden oluştuğu hakkında hiçbir fikrim yok; belki tasarım 1940'ların başına 'fazla' sadık kaldığı için mi, yoksa her şeyin çok ayrıntılı ve boğucu olmasından mı bilemiyorum. Sebep ne olursa olsun, içimi bir endişe kapladı.

Emma Naomi ve Geoffrey Streatfeild. Fotoğraf: Nobby Clark

Oyuncular tek tek sahneye çıktığında korkularım maalesef doğrulandı. Herkes aynı katı, genelgeçer jest ve pozlara bürünmüş; aynı yapay, kasılmış ses tonlarını kullanarak beni şaşırtabilecek neredeyse her fırsatı elinin tersiyle itmişti. Theatre Royal Bath ve Jonathan Church Productions ortak yapımı olan bu eser, belki de tiyatroyla yeni tanışanlar ya da oyunculuğun her an basit, anlaşılır ve kafa yormayı gerektirmeyen bir çizgide olmasını tercih edenler için tasarlanmış.

Eğer kendinizi bu tarz bir 'eğlenceye' kolayca bırakabileceğinize inanıyorsanız, bu hafif meşrep komediye bilmişçe gülen veya kıkırdayan kalabalığa katılmakta hiçbir sorun görmeyeceksinizdir. Ancak uyarayım; bu versiyonda öyle kahkahalara boğulacağınız, farsa özgü bir çılgınlık veya histerik bir neşe falan yok. Bu oyun, son derece 'uslu', nazik ve yüzeysel bir taşra tiyatrosu örneği. Bu tiyatro tarzında bir eksiklik olduğunu kesinlikle iddia etmiyorum, ama West End fiyatlarını ödemek isteyeceğiniz bir şey mi, işte orası tartışılır.

Geoffrey Streatfeild, Emma Naomi, Jennifer Saunders ve Lisa Dillon. Fotoğraf: Nobby Clark

Buna karar verecek olan sizsiniz. Bu sırada, Jennifer Saunders'ın (Arcati) komedi dehasını, ne olduğu belirsiz bir İskoç aksanı ve 'Su-Bo' (Susan Boyle) kaşlarının altına nasıl gömdüğünü hayretle izleyebilir; Lisa Dillon (yazarın eşi Ruth) tüm akşamın tek gerçek kendiliğinden kahkahasını koparmayı başardığında derin bir nefes alabilirsiniz: (UZUN BİR DURAKSAMA...) 'Onu Folkestone'a kadar arabayla götürüyor'. Gözleriniz, Geoffrey Streatfeild'ın (spiritüalistleri araştıran yazar) Michael Denison ile kulak tırmalayan tatsız bir tenor arası performansını görünce faltaşı gibi açılacak. Yanlışlıkla yeniden canlandırılan hayalet eş Elvira rolündeki Emma Naomi'nin yersiz 'sokak ağzı' tavırlarına şaşıracak; Lucy Robinson (şımartılan komşu Mrs Bradman) ve sönük eşi doktor Simon Coates'a (ünlü demiryolu tarifeleri kitabını yazan Bradman ile akraba değildir herhalde?) acıyacaksınız. Ve son olarak, içki servisi yapan –ve abartılı bir şekilde döken– Rose Wardlaw'ın karton karakteri Rose ile karşılaşacaksınız.

Blithe Spirit kadrosu. Fotoğraf: Nobby Clark

Eğer iki ya da üç saatinizi bu ekip eşliğinde geçirmek isterseniz kimse size engel olmayacaktır. Ancak naçizane tavsiyem temkinli olmanız yönünde. Bu yapım iyi niyetle dolu olabilir; fakat komedi cennetine giden yolu döşemek yerine, bizi oraya tam ulaştıramadan uyuşuk ve yorgun bir cehenneme sürüklüyor.